Legislator Case Law & Legislation
IV P 158/22 AI generated

Court dismissed wage claim for unpaid salary, ruling employer deductions were lawful based on employee consent and social norms.

Case Number IV P 158/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the plaintiff's claim for unpaid wages, ordering her instead to pay the defendant's legal costs. The plaintiff alleged underpayment due to deductions for voluntary insurance and loans, while the defendant argued these deductions were valid based on the employee's written consent and the principle of good faith. The court held that since the employee voluntarily requested the insurance and signed the agreement, the employer had no reason to deduct the contributions, and the deductions complied with social norms of cooperation.

Legislator headnote

AI generated

Art. 8 k.p.; Art. 91 k.p.: Where an employee voluntarily requests group insurance and signs a consent for deductions, the employer's subsequent deduction of contributions from wages is lawful and does not constitute an infringement of the employee's right to remuneration.

Keywords

AI generated
voluntary group insurance employee consent wage deduction social norms labor law good faith legal costs

Cited Legislation

AI generated
Art. 8 k.p.
Powódka w dalszej części uzasadnienia przywołała stawki minimalnego wynagrodzenia brutto i netto oraz przytoczyła treść art. 87 1 §1 kp.
Art. 91 k.p.
Przytoczono ponadto treść art. 91 kp w zw.
§ 1 pkt 2 par. 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygnatura akt IV P 158/22

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 11 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący : Sędzia Magdalena PiątkowskaProtokolant : Dawid Tomczyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2023 r. na rozprawie sprawy powództwa J. M. przeciwko Zespołowi Szkół (...) w W. o wynagrodzenie za pracę I. powództwo oddala, II. zasądza od powódki J. M. na rzecz strony pozwanej Zespołu Szkół (...) w W. kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty

UZASADNIENIE

Powódka J. M. wniosła pozew przeciwko Zespołowi Szkół (...) w W. o zasądzenie kwoty 12.257,16 zł. tytułem wynagrodzenia za pracę wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu w pozwie wskazanymi. W uzasadnieniu powołała swój okres zatrudnienia oraz wymiar etatu. Przyznała, iż w trakcie zatrudnienia miała zajęcia komornicze wynagrodzenia za pracę, które realizowane były przez pracodawcę poprzez wypłaty powódce zaniżonej wysokości wynagrodzenia z rażącym naruszeniem przepisów prawa pracy. Powódka w dalszej części uzasadnienia przywołała stawki minimalnego wynagrodzenia brutto i netto oraz przytoczyła treść art. 87 1 §1 kp.

Powódka wskazała, iż dochodzona przez nią kwota to suma różnic wynagrodzenia jakie powinna była otrzymywać w związku z kwotą wolną od potrąceń, a kwotami jakie otrzymywała w rzeczywistości. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Przytoczono treść przepisu powołanego przez powódkę oraz wielkości minimalnego wynagrodzenia brutto. Przytoczono ponadto treść art. 91 kp w zw. z art. 87§1 i 7 kp. Wskazano iż od lutego 2019r. powódka wniosła o objęcie jej dobrowolnym zbiorowym ubezpieczeniem w (...), co wiązało się z pomniejszeniem jej wynagrodzenia o należną składkę miesięczną i z uwzględnieniem licznych zajęć komorniczych.

Zgodnie zaś z powołanymi przepisami i założeniem zgody pracownika na potrącanie składki na ubezpieczenie pracownicze, pracodawca nigdy nie przekroczył 80% wynagrodzenia, odpowiednio kwot 1270,22, (...),30, 1614,14zł. A zatem wynagrodzenie, zdaniem strony pozwanej, wypłacane było prawidłowo. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka J. M. zatrudniona była u strony pozwanej w okresie od 15.02.2018r. do 31.08.2018r. w wymiarze ¾ etatu i od 1.09.2018r. do 30.05.2022r. w wymiarze 1/1 etatu na stanowisku sprzątaczki. Dowód: akta osobowe ( w załączeniu ) W okresie objętym pozwem powódka otrzymywała wynagrodzenie za pracę na konto bankowe zgodnie z wyciągiem.

