Court dismissed consumer loan claims, ruling refinancing fees were not unfair under civil code.

Sygn. akt I C 251/25

UZASADNIENIE

Powód (...) sp. z o.o. Alternatywna Spółka (...) sp.k. z siedzibą w M. domagał się zasądzenia od pozwanej K. K. kwoty 1.208,13 złotych wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że pozwana w dniu 9 października 2024 roku zawarła za pośrednictwem Internetu z wierzycielem pierwotnym (...) sp. z o.o. umowę pożyczki nr (...), na mocy której pozwanej zostały jej „udostępnione” środki w kwocie 1.108,19 złotych na okres 30 dni.

Pozwana zobowiązała się do zwrotu otrzymanych środków wraz z należnymi kosztami ich udzielenia, w tym opłatą za refinansowanie i odsetkami kapitałowymi do dnia 8 listopada 204 roku, z czego się nie wywiązała. W zakresie legitymacji czynnej powód wskazał, że wierzytelność w stosunku do pozwanej nabył na podstawie umowy cesji z dnia 7 lutego 2025 roku od D. z siedzibą w Estonii, który to podmiot uprzednio nabył wierzytelność od pożyczkodawcy na podstawie umowy cesji z dnia 16 grudnia 2024 roku. Pozwana K. K. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu zakwestionowała powództwo zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Pozwana podważała legitymację czynną powoda. Zaprzeczyła, jakoby zawierała z pożyczkodawcą umowę ramową i umowę pożyczki refinansującej. Zarzuciła również nieważność samej umowy pożyczki, a nadto wskazała na brak umocowania podmiotu wskazanego jako pośrednik do reprezentowania pożyczkodawcy. Zarzuciła też występowanie w przedłożonej umowie pożyczki klauzul niedozwolonych dotyczących zastrzeżonych w niej opłat kształtujących sytuację konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającymi jego interes.

Sąd ustalił co następuje: W dniu 9 października 2024 roku K. K. zawarła z (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. za pośrednictwem platformy internetowej pośrednika kredytowego umowę pożyczki refinansującej nr (...) na kwotę 1.108,19 złotych na okres 30 dni do 8 listopada 2024 roku. Pożyczka została zawarta na spłatę wcześniejszego zobowiązania pozwanej zaciągniętego u innego pożyczkodawcy (...) sp. z o.o. (umowa nr (...)). Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 1.233,18 złotych, w tym kwota pożyczki refinansującej 1108,19 złotych, kwota 108,19 złotych tytułem opłaty za refinansowanie i kwota 16,80 złotych tytułem odsetek kapitałowych.

Zawarcie umowy pożyczki refinansującej uwarunkowane było złożeniem wniosku o udzielenie pożyczki refinansującej, a nadto uiszczeniem na rachunek bankowy pośrednika opłaty za refinansowanie oraz odsetek kapitałowych i za opóźnienie, o ile były naliczane, w terminie spłaty pożyczki podlegającej refinansowaniu – stosownie do § 3.1-3 umowy. Jednocześnie zastrzeżono, że zawarcie umowy następuje w momencie uznania na rachunku bankowym pośrednika wyżej wymienionych kwot. (dowód: umowa pożyczki refinansującej – k.28-28v). W tej samej dacie K.

K. zawarła z (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. ramową umowę pożyczki nr (...). Zgodnie z § 1.24 na podstawie ramowej umowy pożyczkodawca uprawniony był do udzielania pożyczek i pożyczek refinansujących, tj. udzielanych na spłatę innej pożyczki, udzielonej uprzednio przez inną instytucję pożyczkową – podmiot współpracujący z pośrednikiem na warunkach, określonych w umowie pożyczki refinansującej, zwracana wraz z całkowitym kosztem pożyczki do terminu spłaty w formie jednorazowego przelewu. Za pośrednika na gruncie tejże umowy uważa się pośrednika kredytowego w rozumieniu art. 5 pkt 3) ustawy o kredycie konsumenckim, którym jest (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Białymstoku XII Wydział Gospodarczy KRS pod numerem KRS (...), dokonująca czynności faktycznych i prawnych związanych z przygotowaniem i oferowaniem umów pożyczek na rzecz pożyczkodawcy oraz podmiotów współpracujących z pośrednikiem, których lista udostępniona jest na stronie internetowej. (dowód: ramowa umowa pożyczki – k. 26-27v) Wierzyciel pierwotny dokonał w dniu 16 grudnia 2024 roku przelewu przysługującej mu wierzytelności na rzecz (...) z siedzibą w Estonii, a następnie ten wierzyciel w dniu 7 lutego 2025 roku dokonał cesji wierzytelności na rzecz (...) sp. z o.o.

