Civil court dismissed mining damage claim as building defects were not caused by mining activities.

Sygn. akt: I Cgg 68/23

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2024 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Łucja Oleksy-Miszczyk Protokolant: starszy sekretarz sądowy Elżbieta Leszczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2024 roku w Gliwicach sprawy z powództwa P. S. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w K. o naprawienie szkody 1. oddala powództwo;

2. odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu. SSO Łucja Oleksy-Miszczyk Sygnatura akt I Cgg 68/23

UZASADNIENIE

Powód P. S. wniósł o zasądzenie od (...) S.A. z siedzibą w K. kwoty 367.627,53 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 14 maja 2023 roku do dnia zapłaty, na którą składają się kwota 89.355,44 zł tytułem zwrotu nakładów poczynionych na naprawy w pomieszczeniach parteru budynku mieszkalnego i kwota 278.272,09 zł tytułem odszkodowania za szkody w pomieszczeniach piwnicznych, pomieszczeniach mieszkalnych budynku na piętrze, klatce schodowej, wiatrołapie, kominach, elewacji, garażu i budynku gospodarczym.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w wyniku ujawniających się wpływów bezpośrednich i pośrednich dokonanej eksploatacji górniczej zakładów (...) oraz KWK (...) powstała szkoda w stanowiącej jego własność nieruchomości, polegająca na wychyleniu budynku, deformacji stolarki okiennej, drzwiowej, zdepoziomowaniu ścian, sufitów, posadzek, podłóg i więźby dachowej oraz spękaniu ścian i sufitów. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując wysokość szkody i jej związek z ruchem jej zakładu górniczego. Podniosła, że jedyna eksploatacja prowadzona w 2020 roku, ze względu na osiągnięte parametry, nie mogła wyrządzić szkód w obiektach powoda.

Nadto wywodziła, że powód we wniosku o zawarcie ugody ( z dnia 5 lutego 2021 roku) nie podnosił kwestii wychylenia obiektu (odpowiedź na pozew k.171 i nast.). W piśmie procesowym z 4 sierpnia 2023 roku (k.182 i nast.) powód podkreślił, iż we wniosku z 5 lutego 2021 roku nie wskazał szkody w postaci wychylenia budynku, gdyż o nim nie wiedział. O szkodzie w postaci wychylenia budynku dowiedział się w okresie planowanej wymiany okien przed uroczystościami rodzinnymi powoda na początku grudnia 2022 roku. Sąd ustalił, co następuje:

Powód P. S. jest właścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej, Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę o numerze (...) (KW k.12 i nast.). Wnioskiem z dnia 5 lutego 2021 roku (k.17) zwrócił się do pozwanej o naprawienie szkody w budynku posadowionym na nieruchomości. Uszkodzenia wskazane we wniosku to spękania tynków wewnętrznych w garażu, spękania tynków wewnętrznych na ścianach i sufitach w budynku mieszkalnym, spękania i nieszczelność komina. Dnia 11 maja 2021 roku przeprowadzone zostały oględziny nieruchomości powoda.

Sporządzono notatkę służbową, w której opisano zaobserwowane uszkodzenia - pojedyncze spękania tynków pomieszczeniach budynku oraz kominie (notatka z dnia 11 maja 2021 roku k.18). Pismem z dnia 26 maja 2021 roku (k.19) pozwana odmówiła ugodowego załatwienia sprawy argumentując, iż nie zachodzi związek przyczynowo skutkowy pomiędzy prowadzoną eksploatacją górniczą pozwanej a okazanymi szkodami, a w kolejnym piśmie z dnia 1 lipca 2021r oku (k.20) poinformowała powoda, że jedyna eksploatacja w rejonie nieruchomości prowadzona jest od listopada 2020 roku w odległości ok. 330 m od obiektu, a monitoring geodezyjny wskazał, że nie spowodowała obniżeń terenu.

Swoje stanowisko pozwana podtrzymała w piśmie z dnia 12 września 2022 roku informując powoda, iż po dokonaniu ponownej analizy sytuacji górniczej w rejonie stanowiącej jego własność nieruchomości, nie ma podstaw do uznania, że eksploatacja górnicza mogła spowodować uszkodzenia wskazane przez powoda (pismo k.21). W dniu 5 kwietnia 2023 roku powód wniósł o zawarcie ugody dotyczącej sposobu naprawienia szkody górniczej występującej na nieruchomości powoda (wniosek o zawarcie ugody skierowany do (...) S.A., k.156 i nast.). Strona pozwana, w odpowiedzi na wniosek powoda, w piśmie z 28 kwietnia 2023 roku podtrzymała dotychczasowe stanowisko i odmówiła zawarcia ugody (pismo pozwanej k. 163).

Jak wynika z opinii biegłego z zakresu sejsmologii górniczej, górnictwa i geologii budynek mieszkalny został wybudowany w 1970 roku, jest w dobrym stanie technicznym. Nieruchomość położna jest w obszarze górniczym KWK (...) (...) (...) w granicach filara ochronnego dla obiektów powierzchniowych, w związku z tym bezpośrednio pod nieruchomością powoda nie prowadzono wybierki złoża. Na parterze budynku został przeprowadzony remont. Na klatce schodowej widoczne były zarysowania na suficie na łączeniu płyt kartonowo – gipsowych, a na piętrze w przedpokoju poziome zarysowania na ścianach.

