Legislator Case Law & Legislation
I C 311/24 AI generated

Court allows claim for full restitution of Swiss franc loan due to invalidity under EU law and unjust enrichment.

Case Number I C 311/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The court fully awarded the plaintiff's claim for repayment of the Swiss franc loan plus interest and costs. The plaintiff argued the contract was invalid due to the bank's misleading information regarding currency stability, while the bank contended the loan was valid and the plaintiff was aware of risks. The court ruled the contract void under EU law principles and applied unjust enrichment to order the bank to return the entire unpaid amount.

Legislator headnote

AI generated

Art. 385 ust. 1-3 k.c.; Art. 410 § 1 k.c.; Art. 455 k.c.; Art. 481 § 1, 2 k.c.; Art. 98 k.p.c.: A loan contract concluded under misleading circumstances regarding currency stability may be declared void under EU law, entitling the borrower to full restitution of the principal sum based on unjust enrichment.

Keywords

AI generated
Swiss franc loan contract invalidity unjust enrichment EU law application full restitution banking practice misleading information

Cited Legislation

AI generated
Art. 385 ust. 1-3 k.c.
Takie postanowienia umowne są dla konsumenta rażąco niekorzystne i sprzeczne z dobrymi obyczajami (art. 385 1 § 1 k.p.c.).
Art. 410 § 1 k.c.
Art. 455 k.c.
Art. 481 § 1, 2 k.c.
z art. 481 § 1 i § 2 k.c.
Art. 98 k.p.c.
na mocy art. 98 k.p.c. Na zasądzone od przegrywającego powoda koszty składa się: opłata sądowa od pozwu (1.000 zł), opłata za czynności adwokackie w stawce minimalnej (5.400 zł, § 2 pkt 6 rozp.
art. 58 § 1 k.c
W konkluzji należy stwierdzić, że umowa kredytowa w całości była ab initio bezwzględnie nieważna w rozumieniu art. 58 § 1 k.c.
art. 455 k.c
art. 98 k.p.c

Cited Case Law

AI generated
wyrok z 3 października 2019 r., C-260/18
uchwała SN z 19 czerwca 2024 r., III CZP 31/23
uchwała SN z 19 czerwca 2024 r., III CZP 31/23).
III CZP 31/23
Supreme Court holds retention right is barred when mutual monetary debts allow set-off declaration. Retention right is barred when mutual monetary debts allow set-off declaration.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I C 311/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:Przewodniczący: sędzia Tadeusz KotukProtokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2024 r. w G. sprawy z powództwa E. S. przeciwko Bankowi (...) S.A. w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Banku (...) S.A. w W. na rzecz powódki E. S. kwotę 61.888,66 zł (sześćdziesiąt jeden tysięcy osiemset osiemdziesiąt osiem złotych sześćdziesiąt sześć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 6 marca 2024 r. do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego Banku (...) S.A. w W. na rzecz powódki E. S. kwotę 6.417 zł (sześć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 311/24

UZASADNIENIE

Stan faktyczny Powódka w 2003 r. zamierzała uzyskać finansowanie zakupu lokalu mieszkalnego na cele prywatne. Była wówczas z wykształcenia prawnikiem, pracowała jako menager sprzedaży urządzeń przemysłowych (owijarki) na rynek krajowy. Zamierzała zaciągnąć pierwszy w życiu kredyt bankowy. Udała się do (...) placówki Banku (...) S.A. z siedzibą w W.. Po analizie swojej sytuacji otrzymała informację, że nie posiada zdolności kredytowej w przypadku kredytu złotowego, ale posiada ją dla kredytu we frankach szwajcarskich. Pracownica banku zapewniała, że frank szwajcarski jest bardzo stabilną walutą, a wpływ ewentualnych różnic kursowych na spłacany w złotówkach kredyt będzie oscylować wokół praktycznie pomijalnej kwoty kilku groszy.

Powódce nie przedstawiano symulacji zmian raty w przypadku zmiany kursu waluty odniesienia. Powódka nie negocjowała warunków umowy kredytowej, którą następnie zawarła (podpisała, umowa z dn. 15 kwietnia 2003 r., (...), nr 046/03/03G). Spłacała kredyt w złotówkach i w całości spłaciła go w maju 2017 r., łącznie spłaty objęty kwotę 61.888,66 zł. Umowa ani regulamin nie przewidywały określenia mechanizmu przeliczania spłat w złotówkach na walutę kredytu. Dowód: zeznania powódki, k. 293-294 umowa z regulaminem, k. 32-53 Ocena dowodów Zeznania powódki są szczere i wiarygodne.

Opisała ona przebieg okoliczności towarzyszących zawarciu umowy w sposób, co do którego nie można mieć wątpliwości. Dokument prywatny w postaci umowa kredytu z Regulaminem nie budzi wątpliwości co do autentyczności. Wysokość dotychczasowych spłat nie jest sporna. Dokumenty przedstawione przez pozwanego, a zawierające w istocie paletę poglądów prawniczych i ekonomiczno-finansowych (kopia pisemnych zeznań J. C., K. M., zanonimizowana opinia biegłego z innej sprawy, opinia M. K., J. J., Ł. B., firmy (...)) nie miały znaczenia dla sprawy.

To samo dotyczy innych informacji ekonomiczno-walutowych zawartych na dołączonej do pozwu płycie CD-R. Zeznania świadków wnioskowanych przez pozwanego nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż żaden z nich nie uczestniczył w procesie ewentualnego negocjowania oraz zawierania przedmiotowej umowy. Opinia biegłego nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż dotyczą okoliczności wyliczania przez bank wysokości raty, a więc zdarzeń, które nastąpiły już po zawarciu umowy kredytowej, co nie jest objęte ustaleniami faktycznymi.