Alternatywna Spółka (...) sp.k. z siedzibą w M.. (dowód: umowy przelewu wierzytelności – k. 9-10 i k.13-19, załącznik do umowy cesji – k. 11-12 i k. 23, oświadczenie – k. 20). W dniu 15 października 2024 roku na (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. dokonała przelewu na rzecz (...) sp. z o.o. zatytułowanego „spłata pożyczek na rzecz (...) sp. z o.o. tytułem refinansowania dokonanego od 06.10.2024 do 10.10.2024 wg załącznika 2/10/2024”, w tym kwoty 1.108,19 złotych tytułem spłaty zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki w T. nr (...), umowa pożyczki refinansującej nr (...), ID klienta (...). (dowód: wydruk przelewu – k.69, załącznik – k.67-68) Pismem z dnia 23 listopada 2024 roku (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. wezwała K.

K. do spłaty zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki nr (...). (dowód: wezwanie – k. 31, potwierdzenie nadania – k.

29) Pismem z dnia 12 marca 2025 roku (...) sp. z o.o. Alternatywna Spółka (...) sp.k. z siedzibą w M. zawiadomił K. K. o cesji wierzytelności oraz wezwał ją do natychmiastowej spłaty przysługującego mu zadłużenia. (dowód: wezwanie do zapłaty – k.

8)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo było zasadne i zasługiwało na uwzględnienie w całości. Podstawę roszczenia powoda stanowiła umowa pożyczki refinansującej nr (...) z dnia 9 października 2024 roku zawarta między pozwaną a wierzycielem pierwotnym (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. Pozwana zaprzeczała zawarciu jakiejkolwiek umowy pożyczki z pożyczkodawcą. Kwestionowała przedłożone przez powoda dokumenty, zarówno dotyczące przelewu wierzytelności, jak i samej pożyczki. Zarzucała, że umowa pożyczki nie została podpisana, a oświadczenie woli nie zostało złożone.

Podnosiła nadto, że podmiot wskazany w umowie jako pośrednik kredytowy w istocie nim nie jest i nie ma umocowania do działania w imieniu pożyczkodawcy. Zarzucała brak legitymacji czynnej po stronie powodowej. Podniosła nadto, że umowa rzekomej pożyczki jest nieważna z uwagi na występowanie w niej klauzul niedozwolonych dotyczących opłat wskazując, że pożyczkodawca nie poniósł żadnych kosztów w związku z pożyczką, a nadto nie uzgadniał ich indywidualnie z pożyczkobiorcą. Twierdziła, że opłaty te kształtują sytuację konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i naruszają jego interesy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd nie miał podstaw, by uznać, że powód nie miał legitymacji czynnej do wystąpienia z powództwem przeciwko pozwanej. W myśl art. 509 § 1 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania, a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w tym roszczenia o zaległe odsetki. Wymogiem skutecznej cesji wierzytelności jest istnienie tego prawa.

Aby wierzytelność mogła być przedmiotem przelewu, musi być w dostateczny sposób zindywidualizowana poprzez dokładne określenie stosunku zobowiązaniowego, z którego wynika. Jak przyjęto w judykaturze, oznaczenie wierzytelności to wskazanie stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Elementy te w momencie zawierania umowy przelewu powinny być oznaczone lub przynajmniej oznaczalne. Natomiast do chwili przejścia wierzytelności z majątku zbywcy do majątku nabywcy winno nastąpić dokładne sprecyzowanie pozostałych elementów stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego istnieje zbywana wierzytelność ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 roku sygn. akt III CKN 423/99).

Kodeks nie stawia szczególnych wymogów formalnych dla umowy przelewu wierzytelności. Może więc być ona zawarta w dowolnej formie, a nawet w sposób dorozumiany (por. np. Z. R., A. O., Zobowiązania..., s. 357; J. M. [w:] Kodeks cywilny , t. 2, red. K. P., 2005, s. 137; K. Z. [w:] Kodeks cywilny ..., red. E. G., 2008, s. 926). Na potwierdzenie faktu nabycia wierzytelności powód przedłożył dokumenty w postaci umowy przelewu wierzytelności z dnia 16 grudnia 2024 roku nr 1A/ (...) z załącznikiem, z którego wynika objęcie umową wierzytelności wobec pozwanej dochodzonej w niniejszym postępowaniu.

