Court dismissed appeal against civil court ruling on road manager liability for traffic accident debris cleanup costs.

III Ca 122/23

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 maja 2022 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie z powództwa P. S. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę:

1. zasądził od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz P. S. kwotę 11.657,97 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 lutego 2018 roku do dnia zapłaty;

2. oddalił powództwo w pozostałej części, 3. zasądził od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz P. S. kwotę 1216,05 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

4. nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych:

a) od P. S. kwotę 745,11 zł b) od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 1383,77 zł. Pozwany, w swej apelacji, zaskarżył powyższy wyrok w części, tj.: w zakresie punktu 1. w całości, w zakresie punktu 3. w całości, w zakresie punkt 4. lit. b w całości, zarzucając skarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art. 233 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c., art. 509 k.p.c., art. 361 k.c., art. 34 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych w zw. z art. 822 § 1 k.c. W konkluzji pozwany wniósł uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu za I i II instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Powód, w odpowiedzi na apelację pozwanego wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm prawem przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się bezzasadna. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz dokonał prawidłowej jego oceny w świetle art. 233 § 1 k.p.c. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty naruszenia prawa procesowego są niezasadne. Zarzut naruszenia przepisu art. 233 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna, dokonana z przekroczeniem granic swobodnego przekonania sędziowskiego, wyznaczonych w tym przepisie.

Sąd drugiej instancji ocenia bowiem legalność oceny dokonanej przez Sąd I instancji, czyli bada czy zostały zachowane kryteria określone w art. 233 § 1 k.p.c. Należy zatem mieć na uwadze, że – co do zasady – Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, dokonując wyboru określonych środków dowodowych. Jeżeli z danego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.

Przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona tylko wtedy, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub, gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych (por. przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., I CKN 1072/99, Prok. i Pr. 2001 r., Nr 5, poz. 33, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2000 r., I CKN 1114/99, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2000r., I CKN 1169/99, OSNC 2000 r., nr 7-8, poz. 139).

Jak wskazał Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach (np. wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05, wyrok z dnia 21 października 2005r., sygn. akt III CK 73/05, wyrok z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt III CK 245/04, LEX nr 174185), skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem może być jedynie przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena sądu.

Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności skarżący powinien wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008 r., I ACa 180/08, LEX nr 468598).

Takiego działania powódki zabrakło w rozpoznawanej sprawie, co czyni zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. bezzasadnym. Podkreślić należy, że ustalenia Sądu Rejonowego w pełni korespondują ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Również ocena zebranego materiału dowodowego jest prawidłowa. Apelujący zarzuca, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił materiał dowodowy i nie wziął pod uwagę, że Miasto Ł. otrzymuje subwencję ogólną. Jednakże Sąd Najwyższy w uchwale z 20 stycznia 2022 roku wydanej w sprawie III CZP 9/22, na której trafnie opierał się Sąd Rejonowy wyraźnie wskazał, że finansowanie jednostek samorządu terytorialnego nie stanowi okoliczności wyłączającej ich roszczenie o naprawienie szkody.

Sąd Okręgowy podziela powyższe stanowisko Sądu Najwyższego, a w konsekwencji także jako w pełni uzasadniony w przedmiotowej sprawie pogląd wyrażony przez Sąd pierwszej instancji. Za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia art. 278 § 1 k.p.c. Naruszenie przepisów prawa procesowego może stanowić uzasadniony zarzut apelacyjny tylko wtedy gdy to naruszenie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, nawet zbędnego, nie ma wpływu na rozstrzygniecie. Sąd może dowód dopuścić, przeprowadzić i mimo to powództwo oddalić.

Natomiast użycie prze skarżącego określenia, że biegły został zmuszony do „legitymizowania” twierdzeń strony powodowej jest nie tylko niezasadny, ale również niezrozumiały – to Sąd bowiem wskazuje, które dowody uznaje za wiarygodne i dlaczego. W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd prawny wyrażony w uchwale SN z dnia 20 stycznia 2022 r. (III CZP 9/22), zgodnie z którym sprawca wypadku komunikacyjnego i zakład ubezpieczeń, z którym sprawca wypadku jest związany umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody związane z ruchem tych pojazdów, odpowiadają wobec zarządcy drogi za szkodę spowodowaną zanieczyszczeniami drogi płynami silnikowymi.

W powyższym kontekście, błędne są zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego. Normalnym następstwem zdarzenia komunikacyjnego jest konieczność uprzątnięcia jezdni z zanieczyszczeń powstałych w wyniku kolizji (m.in. płynów eksploatacyjnych, rozsypanych elementów pojazdu). Wobec tego poniesienie wydatków z tym związanych jest konsekwencją zachowania, z którego szkoda wynikła. Szkoda stanowi bowiem uszczerbek w prawnie chronionych dobrach wyrażający się w różnicy między stanem dóbr, jaki istniał i jaki mógłby następnie wytworzyć się w normalnej kolei rzeczy, a stanem, jaki powstał na skutek zdarzenia wywołującego zmianę w dotychczasowym stanie rzeczy, z którym to zdarzeniem ustawodawca wiąże powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej.

Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że szkoda zarządcy drogi pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (…), zgodnie z którym z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.

Opisany obowiązek odszkodowawczy wystąpi wówczas, gdy można mówić o powstaniu szkody po stronie podmiotu występującego z roszczeniem lub działającego w imieniu poszkodowanego, a więc uszczerbku w dobrach majątkowych lub niemajątkowych z winy ubezpieczonego w danym zakładzie ubezpieczeń. Nie ulega wątpliwości, że pozostawanie na jezdni elementów pojazdu, czy też zanieczyszczenie jezdni wylaniem się płynów eksploatacyjnych, stanowi następstwo zdarzenia drogowego, będące skutkiem uszkodzenia pojazdów uczestniczących w wypadku.

Szkoda polegającą na doprowadzeniu drogi do stanu zapewniającego bezpieczeństwo w ruchu stanowi szkodę będąca następstwem uszkodzenia mienia, gdyż pokrycie nawierzchni drogi płynami eksploatacyjnymi oraz elementami uszkodzonych pojazdów stanowi bezpośrednie następstwo uszkodzenia mienia, w szczególności pojazdów uczestniczących w zdarzeniu. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 385 k.p.c., apelacja pozwanego jako bezzasadna podlegała oddaleniu. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik sporu.