Court dismisses request to terminate co-ownership and award damages due to procedural defects and lack of specific claims.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the applicant's request to terminate co-ownership and award damages because the claim was filed late and lacked specific monetary details. Although the applicant sought compensation for rental income, the opposing party had already waived the right to such claims during the proceedings. Consequently, the court ruled that no separate procedural action could be taken to adjudicate these unraised financial disputes.
Legislator headnote
AI generatedArt. 618 k.p.c.; Art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych: Once a co-ownership termination proceeding is initiated, separate proceedings for related claims are inadmissible, and the court must dismiss requests filed after the termination decision or lacking specific monetary quantification.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt I Ns 222/22
UZASADNIENIE
Wnioskodawca M. R. (1) wniósł o częściowe zniesienie współwłasności nieruchomości lokalowej, dla której prowadzona jest księga wieczysta (...) o wartości 80 000 zł, położonej w O. przy ul. (...) wraz z udziałem 42/100 we współwłasności działki (...), dla której prowadzona jest księga wieczysta (...) oraz nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr (...) położonej w O. przy ul. (...), dla której prowadzona jest księga wieczysta (...) przez przyznanie wnioskodawcy należących do uczestnika postępowania J. R. udziałów we współwłasności ze spłatą na rzecz uczestnika postępowania w kwocie 4 500 zł.
Wnioskodawca wskazał, że wraz z uczestnikiem postępowania jest współwłaścicielem nieruchomości lokalowej i gruntownej, przy czym udział wnioskodawcy w nieruchomości lokalowej wynosi 33/384 do jego majątku osobistego, 330/384 do majątku wspólnego z jego żoną M. R. (2), zaś udział uczestnika wynosi 21/384, a w gruntowej wnioskodawcy 9/480 do jego majątku osobistego, 144/480 do majątku wspólnego z żoną M. R. (2), udział uczestnika 9/480 oraz udział 70/100 należy do I. i G. Z.. Uczestnik postępowania J. R. nie złożył odpowiedzi na wniosek na wezwanie, nie wziął udziału w pierwszej rozprawie, na której Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości.
Na rozprawie w dniu 5 stycznia 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o zobowiązanie wnioskodawcy do przedłożenia ofert z (...) dot. Sylwestra 2022, na okoliczność ustalenia w jakiej wysokości wnioskodawca osiągał dochody oraz wskazanie od jakiego czasu nieruchomość jest wynajmowana za jaką kwotę oraz jakie dochody są osiągane. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o oddalenie tego wniosku podnosząc, że roszczenie nie zostało skonkretyzowane w określonej wysokości. Sąd zobowiązał pełnomocnika wnioskodawcy do przedłożenia dokumentów, z których wynika dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z najmu przedmiotowej nieruchomości oraz okres najmu nieruchomości w O..
Pełnomocnik wnioskodawcy złożył pismo w tym przedmiocie 18 stycznia 2023 r., które doręczono pełnomocnikowi uczestnika postępowania 30 stycznia 2023 r. W piśmie z 9 lutego 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł m. in. o zobowiązanie wnioskodawcy do przedłożenia złożonych do właściwego urzędu skarbowego deklaracji i innych dokumentów stanowiących o wysokości osiąganych dochodów tytułu najmu nieruchomości lokalowej. Na rozprawie 27 marca 2023 r. pełnomocnik wnioskodawcy złożył (...) za 2022 r., a Sąd zwrócił się o (...) w K. o nadesłanie informacji, czy M.
R. (1) bądź M. R. (2) i M. R. (1) prowadzili działalność gospodarczą polegająca na najmie pokoi w nieruchomości w O. przy ul. (...) przed lutym 29022 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie pozostałych współwłaścicieli postanowieniem z 19 stycznia 2023 r. Pełnomocnik uczestnika postępowania ponowiła wniosek z pisma z 9 lutego 2023 r. w piśmie z 30 maja 2023 r. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2024 r. przysądzono własność udziału 21/384 należącego do uczestnika postępowania J. R. w lokalu mieszkalnym położonym w O. przy ul. (...) ( (...)) na rzecz M.
R. (2). Postanowienie to uprawomocniło się 12 marca 2025 r. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r. przysądzono własność udziału 9/480 należącego do uczestnika J. R. w nieruchomości stanowiącej działkę nr (...)//(...) ( (...)) na rzecz M. R. (2), a postanowienie to uprawomocniło się 19 lutego 2025 r. W związku z tym pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o umorzenie postępowania wskazując w piśmie z 31 marca 2025 r., że uczestnik postępowania J. R. nie jest już współwłaścicielem przedmiotowych nieruchomości zobowiązano pełnomocnika uczestnika postępowania J.
R. do ustosunkowania się do pisma. Pełnomocnik tego uczestnika postępowania w ustosunkowaniu się do pisma pełnomocnika wnioskodawcy wniosła o wystąpienie do (...) w K. z zapytaniem, czy M. R. (1) bądź M. R. (2) i M. R. (1) składali do (...) w K. deklaracje podatkowe ewidencjonujące najem prywatnych pokojów w nieruchomości położnej w O. przy ul. (...) za okres do października 2024 r., a jeśli tak to wskazanie, w jakiej wysokości dochód uzyskali z tego tytułu w tym okresie. (...) w K. nadesłał informacje w piśmie z 23 czerwca 2025 r., a z uwagi, że były one niepełne Sąd ponowił wezwanie wskazując, że w poprzednim zapytaniu nie chodziło tylko o 2024 r., lecz o lata wcześniejsze. (...) w K. nadesłał te informacje 11 sierpnia 2025 r.