W załączniku do umowy cesji z dnia 16 grudnia 2024 roku wierzytelność przysługująca zbywcy w stosunku do pozwanej K. K. widnieje pod pozycją 184. Stosownie do § 1 pkt 5 tejże umowy zawarta ona została z dniem jej podpisania, nie wymagała wobec tego dodatkowych potwierdzeń. Przedłożył nadto umowę cesji z dnia 7 lutego 2025 roku wraz z załącznikiem nr 3 do umowy cesji z dnia 7 lutego 2025 roku, w którym wierzytelność wobec pozwanej widnieje pod pozycją 2854. Umowa cesji z dnia 7 lutego 2025 roku zawarta była pod warunkiem zapłaty ceny.

Powód załączył do pozwu oświadczenie z dnia 4 marca 2025 roku o zapłacie ceny, które podpisane zostało przy użyciu podpisu elektronicznego przez osobę uprawnioną do reprezentowania cedenta. Wierzytelności wskazane w przywołanych wyżej załącznikach do umów przelewu wierzytelności ograniczone zostały do wierzytelności przysługujących przeciwko pozwanej, przy czym były skonkretyzowane zostały w sposób niebudzący wątpliwości. Zostały oznaczone zarówno numerem umowy, z której wywodziła się wierzytelność, a nadto numerem PESEL pozwanej.

W ocenie Sądu dokumenty te okazały się wystarczające, aby zarzut pozwanej dotyczący braku legitymacji czynnej powoda uznać za chybiony. Przedłożone przez powoda dokumenty cesji miały formę elektroniczną i opatrzone zostały kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi przez osoby umocowane i ujawnione w przedłożonych przez powoda odpisach KRS. Konstrukcja przedłożonych umów w sposób nie budzący wątpliwości konkretyzowała podmioty je zawierające, a nadto przedmiot odpowiednio każdej z umów. Sąd nie miał podstaw aby odmówić im wiarygodności, a to w oparciu o art. 78 1 § 1 i 2 kc, który stanowi, że do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym, a oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej.

Po przeprowadzonej analizie materiału dowodowego Sąd uznał, że przedłożone wydruki umów przelewu wierzytelności stanowią odwzorowania obrazu istniejących dokumentów i – mimo braku posiadania przez nich waloru odpisów – przyznał im moc dowodową na podstawie art. 308 kpc. Dokumenty te zostały opatrzone podpisami kwalifikowanymi, a powód załączył raporty z weryfikacji podpisów. W ocenie Sądu nie było wobec tego podstaw do wzywania powoda do przedłożenia oryginałów dokumentów. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że kodeks postępowania cywilnego nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczając tym samym korzystanie z każdego źródła zawierającego istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2008 roku sygn. akt I CSK 138/08, publ.

LEX nr 548795). Zgodnie z treścią art. 720 kc przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Stosownie zaś do treści art. 3 ust 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim ( tekst jednolity: Dz. U. z 2025r. poz. 1362) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki (art. 3 ust. 2 pkt 1). W myśl art. 5 pkt 13 ustawy dopuszczalne jest zawarcie umowy pożyczki za pomocą środków porozumiewania się na odległość, bez jednoczesnej obecności obu stron (umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość). Sporem stron objęty był fakt w postaci zawarcia umowy pożyczki, na której powód opiera roszczenie. Pozwana zaprzeczała, jakoby łączyła ją z pożyczkodawcą jakakolwiek umowa, w tym umowa ramowa i umowa refinansująca. Podkreślała, że nie doszło do jej podpisania ani złożenia oświadczenia woli.

Stosownie do treści art. 6 kc nakładającego na stronę wywodzącą z danego faktu skutki prawne, obowiązek przedłożenia na potwierdzenie tych okoliczności odpowiednich dowodów, w przedmiotowej sprawie to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia, że pozwana zawarła z poprzednikiem prawnym powoda umowę pożyczki oraz że przeniósł on na własność pożyczkobiorcy określoną w umowie ilość pieniędzy. Pozwana zaś winna – stosownie do treści art. 720 kc – winna wykazać wykonanie świadczenia zwrotnego. Powód dochodzi roszczenia opartego na umowie pożyczki refinansującej nr (...) z dnia 9 października 2024 roku.

