Court dismisses appeal as inadmissible because jurisdictional decisions must be ex officio and cannot be contested.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal dismissed the defendant's appeal without examination, ruling it inadmissible under Polish law. The defendant argued for a transfer of jurisdiction to a different district court via a request under Article 9 § 2 of the Code of Criminal Procedure. The court held that jurisdictional decisions are mandatory ex officio acts that do not require a formal ruling, making any such decision legally non-existent and thus unappealable.
Legislator headnote
AI generatedArt. 35 § 1 k.p.k.; Art. 9 § 2 k.p.k.; Jurisdictional decisions must be made ex officio and do not require a formal ruling, rendering appeals against such non-existent decisions inadmissible.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygnatura akt IV Kz 22/26 L., dnia 28 stycznia 2026 r. Sygnatura akt oskarżyciela: 4332-4.Ds.1119.2025 POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Legnicy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Paweł Pratkowiecki Protokolant: sekr. sądowy Marta Wojnarowicz po rozpoznaniu w sprawie P. Ś. oskarżonego o przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. zażalenia wniesionego przez oskarżonego na postanowienie Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 5 stycznia 2026 r. w przedmiocie właściwości na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. p o s t a n a w i a zażalenie pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy nie uwzględnił wniosku oskarżonego w przedmiocie właściwości. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył oskarżony i wniósł o jego zmianę i przekazanie sprawy według właściwości do Sądu Rejonowego w Katowicach.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie jest niedopuszczalne z mocy ustawy. Z treści art. 35 § 1 k.p.k. jasno wynika, że decyzja w przedmiocie właściwości miejscowej i rzeczowej może być podjęta przez sąd wyłącznie z urzędu. To zaś oznacza, że wniosek oskarżonego w tym przedmiocie należało uznać za złożony na podstawie art. 9 § 2 k.p.k. Stanowił on jedynie sygnał do rozważenia kwestii właściwości i nie wiązał Sądu Rejonowego, a przez to nie wymagał podjęcia czynności procesowych, jeśli sąd nie widział potrzeby orzeczenia o zmianie właściwości rzeczowej bądź miejscowej.
W szczególności Sąd Rejonowy nie miał obowiązku wydawania w takiej sytuacji postanowienia o odmowie przekazania sprawy według właściwości innemu sądowi i nie powinien wydać takiego postanowienia ( por. m.in.: uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z 24 maja 2005 r., sygn. I KZP 5/05, OSNKW 2005/6/48, a ostatnio m.in. końcowy fragment uzasadnienia zarządzenia sędziego Sądu Najwyższego z 16 lipca 2025 r., sygn. III KO 88/25, OSNK 2025/10/71). Oczywiście argumenty zamieszczone we wniosku sygnalizacyjnym złożonym w trybie art. 9 § 2 k.p.k. powinny być przez sąd rozważone, gdyż mogą stanowić impuls do zmiany dotychczasowego stanowiska i podjęcia z urzędu (nie na wniosek) decyzji, której wnioskujący się domaga.
Jeśli jednak sąd tych argumentów nie podzieli, nie powinien wydawać postanowienia „odmownego”. Powyższe stanowisko Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie sygnalizował już kilkukrotnie, także na kanwie spraw Sądu Rejonowego w Legnicy i nadal ten pogląd podtrzymuje ( por.: postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy z 27 lipca 2022 r., sygn. IV Kz 255/22, LEX nr 3380192, wydane do sprawy Sądu Rejonowego w Legnicy o sygn. akt II K 857/21). Reasumując, skoro Sąd Rejonowy wydał postanowienie, które nie powinno w ogóle zapaść, to zażalenie na takie postanowienie należy uznać za niedopuszczalne z mocy ustawy - ustawa nie może dopuszczać zażalenia na postanowienie, które nie powinno wystąpić w obrocie prawnym ( por:.
R. A. Stefański (red.), S. Zabłocki (red.), Komentarz do K.p.k., teza 14 do art. 35, LEX). Sąd Okręgowy nie podziela tym samym poglądu odmiennego, wyrażonego m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z 20 września 2007 r., sygn. I KZP 25/07 ( OSNKW 2007/11/78). Wynika on bowiem z błędnego zdaniem Sądu Okręgowego założenia, że zamieszczony w art. 35 § 3 k.p.k. zwrot „w kwestii”, nakazuje rozpoznać zażalenie na postanowienie „odmowne”, jeśli takowe faktycznie zostało wydane, nawet gdy nie powinno ono zapaść. Tymczasem nie taka jest rola art. 35 § 3 k.p.k.
Przepisy regulujące dopuszczalność zażalenia (m.in. art. 35 § 3 k.p.k.) mają bowiem charakter wtórny, co oznacza, że ze swej istoty dotyczą tylko postanowień legalnych, tj. takich, które w ogóle mają prawo pojawić się w obrocie prawnym (najpierw musi zapaść postanowienie, które posiada podstawę prawną, a dopiero później można ustalać, czy na takie postanowienie służy zażalenie). Postanowienie „odmowne” wobec wniosku złożonego w trybie art. 9 § 2 k.p.k., z przyczyn omówionych wyżej, nie należy do grupy tak rozumianych postanowień legalnych.
W kontekście dotychczasowych uwag trzeba przyjąć, że zamieszczony w art. 35 § 3 k.p.k. zwrot „w kwestii”, oznacza jedynie to, że zażalenie przysługuje na wydane przez sąd z urzędu postanowienie o uznaniu się niewłaściwym, zarówno co do właściwości miejscowej, jak i właściwości rzeczowej. Z wszystkich tych przyczyn orzeczono jak na wstępie.