Court dismissed prosecution for disorderly conduct because municipal regulation lacked required public order basis under municipal self-governance law.

Sygn. akt II W 499/26 POSTANOWIENIE 29 maja 2026 r. Sąd Rejonowy w Nysie, II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSR Mariusz Ulman po rozpoznaniu na posiedzeniu 29 maja 2026 r. sprawy B. W. obwinionej o czyn z art. 54 kw z urzędu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanowił: na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. odmówić wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie przeciwko obwinionemu B. W..

UZASADNIENIE

Do tut. Sądu wpłynął wniosek o ukaranie B. W. za wykroczenie polegające na tym, że w dniu 21 stycznia 2026 roku o godz. 18:30 w J. przy ul. (...) w obiekcie Centrum (...) bytował – przebywał wykorzystując do innych celów miejsca, które przeznaczone są do siedzenia dla podróżnych, co stanowić miało wykroczenie z art. 54 kodeksu wykroczeń w zw. z § 2 ust. Regulaminu Korzystania z Centrum Przesiadkowego w J. – Uchwały Rady Miejskiej nr LXII/1070/03 z dnia 26.03.2023r.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. nie wszczyna się postepowania, a wszczęte umarza, gdy czyn nie zawiera znamion wykroczenia (…). Wykroczenia z art. 54 k.w., które zarzucono obwinionemu, dopuszcza się ten, kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych. Przepis ten ma charakter blankietowy i konieczne jest jego rozwiniecie (uzupełnienie) o odpowiedni przepis prawa miejscowego, które musi być wydane w oparciu o upoważnienie ustawowe. Zgodnie z art. 40 ust 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662) organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie:

1) wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych;

2) organizacji urzędów i instytucji gminnych;

3) zasad zarządu mieniem gminy;

4) zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Z kolei art. 40 ust. 3 tej ustawy wskazuje, że w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Przepisy porządkowe muszą zatem być wydane w oparciu o wskazaną powyżej podstawę prawną i nie mogą zmieniać uregulowań zawartych w przepisach wyższej rangi, tym samym akty prawa miejscowego wydane w oparciu o art. 40 ust 2 nie sa przepisami porządkowymi. Zgodnie z uchwałą Nr LXXII/1070/23 Rady Miejskiej w J. z dnia 26 kwietnia 2023 r. w sprawie ustalenia Regulaminu korzystania z Centrum Przesiadkowego w J. im. R. (C.. z 2023 r. poz. 1675; zm.: C.. z 2023 r. poz. 2587) na terenie Centrum Przesiadkowego (§ 2 ust 3 Regulaminu zabrania się:

1) wykorzystywania do innych celów miejsc przeznaczonych do siedzenia dla podróżnych;

2) przebywania w celach noclegowych; 3) żebrania). Jak wynika z wniosku o ukaranie obwiniony „bytował – przebywał wykorzystując do innych celów miejsca, które przeznaczone są do siedzenia dla podróżnych”. Z załączonej dokumentacji zdjęciowej wszakże wynika, że siedział on na krzesłach przeznaczonych przecież do siedzenia. Co jednak istotniejsze, uchwała wydana została w oparciu o wskazany w jej treści art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Przepisy wydane w oparciu o to upoważnienie ustawowe (np. uchwała dotycząca korzystania z dworca, poczekalni, czy według (...) nomenklatury Centrum Przesiadkowego) nie mogą zawierać przepisów porządkowych w rozumieniu art. 54 k.w. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24.06.2010 r., II SA/Gl 93/10, LEX nr 598280).

Takie przepisy mogą być jedynie wydane w oparciu o przepis art. 42 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym i jak wskazano jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić jeszcze raz należy, że do zastosowania art. 54 K.w. konieczne jest, by przepisy prawa miejscowego były przepisami porządkowymi, a nadto, by w przepisach tych znajdowało się odesłanie do odpowiedzialności przewidzianej w art. 54 K.w. (por. wyrok NSA z 22.03.2017 r., II OSK 1747/15, LEX nr 2316510), co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

W tej sytuacji, jako że wskazany w zarzucie regulamin wydany w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym nie mógł zawierać przepisów porządkowych w rozumieniu zarówno art. 40 ust. 3 i 4 tej ustawy, jak i art. 54 k.w. na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w., należało odmówić wszczęcia postępowania przeciwko B. W. o czyn z art. 54 k.w. Na oryginale właściwe podpisy Z upoważnienia Kierownika Sekretarz sądowy O. J.