Court confirms statutory inheritance rights of surviving spouse and children of a deceased testator.

Sygn. akt I Ns 108/26 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2026 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Lidia Grzelak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2026 r. w W. sprawy z wniosku A. E. o stwierdzenie nabycia spadku po L. E. I stwierdza, że spadek po L. E. s. K. i L., PESEL (...), zmarłym dnia 16 stycznia 1997 r. w A., ostatnio stale zamieszkałym w A. gmina W., na podstawie ustawy nabyli wprost żona T. E. z d. G. (córka T. i K. ur. (...) w S.) w ¼ ( jednej czwartej ) części oraz dzieci A. E. (syn L. i T. ur. (...) w A.), I. E. (syn L. i T. ur. (...) w A.), R. J. (1) (córka L. i T. ur. (...) w A.), Z. E. (syn L. i T. ur. (...) w A.) oraz X. I. (córka L. i T. ur. (...) w A.) po 3/20 ( trzy dwudzieste ) części; II pozostawia wnioskodawcę i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Sędzia Lidia Grzelak Sygn. akt I Ns 108/26

UZASADNIENIE

Wnioskodawca A. E. wystąpił o stwierdzenie praw do spadku po L. E., zmarłym 16 stycznia 1997 r. w A., ostatnio stale zamieszkałym w A.. Uczestnicy postępowania G. E., I. E., X. I., G. A., K. I., O. J., R. J. (2) przyłączyli się do wniosku. Uczestniczka postępowania K. R. nie zajęła stanowiska w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: L. E., syn K. i L. z domu I. zmarł 16 stycznia 1997 r. w A., gdzie przed śmiercią na stałe zamieszkiwał. W dacie śmierci pozostawał w związku małżeńskim z T. E. z domu G. ( odpis skrócony aktu zgonu L.

E. k. 6 ). Spadkodawca miał pięcioro dzieci: A. E., Z. E., I. E., X. I. oraz R. J. (1). Nie miał innych dzieci w tym pozamałżeńskich, przysposobionych lub zmarłych przed jego śmiercią. Żona spadkodawcy T. E. zmarła w dniu 8 maja 2010 r. w S. ( odpisy skrócone aktów urodzenia k. 8, 9, odpisy skrócone aktów zgonu k. 5, 7, 32, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 50, zapewnienie spadkowe wnioskodawcy A. E. k. 52 ). R. J. (1) zmarła w dniu 28 września 2025 r. w W., pozostawiając czwórkę dzieci: G. A., K. I., O. J. oraz R. J. (2).

Nie miała innych dzieci w tym pozamałżeńskich, przysposobionych lub zmarłych przed jej śmiercią. Jej małżonek K. J. zmarł dnia 5 grudnia 2025 r. ( odpis skrócony aktu zgonu k. 5, 31 odpisy skrócone aktów urodzenia k. 10, 12, 13, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 11, zapewnienia spadkowe uczestników postępowania G. A. k. 52, K. I. k. 53, R. J. (2) k. 53, O. J. k. 53 ). Z. E. zmarł w dniu 6 kwietnia 2007 r. w U., pozostawiając dwoje dzieci: G. E. oraz K. R.. Nie miał innych dzieci w tym pozamałżeńskich, przysposobionych lub zmarłych przed jego śmiercią.

Jego małżonka H. E. zmarła dnia 5 grudnia 2020 r. ( odpis skrócony aktu zgonu k. 30, 32, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 33, odpis skrócony aktu urodzenia k. 29 ). L. E. nie pozostawił testamentu, nie został też sporządzony u notariusza akt poświadczenia dziedziczenia ( bezsporne ). Nikt nie został uznany przez Sąd za niegodnego dziedziczenia po L. E., nikt nie zrzekł się dziedziczenia, nikt nie składał oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku ( bezsporne ). W skład spadku po L. E. nie wchodzi gospodarstwo rolne ( bezsporne ).

Okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy były bezsporne. Sąd ustalił je na podstawie aktów stanu cywilnego oraz zapewnienia spadkowego złożonego przez wnioskodawcę i obecnych na rozprawie w dniu 19 maja 2026 r. uczestników postępowania. Dowody te Sąd ocenił jako w pełni wiarygodne, jako że ich prawdziwość nie nasuwała jakichkolwiek wątpliwości i nie została podważona przez żadnego z uczestników niniejszego postępowania.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1025 § 1 k.c. Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Spadkobierca nie ma obowiązku wykazywania takiego interesu. Wnioskodawca A. E. jest synem spadkodawcy L. E., a zatem należy do kręgu jego spadkobierców ustawowych. Zgodnie z art. 926 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. ( § 1 ). Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą ( § 2 ).

Jak wskazano powyżej, spadkodawca nie pozostawił testamentu; powołanie do spadku nastąpiło zatem w niniejszej sprawie na podstawie ustawy. Jak ustalono, w chwili śmierci spadkodawca w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim T. E.. G. pięcioro dzieci: A. E., I. E., X. I., R. J. (1) oraz Z. E.. Żona spadkodawcy T. E. zmarła po śmierci spadkodawcy tj. w dniu 8 maja 2010 r.. Córka spadkodawcy R. J. (1) zmarła po jego śmierci w dniu 28 września 2025 r., pozostawiając czwórkę dzieci: G. A., K. I., O. J. oraz R. J. (2). Syn spadkodawcy Z.

E. zmarł po jego śmierci w dniu 6 kwietnia 2007 r., pozostawiając dwoje zstępnych: G. E. oraz K. R.. Zgodnie z art. 924 k.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Stosownie zaś do treści art. 925 k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Powyższe oznacza, że wg stanu rzeczy istniejącego w chwili otwarcia spadku ocenia się, kto jest w konkretnym przypadku spadkobiercą, kto jest uprawniony do zachowku i co należy do spadku. Stosunek rodzinny, będący podstawą powołania do dziedziczenia, musi w chwili otwarcia spadku istnieć, zaś spadkobierca będący osobą fizyczną musi - co do zasady - w chwili otwarcia spadku żyć.

Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 931 § 1 k.c., w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że spadek po L. E. synu K. i L. zmarłym dnia 16 stycznia 1997 r. w A., ostatnio stale zamieszkałym w A., na podstawie ustawy nabyli wprost żona T. E. z domu G. w ¼ części oraz dzieci A. E., I. E., R.

J. (1), Z. E. oraz X. I. po 3/20 części każde z nich. Okoliczność, że spadkobiercy ustawowi T. E., R. J. (1) i Z. E. zmarli po śmierci spadkodawcy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy; sąd ustala krąg spadkobierców na dzień otwarcia spadku tj. datę śmierci spadkodawcy. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 1015 § 2 k.c., w brzemieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku tj. według stanu na dzień 16 stycznia 1997 r., brak oświadczenia spadkobiercy w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku, a zatem przyjęciem spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe ( art. 1012 k.c. ).

Na postawie art. 520 § 1 k.p.c. Sąd pozostawił wnioskodawcę i uczestników postępowania przy poniesionych kosztach postępowania związanych z ich udziałem w sprawie.