Jak wynika z materiału dowodowego, pożyczka ta została zawarta za pośrednictwem platformy internetowej (pożyczka na odległość). Nie budzi zatem wątpliwości brak podpisów na umowie. Powód przedłożył umowę pożyczki refinansującej z dnia 9 października 2024 roku zawartą przez pozwaną z poprzednikiem prawnym powoda. Jak wskazano wyżej, sama umowa zawarta została za pośrednictwem platformy internetowej, na której pozwana posiadała założone konto. Powód załączył nadto wydruk ramowej umowy pożyczki nr (...) z dnia 9 października 2024 roku oraz potwierdzenie dokonania transakcji przez poprzednika prawnego powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. kwoty 5.528.445,39 złotych datowanej na dzień 15 października 2024 roku wraz z załącznikiem do tej transakcji ze wskazaniem wierzytelności dotyczącej pozwanej w związku z umową objętą roszczeniem pozwu, wydruku wezwania do zapłaty i wydruku ze strony internetowej poprzednika prawnego powoda.

Jak wynika z załączonych dokumentów, pozwana za pośrednictwem platformy internetowej złożyła wniosek o udzielenie jej pożyczki refinansującej i podała swoje dane osobowe, w tym numer PESEL i numer dowodu osobistego, adres zamieszkania oraz adres e-mail. Przy tym pozwana nie wykazała, aby to nie ona zawierała przedmiotową pożyczkę, bowiem nie podniosła, aby pożyczkodawca wszedł w posiadanie jej danych osobowych w sposób nieuprawniony, a następnie wykorzystał je do wygenerowania umowy pożyczki. Powód wniósł nadto o zobowiązanie pozwanej do przedłożenia pisemnego oświadczenia i wskazania, czy rachunek bankowy o numerze (...) należy do niej oraz czy składała zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w postaci wykorzystania jej danych osobowych przez osobę trzecią do zawarcia przedmiotowej pożyczki, a pozwana – mimo zobowiązania przez Sąd do złożenia oświadczeń o powyżej wskazanej treści – w zakreślonym terminie zobowiązania tego nie wykonała.

Miała zatem możliwość udowodnienia swoich twierdzeń, czego jednak nie uczyniła. Przedłożony przez stronę powodową wydruk umowy refinansującej jest w ocenie Sądu wystarczającym dowodem na wykazanie faktu zawarcia umowy. Przedłożone wraz z pozwem dowody jednoznacznie wskazują, że pozwana miała założone konto na portalu pożyczkowym pośrednika współpracującego z poprzednikiem prawnym powoda oraz złożyła za pośrednictwem strony internetowej wniosek o udzielenie jej pożyczki refinansującej, która została jej przyznana.

Okoliczności te i zaprezentowane dowody – w ocenie Sądu – wykazały dostatecznie, że in concreto doszło do zaciągnięcia przez pozwaną zobowiązania względem poprzednika prawnego powoda, tj. do zawarcia umowy pożyczki refinansującej (...). W odniesieniu do zarzutu, że podmiot wskazany w umowie pożyczki jako pośrednik kredytowy de facto nim nie był i w związku z tym nie miał umocowania do reprezentowania pożyczkodawcy wskazać należy, iż stosownie do art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim pośrednikiem kredytowym jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny, inny niż kredytodawca, który w zakresie swojej działalności gospodarczej lub zawodowej uzyskuje korzyści majątkowe, w szczególności wynagrodzenie od konsumenta, dokonując czynności faktycznych lub prawnych związanych z przygotowaniem, oferowaniem lub zawieraniem umowy o kredyt.

Stosownie do okoliczności pośrednikiem kredytowym może być także przedsiębiorca prowadzący platformę internetową służącą kojarzeniu ofert finansowania między przedsiębiorcami-kredytodawcami a konsumentami i wykonywaniu innych czynności dotyczących kredytowania konsumentów ( vide: T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. IV, LEX/el. 2025, art. 5.) P. określony w § 1.23 ramowej umowy pożyczki nr (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. wpisany jest do rejestru przedsiębiorców KRS prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Białymstoku XII Wydział Gospodarczy KRS pod numerem (...), a nadto pod numerem (...) wpisany jest w Rejestrze P. Kredytu Konsumenckiego ( (...)) ( vide: dane ze strony internetowej (...) https://rpkip.knf.gov.pl/rpk.html?param= (...)#home).