Kwalifikacja prawna Sąd uznał za abuzywne postanowienia umowne dotyczące przeliczania kursu franka szwajcarskiego (§ 2 ust. 1, § 4 ust. 1 umowy, § 3 ust. 19 pkt 2 Regulaminu), gdyż przewidują dowolne, nie ograniczone żadnymi zobiektyzowanymi kryteriami (parametrami, wskaźnikami) ustalanie kursów przeliczeniowych na potrzeby realizacji przedmiotowej umowy. Oznacza to całkowitą swobodę banku w tym zakresie ze szkodą dla konsumenta. Takie postanowienia umowne są dla konsumenta rażąco niekorzystne i sprzeczne z dobrymi obyczajami (art. 385 1 § 1 k.p.c.).

Powódka nie została przed zawarciem umowy w żaden sposób ostrzeżona o rzeczywistym, realnym ryzyku zmian kursu waluty odniesienia (frank szwajcarski), a wręcz została fałszywie zapewniona o nieograniczonej w czasie stabilności tej waluty. Nie ma przy tym znaczenia, że powódka w chwili zawarcia umowy była z wykształcenia prawnikiem. Umowa nie była efektem negocjacji. Wyeliminowanie z umowy tych postanowień oznacza, że nie można jej praktycznie wykonywać, a jednocześnie nie obowiązywały inne normy prawa, które mogłyby znaleźć zastosowanie w miejsce klauzul wyeliminowanych, w tym zakresie należy podzielić pogląd prawny powódki zawarty w uzasadnieniu pozwu.

W konkluzji należy stwierdzić, że umowa kredytowa w całości była ab initio bezwzględnie nieważna w rozumieniu art. 58 § 1 k.c. Okoliczności sposobu wykonywania umowy (tj. faktycznych kursów przeliczeniowych stosowanych przez bank) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia (por. art. 385 2 k.c.). Umowa została zawarta przed wejściem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Jednak przepisy art. 385 1 -385 3 k.c. obowiązywały w dacie zawarcia umowy, stanowiąc przejaw harmonizacji prawa polskiego z prawem europejskim. Stąd też ich wykładnia zgodna z prawem Unii Europejskiej i późniejszym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE jest w pełni uprawniona (wyrok (...) z 3 października 2019 r., C-260/18).

Zdaniem Sądu nie ma podstaw do analizy umowy pod kątem sprzeczności z art. 353 1 k.c., czy art. 69 Prawa bankowego, skoro podstawą wyroku uwzględniającego powództwo może być w niniejszym przypadku tak naprawdę tylko jeden powód uznania jej za nieważną, co wynika z pierwszeństwa stosowania prawa Unii Europejskiej od daty wejścia Polski do tej organizacji międzynarodowej. Powódka twierdziła, że dowiedziała się przyczynie nieważności umowy w lutym 2024 r. i trudno zarzucić temu twierdzeniu niewiarygodność. Jakkolwiek w ostatnich latach (od 2019 r.) w obiegu publicznym pojawiło się szereg relacji, opinii i komentarzy do orzeczeń sądów krajowych i (...) dotyczących kwestii tzw.

„kredytów frankowych” i to w kierunku wskazującym na poważne podstawy do stwierdzania ich nieważności, to jednak w konkretnym przypadku spóźniony brak zainteresowania powódki tą kwestią jest możliwy, w szczególności w przypadku kredytu już od kilku lat spłaconego. Nie można więc w danym wypadku uznać zarzutu przedawnienia za słuszny. Uwagi pozwanego dotyczące rzekomego pokrzywdzenia innych kredytobiorców zaciągających kredyty złotówkowe są nietrafne, gdyż sąd w niniejszym procesie ocenia jedynie konkretny stosunek zobowiązaniowy, a nie wpływ tego rodzaju kredytów na cały rynek kredytów detalicznych na terenie kraju.

Także kwestie ryzyka działalności banku pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż każdy przedsiębiorca ocenia i szacuje je we własnym zakresie. Pozostałe zarzuty pozwanego omawiają okoliczności obojętne dla rozstrzygnięcia, w szczególności dotyczy to kwestii wykazywania faktycznych kursów przeliczeniowych, które zdaniem banku były sprawiedliwe. Ta kwestia wykracza poza kognicję sądu w niniejszej sprawie. Stosując powszechnie akceptowaną teorię tzw. dwóch kondykcji bezsprzecznie należy uznać, że powódce służy zwrot całego nienależnego świadczenia wynikającego z nieważnej umowy kredytowej.

Zarzut zatrzymania okazała się niesłuszny, gdyż w przypadku wzajemnych roszczeń jednorodzajowych nie służy żadnej ze stron (por. uchwała SN z 19 czerwca 2024 r., III CZP 31/23). Mając powyższe na uwadze powództwo uwzględniono w całości na mocy at. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 i § 2 k.c. (punkt I.) Koszty O kosztach orzeczono jak w punkcie II. na mocy art. 98 k.p.c. Na zasądzone od przegrywającego powoda koszty składa się: opłata sądowa od pozwu (1.000 zł), opłata za czynności adwokackie w stawce minimalnej (5.400 zł, § 2 pkt 6 rozp.

MS z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w stawce minimalnej, ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), z odsetkami.