Pełnomocnik uczestnika postępowania nie kwestionowała nabycia udziałów uczestnika postępowania J. R. przez uczestniczkę M. R. (2), podtrzymała żądanie rozliczenia udziałów. Wskazać należy, że w związku z nabyciem w wyniku licytacji udziałów należących do uczestnika postępowania J. R. w nieruchomościach objętych niniejszym postępowaniem przez uczestniczkę postępowania M. R. (2), rozstrzyganie w przedmiocie zniesienia współwłasności stało się zbędne. Zgodnie z przepisem art.355 k.p.c. Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne.
Przepis ten ma zastosowanie również w postępowaniu nieprocesowym odpowiednio na mocy art.13 § 2 k.p.c. Skoro uczestnicy postępowania I. i G. Z. przychylili się do wniosku wnioskodawcy, a uczestnik J. R. nie jest już współwłaścicielem nieruchomości lokalowej i gruntowej w O., to Sąd umorzył postępowanie na podstawie art.355 k.p.c. w zw. z art.13 § 2 k.p.c. Na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. pełnomocnik uczestnika postępowania J. R. wskazała, że podtrzymuje żądanie rozliczenia dochodów. Zwrócić jednak należy uwagę, że w istocie przez całe postępowanie pełnomocnik uczestnika postępowania nie złożyła wniosku z żądaniem rozliczenia dochodów, więc nie mogła takiego żądania podtrzymać na rozprawie 11 września 2025 r.
Pełnomocnik uczestnika postępowania składała wnioski zmierzające do określenia, czy dochody są uzyskiwane, od kiedy i w jakiej wysokości. W żadnym z pism nie został jednak złożony wniosek o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania J. R. określonej kwoty, odpowiadającej udziałowi uczestnika postępowania w nieruchomości. Pełnomocnik uczestnika postępowania miała możliwość złożyć wniosek o zasądzenie określonej kwoty po rozprawie 27 marca 2023 r., następnie po wypłynięciu informacji (...) w K. w dniu 23 czerwca 2025 r., a następnie po jej uzupełnieniu 11 sierpnia 2025 r.
Pełnomocnika uczestnika postępowania przyznała, że nie zwracała się do Sądu z zapytaniem, czy wpłynęły dokumenty z (...) w K.. Niezależnie od tego pełnomocnik uczestnika postępowania mogła zapoznać się z aktami, jak i kontrolować poprzez dostęp przez portal informacyjny wpływ pism do sprawy. Wobec tego, że nie było żadnego żądania rozliczenia dochodów z nieruchomości, nawet nieokreślonego kwotowo, w toku postępowania, Sąd nie miał obowiązku ani wzywać do uzupełnienia jego braków, ani o nim rozstrzygać z urzędu.
Zgłoszenie wniosku na rozprawie 11 września 2025 r. o podtrzymaniu żądania rozliczenia dochodów, gdy uczestnik postępowania J. R. nie był już współwłaścicielem, nawet gdyby uznać, że wówczas po raz pierwszy został złożony wniosek o rozliczenie tych dochodów jest niedopuszczalne, ponieważ został złożony ustnie, dodatkowo bez oznaczenia konkretnej kwoty jakiej się domaga z tego tytułu, a przepisy Kpc nie dopuszczają takiej formy wniosku. Ponadto, w kontekście przepisu art.618 k.p.c. nie sposób uznać za możliwe rozpoznanie takiego wniosku.
Zgodnie z art.618 k.p.c. w postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Rozstrzygając spór o prawo żądania zniesienia współwłasności lub o prawo własności, sąd może wydać w tym przedmiocie postanowienie wstępne. (§ 1). Z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w sprawach wymienionych w paragrafie poprzedzającym jest niedopuszczalne.
Sprawy będące w toku przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności. Jeżeli jednak postępowanie o zniesienie współwłasności zostało wszczęte po wydaniu wyroku, przekazanie następuje tylko wówczas, gdy sąd drugiej instancji uchyli wyrok i sprawę przekaże do ponownego rozpoznania. Postępowanie w sprawach, które nie zostały przekazane, sąd umarza z chwilą zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności.(§2). Po zapadnięciu prawomocnego postanowienia o zniesieniu współwłasności uczestnik nie może dochodzić roszczeń przewidzianych w paragrafie pierwszym, chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności.
Skoro Sąd nie mógł rozstrzygać o zniesieniu współwłasności, to brak jest podstaw, by rozstrzygać o dochodach z tej nieruchomości w postępowaniu nieprocesowym. Ze względu na umorzenie postępowania w niniejszej sprawie nie doszło do prekluzji z art.618 § 3 k.p.c. O brakujących kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art.113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych nakazując uiszczenie wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku kwoty 327,66 zł. Skoro wpłynęła zaliczka wnioskodawcy, to z niej zostanie pobrana ww. kwota. 30.09.2025 r.
ZARZĄDZENIE 1. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi uczestnika postępowania J. R.;
2. kal. 7 dni.