Wobec powyższego zarzut ten uznać należało za chybiony. Dokumentem potwierdzającym fakt zawarcia przedmiotowej umowy – poza umową pożyczki zawierającej wrażliwe dane osobowe pozwanej – jest wydruk wiadomości e-mail potwierdzający złożenie przez pozwaną wniosku o pożyczkę refinansującą na k. 70 akt sprawy, a nadto dokonanie przez poprzednika prawnego powoda (...) sp. z o.o. spłaty pożyczki nr (...) zawartej przez pozwaną z (...) sp. z o.o. ( vide: przelew wraz z załącznikiem na k 67-69 akt sprawy). Za nieuzasadniony Sd uznał zarzut pozwanej polegający na istnieniu w umowie klauzul abuzywnych związanych z zastrzeżoną tam opłatą refinansującą.

Przeprowadzona analiza treści umowy pożyczki wykazała, że pożyczkodawca ustalił koszty pozaodsetkowe w wysokości dopuszczalnej w myśl art. 36a ust. 1 i 2 ustawy o kredycie konsumenckim ( tekst jednolity: Dz. U. z 2025r. poz. 1362). Limit pozaodsetkowych kosztów dla umów o kredyt konsumencki o okresie spłaty nie krótszym niż 30 dni określony został art. 36 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy. Wzór do obliczenia maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu obowiązujący w dacie zawarcia objętej roszczeniem pozwu pożyczki przedstawia się następująco: (...) = (K x 10%) + (K x n/R x 10%), gdzie K oznacza całkowitą kwotę kredytu (zdefiniowaną w art. 5 pkt 7), n – okres spłaty wyrażony w dniach, zaś R – liczbę dni w roku.

Przy tym pojęcie pozaodsetkowych kosztów kredytu zdefiniowano w art. 5 pkt 6a ustawy, który stanowi, że pozaodsetkowe koszty kredytu to wszelkie koszty, które konsument ponosi w związku z umową o kredyt konsumencki, z wyłączeniem odsetek. Pierwszy element wskazanego wzoru (10%) ma przy tym charakter stały dla danej kwoty kredytu. Drugi element (10%) jest zmienny – zależy od długości okresu kredytowania wyrażonego w dniach (por. Czech Tomasz, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III, WKP 2023). Jednocześnie, przepis art. 36 ust. 2 przywoływanej ustawy stanowi, że pozaodsetkowe koszty kredytu nie mogą być wyższe od 45% całkowitej kwoty kredytu, a ust. 3 tego przepisu, że pozaodsetkowe koszty kredytu wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należą się w części przekraczającej maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu obliczoną w sposób określony w ust. 1-2.

Przenosząc zatem powyższe na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że poprzednik prawny powoda miał prawo naliczyć w związku z zawieraną umową pożyczki refinansującej nr (...) z dnia 9 października 2024 roku zawartą na okres 30 dni pozakodeksowych kosztów pożyczki w maksymalnej kwocie 119,68 złotych. Z treści przedłożonej przez powoda umowy pożyczki refinansującej nr (...) wynika, że całkowita kwota pożyczki wynosiła 1.108,19 zł z okresem spłaty wynoszącym 30 dni. Dokonując wobec tego rachunku matematycznego – stosownie do treści art. 36 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim – wynika, że (1.108,19 zł x 10 %) + (1.108,19 zł x 30 dni : 365 dni x 10 %) = 110,82 zł + 8,86 zł = 119,68 zł.

P. koszty kredytu ustalone przez pożyczkodawcę z tytułu opłaty za refinansowanie wynoszą 108,19 złotych. Niewątpliwie więc ustalone przez poprzednika prawnego powoda pozaaodsetkowe koszty wyliczone dla umowy mieszczą się w ustawowym limicie. Ustalona przez poprzednika prawnego powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. opłata prowizyjna stanowi ok. 9,76 % kwoty pożyczki przeznaczonej zaciąganej na spłatę poprzedniego zobowiązania pozwanej. Za niezasadny uznać należy zarzut pozwanej, że naliczone opłaty nie są gospodarczo uzasadnione, a nadto rzekomy pożyczkodawca żadnych kosztów nie poniósł.