Od lutego 2019r. powódka wniosła o objęcie jej dobrowolnym zbiorowym ubezpieczeniem w (...), co wiązało się z pomniejszeniem jej wynagrodzenia o należną składkę miesięczną i z uwzględnieniem licznych zajęć komorniczych, a także należności z kasy zapomogowo- pożyczkowej. Wysokość dokonywanych potrąceń i wypłat odbywało się poprzez naliczenia wskazane w kartotekach zarobkowych. Powódka nigdy nie zgłaszała zastrzeżeń odnośnie dokonywanych jej potrąceń, dwukrotnie też zwracała się z wnioskami o wypłatę świadczeń z ubezpieczenia pracowniczego.

Po dokonanych potrąceniach powódka otrzymywała nie mniej niż 80% należnego wynagrodzenia. Dowód: wyciąg zleceń k. 10-20 kartoteki zarobkowe k.33-36 zeznania świadka M. T. e- protokół k. 80 deklaracja przystąpienia do (...)84-86 podanie z dnia 4.02.2019r. k.87 deklaracja o przystąpieniu do grupowego ubezpieczenia k.88 deklaracja męża powódki o przystąpieniu do ubezpieczenia k.89 pismo z 20.02.2019r. k. 90-91 pismo (...) k. 99 Minimalne wynagrodzenie wynosiło: w 2019r. 2250 zł. brutto, w 2020r. -2600 zł. brutto, w 2021r. – 2800 zł. brutto, w 2022r.

– 3010 zł. brutto / niesporne, wynikające z rozporządzeń Rady Ministrów/ygn.. akt IV P 158/22 Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Powództwo podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 87§ 1 kp z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, w rozumieniu ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 46), jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania - podlegają potrąceniu tylko następujące należności:

1) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;

2) sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;

3) zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;

4) kary pieniężne przewidziane w art. 108. § 2. Potrąceń dokonuje się w kolejności podanej w § 1. § 3. Potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach:

1) w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych - do wysokości trzech piątych wynagrodzenia;

2) w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych - do wysokości połowy wynagrodzenia. § 4. Potrącenia, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3, nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami, o których mowa w § 1 pkt 1 - trzech piątych wynagrodzenia. Niezależnie od tych potrąceń kary pieniężne potrąca się w granicach określonych w art. 108. § 5. Nagroda z zakładowego funduszu nagród 3 , dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości.

§ 7. Z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. § 8. Potrąceń należności z wynagrodzenia pracownika w miesiącu, w którym są wypłacane składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, dokonuje się od łącznej kwoty wynagrodzenia uwzględniającej te składniki wynagrodzenia. Zgodnie art. 87 1§ 1 kp wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

1) minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty określone w § 1 ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (§ 2) Zgodnie z art. 91 § 1kp należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. W przypadkach określonych w § 1 wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

1) określonej w art. 87 1 § 1 pkt 1 - przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy 2)80% kwoty określonej w art. 87 1 § 1 pkt 1 - przy potrącaniu innych należności niż określone w pkt 1(§ 2) Powódka opierała swój pozew na twierdzeniu, iż nie wyrażała zgody na potrącenia dokonywane przez pracodawcę, wobec czego wypłaty wynagrodzenia były zaniżone. Jednocześnie nie kwestionowała przywilejów, jakie uzyskała w zamian za potrącane jej przez pracodawcę należności. Przywilejami tymi była możliwość zaciągania zobowiązań w kasie zapomogowo- pożyczkowej oraz korzystanie z ochrony ubezpieczeniowej przez powódkę i jej męża.

Powódka również nie kwestionowała dokonywanych potrąceń ani ich wysokości w toku zatrudnienia. Nie opłacała również zobowiązań w zakresie składek we własnym zakresie, a skoro spodziewała się korzyści ( pożyczki, świadczeń z ubezpieczenia) musiała wiedzieć, że pracodawca potrąca jej z wynagrodzenia odpowiednie sumy pieniężne , i godzić się na to. Powódka, mimo dwukrotnego wezwania celem złożenia zeznań, nie stawiła się, aby zaprzeczyć dorozumianej zgodzie na dokonywanie potrąceń i wyjaśnić dlaczego miałaby takiej zgody nie udzielić.

