Social security court dismisses appeal and orders return of sick pay for work performed during sick leave.

Sygnatura akt IV U 451/25

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie Sędzi Magdaleny Piątkowskiej protokolant : Z. E. po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na rozprawie sprawy z odwołania X. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w H. z dnia 14 sierpnia 2025 r., znak: (...) o zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego I oddala odwołanie, II zasądza od X. N. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w H. kwotę 360 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 sierpnia 2025r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w H. stwierdził, iż wypłacony powódce zasiłek chorobowy za okres od 6-12-2021r. do 31-01-2022r. oraz od 15-03-2022r. do 18-03-2022r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i w związku z tym zobowiązał powódkę do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 12.131,96 zł. Powódka X. N. wniosła odwołanie od tej decyzji wskazując, iż pod koniec 2021r. zaczęła chorować na schorzenia powiązane z układem odpornościowym, a leczenie musiało przebiegać w izolacji od miejsca pracy, aby powódka mogła unikać infekcji.

Powódka wskazała, iż oprócz zatrudnienia w Zespole Szkół (...) w H. połączona była umowami zlecenia z dwoma innymi podmiotami i w trakcie pobierania zasiłku chorobowego świadczyła usługi w ramach tych zleceń wykonując pracę w domu. Zdaniem powódki prace te pozwoliły jej zachować równowagę psychiczną, nie obciążały jej organizmu i nóg. Powódka przytoczyła również orzecznictwo, które przemawiało jej zdaniem, za zasadnością odwołania. Co do naliczonych odsetek powódka powołała się na stanowisko Sądu Najwyższego ( orzeczenia z lat 2008-2010) wskazując, iż odsetki za opóźnienie winne być naliczane dopiero od dnia doręczenia jej zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano podstawy prawne decyzji, a to art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz art. 84 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. Podniesiono, iż powódka wykonywała podczas zwolnienia lekarskiego pracę zarobkową na podstawie umów zlecenia z firmą (...) i otrzymała z tego tytułu wynagrodzenie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka X. N. zatrudniona była na podstawie umowy o pracę w Zespole Szkół (...) w H. na stanowisku kierownika administracyjnego w wymiarze pełnego etatu. Jednocześnie powódkę łączyły umowy zlecenia z (...) Firmą (...) M. X. i firmą (...)-(...)- (...). Dla Firmy (...) powódka prowadziła sprawy kadrowe, księgowe i ZUS, dla (...) dokumentacje kadrową i ZUS. W Firmie (...) zatrudnionych było 15-16 osób, w (...) dwie. Od października 2021r. powódka zaczęła chorować na tzw. plamicę hyperergiczną, która powiązana była z układem odpornościowym.

Powódka stała się niezdolna do pracy, musiała unikać dużych skupisk ludzkich, aby unikać infekcji i osłabienia organizmu, nie wykonywała więc pracy na rzecz swojego pracodawcy. Jeśli chodzi o czynności związane z umowami zlecenia powódka nadal wykonywała wszystkie dotychczasowe obowiązki, choć miała świadomość, że nie może realizować tych umów w trakcie pobierania zasiłku chorobowego. Wykonywanie tej pracy w przekonaniu powódki pozwoliło jej zachować równowagę psychiczną w obliczu choroby, niepewnych stanowisk lekarskich w zakresie leczenia.

W praktyce zmiana wykonywania czynności z tytułu umów zlecenia polegała na tym, że powódka nie jeździła do biur zleceniodawców, lecz dokumenty przywożono jej do domu. W trzymiesięcznym rozliczeniu z firmą (...) powódka otrzymała wynagrodzenie w kwocie 794 zł. netto, zaś w Firmie (...) wynagrodzenie wynosiło 400 zł. brutto miesięcznie. Dowód: - akta ZUS w załączeniu -zeznania powódki e- protokół k. 24 Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał w oparciu o przeprowadzone w sprawie dowody, przede wszystkim z zeznań powódki i dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Odwołanie podlegało oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ( dalej: ustawy zasiłkowej) zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 - nie dłużej jednak niż przez 182 dni,(…). Zgodnie z art. 17 ustawy zasiłkowej ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

I o ile w orzecznictwie sądowym zauważalna jest coraz szersza możliwość wyłączenia stosowania przepisu art. 17 ustawy zasiłkowej, to jednak odnosi się to co najwyżej do przypadków sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych okolicznościami przejawów aktywności zawodowej 1, natomiast powódka w okresie pobierania zasiłku chorobowego wykonywała w pełnym zakresie swoje dotychczasowe obowiązki jako zleceniobiorca dwóch podmiotów. Zgodnie zaś z art. 84 ust.1 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust.

11. Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a, są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. Zgodnie z 2 pkt 3 powołanego artykułu za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.

Przepis ten, przy spełnieniu przez powódkę przesłanki negatywnej przewidzianej w art. 17 ustawy zasiłkowej stanowił podstawę żądania zwrotu wypłaconych przez organ rentowy świadczeń opisanych w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do odwołania w przedmiocie naliczonych odsetek wskazać należy, iż powołane przez powódkę orzeczenia straciły na aktualności albowiem na mocy art.1 pkt 29) ppkt a ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw w art. 84 w ust. 1 dodano zdanie drugie w brzmieniu: "Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a, są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty." Mając powyższe na uwadze powyższe, podzielając argumentację odpowiedzi na odwołanie, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. odwołanie zostało oddalone.

O kosztach procesu w pkt. II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc w zw. z §11 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. zmieniono zaskarżoną decyzję ZUS i orzekł jak w sentencji.

1. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2025 r. , III USK 288/24, LEX nr 3886589, Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2025r. III USKP143/24, LEX nr 3852953, Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2024 III USKP 55/24,LEX nr 3790598 - .