Niewątpliwie pożyczkodawca jako podmiot specjalizujący się w udzielaniu pożyczek poniósł określone koszty, w tym związane z uruchomieniem pożyczki, czy zbadaniem zdolności kredytowej pozwanej. Wynagrodzenie za dokonanie czynności związanych z udzieleniem pożyczki ustalone na poziomie stanowiącym ok. 9,76 % nie sposób uznać za wygórowanie. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut pozwanej, że nieuzgodnione z nią indywidualnie postanowienia umowne dotyczące zastrzeżonych opłat kształtowały sytuację pozwanej jako konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i naruszały jej interesy.

W myśl art. 385 1 § 1 kc, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W rozumieniu powyższego artykułu „rażące naruszenie interesów konsumenta” oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast „działanie wbrew dobrym obyczajom” w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku ( vide: wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 30 maja 2013 roku w sprawie E. J. przeciwko A.

Magyarország H. Z., C‑397/11, publ. curia.europa.eu). Trybunał (pierwsza izba) skonstatował, że sąd krajowy, który z urzędu stwierdza nieuczciwy charakter warunku umownego, powinien w miarę możliwości zastosować krajowe przepisy proceduralne w taki sposób, aby wyciągnąć wszystkie konsekwencje, które na podstawie prawa krajowego wynikają ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru danego warunku, w celu zapewnienia, że konsument nie będzie nim związany. Fakt, że stosunek prawny wynikający z umów łączących strony stawia pozwanego w roli konsumenta jest bowiem bezsporny.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek wskazanych w art. 385 1 § 1 kc, tj. kwestii indywidualnego uzgodnienia z pozwanym konsumentem treści spornych postanowień umownych, wskazać należy na treść § 3 powyższego przepisu, zgodnie z którym nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu i w szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Na gruncie niniejszej sprawy pozwana niewątpliwie zawarła z poprzednikiem prawnym powoda umowę, do której wykorzystany został wzorzec umowy.

Okoliczność ta jest bezsporna i przyznana przez samego powoda. Dla uznania, że postanowienia te nie wiążą pożyczkobiorcy, konieczne jest jednakże ich zbadanie pod kątem kształtowania jego praw i obowiązków w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszaj jego interesy. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są te postanowienia umowne, które są dla konsumenta nieuczciwe i niekorzystne, uzasadniające przy tym przypuszczenie, że w przypadku ich indywidualnego uzgodnienia konsument nie związałby się takimi postanowieniami. Za rażące naruszenie interesów konsumenta uznać z kolei należy natomiast znaczną aberrację w ukształtowaniu praw lub obowiązków konsumenta w odniesieniu do wzorca ( vide:

B. G. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. B.-S., A. S., LEX/el. 2025, art. 385(1). W ocenie Sądu opłata refinansująca stanowiąca 108,19 złotych, tj. mniej niż 10 % całkowitej kwoty pożyczki, nie stanowi rażącego naruszenia interesów konsumenta. Niewątpliwie instytucje prowadzące działalność w zakresie udzielania pożyczek ponoszą koszty prowadzenia działalności, które przenoszą na swoich klientów. Wynagrodzenie za refinansowanie zostało w umowie sformułowane klarownie, w sposób jednoznaczny. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, pozwana otrzymała wzór umowy pożyczki refinansującej ( vide: dokument na k. 70 akt sprawy), wobec czego miała możliwość przeanalizowania przedstawionych warunków przed zawarciem umowy.

Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że obowiązek uiszczenia kosztów związanych z refinansowaniem rzeczonej pożyczki kształtowało prawa i obowiązki pozwanej w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, wykorzystywało niewiedzę pozwanej, czy stanowiło nieusprawiedliwioną dysproporcję świadczeń, co wskazywałoby na abuzywność tych postanowień. Mając na uwadze powyższe – na podstawie art. 720 § 1 kc w zw. z art. 6 kc i art. 509 § 1 kc – orzeczono jak w punkcie I wyroku. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc, aprobując datę wymagalności roszczenia wskazaną w pozwie.

O kosztach procesu orzeczono – stosownie do jego wyniku – na podstawie art. 98 § 1 i 1 1 i 3 kpc i 99 kpc w zw. § 15 ust. 1 i w zw. § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2023r. poz. 1935), zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 321 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 270 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Wśród udokumentowanych kosztów procesu znalazły się także opłata sądowa od pozwu w kwocie 34 złote oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych. sędzia Krzysztof Połomski