W pomieszczeniach piwnicy występowały spękania na stropach oraz odpadniecie tynku na suficie. Z kolei w garażu widoczne były zawilgocenia oraz spękania na ścianach. Eksploatacja górnicza w rejonie nieruchomości powoda prowadzona była dwukrotnie: w latach 1996-1997 w pokładzie (...) przez KWK (...) i w latach 2020-2022 w pokładzie (...) przez KWK (...) (...) (...). Pierwsza z tych eksploatacji nie oddziaływała na nieruchomość powoda. Druga, prowadzona w latach 2020-2022, w pokładzie (...), miała nieznaczny wpływ n powierzchnię w rejonie budynku powoda i odpowiadała I kategorii terenu górniczego.

Była to eksploatacja w pokładzie (...), ścianą (...), na głębokości 1090 m p.p.t. Najbliżej nieruchomości powoda prowadzona była w listopadzie 2020r. i wówczas doszło do maksymalnego z punktu widzenia nieruchomości powoda obniżenia terenu. Wynosiło ono 0,056 m, a nachylenie 0,6 mm/m, były to więc wartości niewielkie. W rejonie nieruchomości powoda pozwana prowadziła niwelacyjne pomiary terenu na punktach reperowych nr (...) i (...) położonych przy ul. (...) w okresie od 29 marca 2021 roku do 26 września 2023 roku. Obniżenie terenu w okresie do 29 marca 2021 roku do 26 września 2023 roku, na poszczególnych reperach, są nieznaczne ponieważ wynoszą 0,009 m i 0,007 m, a z kolejnych pomiarów wynika, że maleją przyjmując wartość poniżej 0,003 m na miesiąc.

Tego rodzaju wpływy statyczne działalności górniczej, odpowiadające I kategorii terenu górniczego, nie mogły spowodować pochylenia budynków i uszkodzeń wskazanych w pozwie. Wpływ wstrząsów na nieruchomość powoda oceniono na podstawie parametrów wstrząsów z okresu od 1 stycznia 2016 roku do 31 grudnia 2023 roku, zarejestrowanych przez (...) S.A. Oddział KWK (...) (...) (...) , na stanowisku sejsmometrycznym znajdującym się w R. przy ul. (...). Stanowisko to znajduje się w odległości 899 m od budynku powoda. Biegła przeanalizowała 283 wstrząsy jakie wystąpiły w okresie od 1 stycznia 2016 roku do 31 grudnia 2023 roku.

W przeważającej części były to wstrząsy w 0 i I stopniu intensywności o prędkości drgań 0,0001m/s do 0,0005 m/s i były nieszkodliwe zarówno dla elementów konstrukcyjnych jak i niekonstrukcyjnych budynku. Cztery z zarejestrowanych wstrząsów cechowały się II stopniem intensywności (...), z czego najintensywniejszy nastąpił 13 maja 2022r. Również te wstrząsy nie mogły spowodować uszkodzeń budynku opisywanych przez powoda. Drgania w takim stopniu intensywności mogą co najwyżej prowadzić do odnawiania się dawnych uszkodzeń, niemniej nie ma podstaw do przyjęcia, że budynek powoda był wcześniej uszkodzony na skutek oddziaływania eksploatacji górniczej.

W rejonie budynku powoda prowadzono nigdy eksploatacji płytkiej (na głębokości do 100 m), a zatem nie zachodziły warunki do aktywacji starych zrobów płytkiej oraz głębokiej eksploatacji i występowania pustek poeksploatacyjnych, które mogłyby powodować deformacje nieciągłe. (opinia biegłej z zakresu sejsmologii górniczej, górnictwa i geologii K. S. k.197 i nast.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody. Ustalając okres oddziaływania wpływów eksploatacji górniczej na nieruchomość, okres powstania szkody i jej ujawnienia się, a także charakter uszkodzeń będących przedmiotem sporu Sąd oparł się na opinii biegłej K.

S., uznając ją za rzetelną i naświetlającą stan faktyczny sprawy z punktu widzenia wiedzy fachowej jaką biegła dysponuje, w sposób zrozumiały i wystarczający dla jej rozstrzygnięcia. Wszelkie wątpliwości co do treści opinii zostały przez biegłą usunięte podczas składania ustnych wyjaśnień na rozprawie w dniu 28 marca 2024 roku (k.302-304). Sąd w tej sytuacji nie dopatrzył się żadnych powodów aby omawianej opinii odmówić wiarygodności, a także na zasadzie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. pominął dowód z opinii biegłego mierniczego górniczego, opinii biegłego z zakresu budownictwa oraz biegłego z zakresu hydrologii.

Sąd zważył co następuje:

Zgodnie z art. 144 ust 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawiania szkód, o których mowa wyżej, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 145 p.g.g.). W myśl art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

Ustalenia dokonane w niniejszym postępowaniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uszkodzenia w obiektach budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości powoda mają charakter szkód górniczych i stanowią następstwo prowadzonej przez pozwaną eksploatacji. Nieruchomość powoda co prawda jest położona na terenie górniczym, a w jej pobliżu dwukrotnie prowadzono eksploatację, jednakże pierwsza z nich (prowadzona w latach 1996-1997) nie oddziaływała na nieruchomość w żaden sposób, a druga (w latach 2020-2022) miała na nieruchomość bardzo nieznaczny wpływ i będące jej następstwem oddziaływania statyczne i dynamiczne nie miały takiej intensywności aby spowodować opisane w pozwie uszkodzenia budynków.

O kosztach procesu przeczono w oparciu o przepis art. 102 k.p.c, uznając, że wobec faktu posadowienia budynku na terenie górniczym, prowadzenia eksploatacji w pobliżu nieruchomości powoda, a także z uwagi na fakt, iż w budynku powoda były odczuwalne wstrząsy o charakterze górniczym, powód wystąpił ze swoimi roszczeniami w usprawiedliwionym przekonaniu, że pojawiające się w jego domu uszkodzenia mają charakter szkód górniczych. SSO Łucja Oleksy-Miszczyk .