Pracodawca bronił się zasadami współżycia społecznego albowiem wyrok zasądzający zobowiązywałby go do zapłacenia powódce kwot, które przeznaczył na regulowanie niewątpliwych zobowiązań powódki. W doktrynie wskazuje się, iż nikt nie może "czynić ze swego prawa użytku" sprzecznie z zasadami współżycia społecznego, to jest regułami, które nie będąc normami prawnymi, określają zachowania ludzi w ich wzajemnych stosunkach. Każda ze stron stosunku pracy musi postępować przy wykonywaniu swych uprawnień zgodnie z wymaganiami moralności i uznanymi regułami obyczajowymi.

Oznacza to, że w stosunkach pracy liczy się nie sama "litera prawa", lecz także owe pozaprawne reguły nazwane w art. 8 "zasadami współżycia społecznego". (Komentarz do art. 8 Kodeksu pracy (w:) R. Celeda, E. Chmielek-Łubińska, L. Florek, G. Goździewicz, A. Hintz, A. Kijowski, Ł. Pisarczyk, J. Skoczyński, B. Wagner, T. Zieliński, Kodeks pracy. Komentarz, Lex 2009, wyd. V.). Również w orzecznictwie sądów powszechnych zwraca się uwagę, że art. 8 Kodeksu pracy nie kształtuje praw podmiotowych, nie zmienia i nie modyfikuje praw, jakie wynikają z innych przepisów prawa.

Przepis ten upoważnia sąd do oceny, w jakim zakresie, w konkretnym stanie faktycznym, działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie jego prawa i nie korzysta z ochrony prawnej Przepis 91 kp powstał w celu wyeliminowania sytuacji, w których pracodawca jednostronnie uzna, że dana kwota mu się należy od pracownika, że istnieje zobowiązanie pracownika określone co do źródła powstania jak i autorytarnie przyjętej przez pracodawcę i potraconej wysokości, choć pracownik może mieć w tym zakresie inne zdanie.

Art. 91 kp w zakresie pisemnej zgody pracownika na potrącenie ma wykluczyć wątpliwość, że strony w sposób zgodny postrzegają istnienie i wysokość długu pracownika. Natomiast w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy nie ma wątpliwości, iż pracownik wystąpił o objecie go ubezpieczeniem grupowym, złożył deklarację przystąpienia i podpisał zgodę na składkę w określonej wysokości należy przyjąć, iż brak jest racjonalnego i logicznego uzasadnienia, dla którego pracownik nie godziłby się na uiszczanie miesięcznej składki na ubezpieczenie i skoro nie robił tego samodzielnie- wiedział i godził się na potrącanie tej należności z wynagrodzenia, czemu nie protestował od lutego 2019r.

Ta składka była mu potrącana w zamian za gwarancję świadczeń , jakie zostaną mu wypłacone w razie ziszczenia się warunków ubezpieczenia. Powódka korzystała z prawa złożenia wniosku dwukrotnie oczekując wypłaty świadczeń w zamian za uiszczanie comiesięcznej składki, której przecież nie uiszczała samodzielnie. Na sprawę należy patrzeć również w kontekście, iż comiesięczne opłacanie kwoty zdeklarowanej przez pracodawcę dało uprawnienia nie tylko powódce, ale całej grupie pracowników objętych ubezpieczeniem i rolą pracodawcy było dbanie o wywiązywanie się z umowy w zakresie opłacania składki zbiorowej zapewniając ją z comiesięcznego wynagrodzenia pracowników.

Te same cele i zasady należy odnieść do potrąceń dokonywanych z kasy zapomogowo- pożyczkowej. W kontekście zatem tej konkretnej sprawy należało podzielić stanowisko strony pozwanej zawarte w odpowiedzi na pozew i replice na pismo powódki do odpowiedzi na pozew i powództwo oddalić. O kosztach procesu orzeczono na podstawie na podstawie par. 9 ust1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.