Court allows appeal against local jurisdiction dismissal, permitting plaintiff to choose between general or special venue rules for contract formation.

Sygn. akt I Cz 200/25

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 11 września 2025 r. k. 119 Powód w pozwie przeciwko Skarbowi Państwa – Państwowe Gospodarstwo (...) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B., domagał się zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia woli (stosownie do art. (...) ust. 3 i (...) ustawy o rybactwie śródlądowym z dnia 18.04.1985 r.) o zawarciu z powodem na dalszy okres umowy dzierżawy prawa rybackiego użytkowania na obwodzie jeziora W. w zlewni rzeki I. nr (...) położonego w województwie (...) w gminie W.. ( k. 4-11) Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 roku sygn. akt I C 246/25 Sąd Rejonowy w Suwałkach I Wydział Cywilny stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Białymstoku jako miejscowo i rzeczowo właściwemu. ( k.

73) Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód H. F., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Powód zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 200 § 1 2 w zw. z art. 46 § 1 kpc. ( k. 106-107) Postanowieniem z dnia 11 września 2025 roku sygn. akt I Cz 200/25 Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny uchylił zaskarżone postanowienie. ( k. 119)

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Zażalenie uznać należało za zasadne. W świetle art. 29 kpc powództwo przeciwko Skarbowi Państwa wytacza się według siedziby państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie. Niemniej jednak, zasadnie podniesione zostało przez skarżącego, iż powództwo o zawarcie umowy można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd oznaczony w przepisach dotyczących właściwości przemiennej (art. 31 § 2 kpc). Wskazać godzi się, iż instytucja procesowa, jaką jest właściwość przemienna sądu, stwarza dla strony powodowej udogodnienie polegające na tym, że może ona według własnego uznania wybrać sąd miejscowo właściwy spośród dwóch lub więcej sądów właściwych. (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1982 roku, III PZP 12/82, OSNC 1982/11-12/159) Powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. (art. 34 kpc) Przewidziana w art. 34 kpc właściwość przemienna sądu umożliwia odstępstwo od ogólnej reguły właściwości miejscowej sądu.

W orzecznictwie wskazywane jest, iż poprzez określenie „powództwo o zawarcie lub zmianę umowy” przyjmuje się także powództwo o złożenie przez pozwanego określonego oświadczenia woli, które – przy uwzględnieniu art. 1047 § 1 kpc oraz art. 64 kc – doprowadzi po uprawomocnieniu się wyroku do stworzenia albo modyfikacji stosunku umownego między stronami procesu. Przyjęty w art. 34 kpc łącznik w postaci "miejsca wykonania umowy" należy określać według przepisów prawa materialnego (art. 454 kc), przy czym przy ustalaniu właściwości sądu rozstrzygające znaczenie może mieć miejsce wykonania umowy jako całości albo też tylko miejsce wykonania poszczególnych zobowiązań z niej wynikających. (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2013 roku, I Acz 1075/13, LEX nr 1342351) W niniejszej sprawie powód domaga się natomiast zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia woli o zawarciu z powodem na dalszy okres umowy dzierżawy prawa rybackiego użytkowania na obwodzie jeziora W. w zlewni rzeki I. nr (...) położonego w województwie (...) w gminie W..

Gmina W. znajduje się w powiecie (...), co uzasadnia właściwość Sądu Rejonowego w Suwałkach. Z tych względów działając na podstawie art. 386 § (...) kpc w zw. z art. 397 § 3 kpc orzeczono jak w sentencji. sędzia Cezary Olszewski