Social court allows sick pay for pregnancy travel, rejecting insurer's claim of misuse.

Sygn. akt VI U 50/25

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2025 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Małgorzata Kryńska-Mozolewska Protokolant: Emilia Bonk po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania N. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania N. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia 5 grudnia 2024 r. znak (...).604. (...).2024 - (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje odwołującej N. W. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 16 września 2024 roku do 26 września 2024 roku i nie zobowiązuje jej do zwrotu zasiłku chorobowego wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 1.806,02 (jeden tysiąc osiemset sześć 02/100) złotych. SSOMałgorzata Kryńska-Mozolewska Sygn. akt VI U 50/25

UZASADNIENIE

Decyzją z 5 grudnia 2014 r Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. na podstawie ustawyz 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych - art. 84 ust 2 pkt 3tej ustawy (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 2780) oraz art. 17, art. 68 ustawy z 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U z 2022 roku, poz. 1732 ze zm) odmówił N. W. prawa do: zasiłku opiekuńczego za okresy od 16 września 2024 r do 26 września 2004 w związku z niewłaściwym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego od pracy.

Organ rentowy zobowiązał odwołującą do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.806,02 złotych. Na ustaloną kwotę składała się należność główna 1774,30 zł z funduszu chorobowego wraz z odsetkami w wysokości 31,72 z funduszu chorobowego. Organ rentowy podnosił, że w trakcie zwolnienia lekarskiego odwołująca przebywała w G. - Z.. Odwołująca N. W. złożyła odwołanie w którym podnosiła, że od 13 do 20 września odbyła za zgodą lekarza prowadzącego ciąże podróż do Grecji.

Stan zdrowia nie stanowił przeciwskazań do obycia podróży, a nawet korzystnie wpłynął na jej samopoczucie. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał swoją argumentację wywodząc, że aktywność podczas wyjazdu wakacyjnego trudno uznać za ułatwiającą proces leczenia i rekonwalescencji.

Sąd ustalił i zważył co następuje:

Odwołująca N. W. w związku z ciążą przebywała na zwolnieniu lekarskim w okresie od 16 września 2024 r do dnia 26 września. W dniu 11 września 2024 r odwołująca poinformowała Zakład Ubezpieczeń Społecznych że w okresie od 16 września 2024 r do dnia 26 września 2024 r będzie przebywała w G.. bezsporne, a nadto akta rentowe, Z dokumentacji lekarskiej wynikało, że niezdolność do pracy odwołującej związana była i przypadała w okresie ciąży bez zalecenia leżenia. Odwołująca miała dolegliwości związane z ciążą w tym wymioty, cukrzycę.

W związku z tym była niezdolna do wykonywania pracy która w okresie zwolnienia związana była z zatrudnieniem w charakterze kasjera – sprzedawcy. Pracę odwołująca wykonywała także w porze nocnej. Zgodnie z diagnozą lekarza prowadzącym ciąże – odwołująca – z uwagi na dolegliwości związane z ciążą, w tym cukrzycą oraz ochrony jej zdrowia i dziecka nie była zdolna do wykonywania tych zadań, które były związane z wysiłkiem fizycznym jak i stresem a także pracą w porze nocnej, co mogłoby skutkować nieodwracalnymi konsekwencjami pod postacią stałych wad rozwojowych płodu.

Natomiast nie było podstaw do utożsamiania sytuacji w której odwołująca wykonywałaby pracę z sytuacją w której miała możliwość wypoczynku bez stresu i wysiłku fizycznego. Odwołująca pomimo przeciwskazań do wykonywania pracy zawodowej mogła opuścić miejsce zamieszkania i odbyć podróż samolotem do Grecji, która z założenia nie jest wydłużona w czasie (około trzech godzin). W ocenie biegłego prof. M. S. odwołująca mogła opuścić miejsce zamieszkania i odbyć podróż samolotem do G. a zwolnienia lekarskie wykorzystała zgodnie z jego celem, którym był nie tylko jej dobrostan, jako matki ale również dziecka, a który mogła ocenić poprzez wypoczynek , spokój i relaks. dowód: opinia biegłego prof. M.

S. k.48-52; Stan faktyczny sprawy ustalono na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów opinii biegłegp i przesłuchania ubezpieczonej. Żadna ze stron nie kwestionowała wiarygodności ani mocy dowodowych poszczególnych dokumentów w sprawie co do których nie ma wątpliwości, iż zostały sporządzone przez właściwe osoby w ich zakresie działania.

Sąd zważył, co następuje:

W światle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy sąd uznał, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w całości. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U nr 60, poz. 636 z pózn. zmianami) ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zwolnienia chorobowego za cały okres tego zwolnienia wstrzymuje się jeżeli prawo do zasiłku ustało albo okażę się że prawo takie w ogóle nie istniało.

Zgodnie z przywołanym przepisem ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie w sposób nie zgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Zatem ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego w przypadku wystąpienia jednej z dwóch niezależnych do siebie przesłanek, a więc zarówno w razie wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia (wyrok Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2005 roku, sygn. akt I UK 154/04, OSNP 2005, nr 19, poz. 307).

W ocenie biegłego prof. M. S. odwołująca mogła opuścić miejsce zamieszkania i odbyć podróż samolotem do Grecji a zwolnienia lekarskie wykorzystała zgodnie z jego celem, którym był nie tylko jej dobrostan, jako matki ale również dziecka, a który mogła ocenić poprzez wypoczynek , spokój i relaks. Zgodnie z art. 68 ustawy zasiłkowej Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz płatnicy składek są uprawnieni do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy zgodnie z ich celem oraz są upoważnieni do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich.

Zgodnie z art. 84 ust. 1 i 2 ustawy systemowej osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust.

11. Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a, są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Za kwoty nienależnie uznanych świadczeń uważa się wymienione w kolejnych punktach art. 84 ust. 2 ustawy systemowej:1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia; 3) świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.

Sekwencja zdarzeń w ocenie sądu prowadzi do wniosku, że odwołująca nie miała jednak obowiązku zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego, zachowując prawo do tego świadczenia w spornych okresach, ponieważ zwolnienie lekarskie wykorzystała zgodnie z jego celem. Sąd uznał, że odwołująca nie naruszyła przepisów związanych z przyznaniem zasiłku chorobowego zatem nie jest zobowiązana do jego zwrotu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego. ZARZĄDZENIE (...)