Civil court allows inheritance claim against defendant for 200,000 PLN with statutory interest.
Legislator summary
AI generatedThe court fully granted the plaintiff's claim for 200,000 PLN inheritance against the defendant, awarding statutory interest from the date of the lawsuit. The defendant argued the claim was invalid due to lack of family ties and the plaintiff's minority, but the court rejected these defenses. The ruling established that the plaintiff was entitled to two-thirds of her statutory share as a minor at the time of the estate opening.
Legislator headnote
AI generatedArt. 991 § 1 k.c.; Art. 321 § 1 k.p.c.: A minor heir is entitled to a fixed portion of the statutory inheritance share regardless of later age, and the court must not award more than the plaintiff's specific claim.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygnatura akt I C 97/17
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 15 maja 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Bożena Chłopecka Protokolant: sekretarz sądowy Oliwia Goliszewska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2025 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa O. M. przeciwko T. M. o zachowek I. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 200.000 zł (dwieście tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 6 grudnia 2016 r. do dnia zapłaty, II. ustala, że pozwana w całości ponosi koszty postępowania, z tym, że ich wyliczenie pozostawia referendarzowi sądowemu. Sygn. akt I C 97/17
UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie w dniu 6 grudnia 2016 roku (data prezentaty – k.
4) małoletnia O. M. działająca poprzez przedstawiciela ustawowego ojca P. M. domagała się zasądzenia od pozwanej T. M. kwoty 200.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Powódka domagała się także zasądzenia od pozwanej na jej rzecz kosztów procesu. Wskazana w pozwie kwota roszczenia głównego dochodzona była tytułem zachowku po zmarłym J. M. – dziadku powódki (pozew – k. 4-5). Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 roku wydanym w sprawie o sygn. I C 3579/16 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie na podstawie art. 200§1 k.p.c. w zw. z art. 17 pkt 4 k.p.c. uznał się niewłaściwym i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie Wydziałowi Cywilnemu (postanowienie z 12.12.2016 – k. 13). W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 20 marca 2017 roku (data prezentaty – k.
38) pozwana T. M. wniosła o oddalenie powództwa w całości jako całkowicie bezzasadnego. W uzasadnieniu pozwana wskazywała, że przedstawiciel ustawowy powódki praktycznie nie interesował się spadkodawcą (odpowiedź na pozew – k. 38-39). Ponadto w piśmie z dnia 7 czerwca 2017 roku pozwana – zastępowana przez pełnomocnika z urzędu będącego adwokatem – uzasadniając wniosek o oddalenie powództwa podnosiła: brak udowodnienia roszczenia, a w każdym razie wygórowanie żądanej kwoty, konfliktowe relacje między synem spadkodawcy P. M., a spadkodawcą, za co winę ponosi P. M., który nie chciał utrzymywać kontaktów z ojcem, brak więzi rodzinnej pomiędzy powódką i J.
M., który nie miał wiedzy o jej istnieniu. W ocenie pozwanej dochodzone pozwem roszczenie stanowi nadużycie prawa i podlega oddaleniu w myśl zasad współżycia społecznego, a ewentualnie powinna znaleźć zastosowanie instytucja miarkowania wysokości roszczenia o zachowek (pismo z 7.06.2017 – k. 60-67). Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2018 roku tut. Sąd skierował strony do mediacji (postanowienie – k. 116). Do mediacji jednak nie doszło (pismo pozwanej z 2.07.2018 – k. 119; pismo powódki z 3.07.2018 – k. 122). Postanowieniem z dnia 4 listopada 2021 roku tut.
Sąd zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177§1 pkt 6 k.p.c. (postanowienie z 4.11.2021 – k. 240). Postanowieniem z dnia 4 marca 2022 roku tut. Sąd podjął zawieszone postępowanie (postanowienie z 4.03.2022 – k. 248). Strony do dnia zamknięcia rozprawy co do zasady podtrzymywały swoje stanowiska w sprawie. W piśmie z dnia 14 listopada 2024 roku pozwana z ostrożności procesowej wniosła o rozłożenie kwoty zachowku na raty – na co najmniej 12 rat i orzeczenie zapłaty pierwszej raty po upływie co najmniej 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku, uzasadniając to trudną sytuacją majątkową (pismo z 14.11.2024 – k. 389-391).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 10 lipca 1969 roku J. M. zawarł związek małżeński z E. M. (z d. P.). Mieli syna P. M., urodzonego w dniu (...). Relacje małżeńskie J. M. z E. M. nie układały się pomyślnie – J. M. trzykrotnie występował o rozwiązanie związku małżeńskiego i za trzecim razem E. M. wyraziła na to zgodę. J. M. służbowo wyjeżdżał do R. (wówczas (...)), gdzie poznał T. M.. W 1991 roku przeszedł zawał serca, przebywając w jej mieszkaniu. Po powrocie z R. wyprowadził się z domu rodzinnego prowadzonego z żoną.
Zaproponował synowi P. M., aby ten zamieszkał wraz z nim, jednak syn odmówił. W treści pozwu o rozwód z dnia 14 czerwca 1995 roku J. M. wskazał, że żona „nie interesuje się powodem”, który to jest „pozostawiony bez opieki i obcy ludzie pomagają mu w załatwianiu codziennych spraw domowych”. Wyrokiem z dnia 28 grudnia 1995 roku w sprawie II C 1201/95 Sąd Wojewódzki w Warszawie rozwiązał przez rozwód małżeństwo zawarte w dniu 10 lipca 1969 roku pomiędzy J. M. a E. M. (z d. P.) z winy męża oraz przyznał E. M. prawo do lokalu nr (...) w budynku przy ul. (...) wraz z wkładem mieszkaniowym bez orzekania o spłatach i bez dostarczenia lokalu zamiennego.
Następnie J. M. nie miał kontaktu ze swoim synem przez cały okres do swojej śmierci. P. M. miał za złe ojcu, że zostawił rodzinę i związał się z T. M., z drugiej strony J. M. miał za złe synowi, że nie chciał utrzymywać z nim żadnego kontaktu, nie interesował się jego stanem zdrowia, zwłaszcza w świetle jego poważnych problemów zdrowotnych (dowody: wyrok z 28.12.1995 – k. 53; odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 109b; pozew o rozwód – k. 232; zeznania świadek E. G. (1) – protokół k. 128v.-129v.; zeznania świadka W.
G. (1) – protokół k. 130-130v.; zeznania pozwanej – protokół k. 111v., k. 387v.; zeznania świadek W. G. (2) – protokół k. 163v.-164v.; zeznania świadek K. W. – protokół k. 164v.-165; zeznania świadka M. Z. – protokół k. 165v.-166; zeznania świadek Mariny W. L. – k. 195-196). W dniu 18 kwietnia 1998 roku P. M. i E. G. (2) zawarli związek małżeński (dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 109b). Na mocy testamentu sporządzonego przed notariuszem M. C. w dniu 4 lipca 2012 r. (Rep. A nr (...)), J. M. do całości spadku powołał swoją żonę T.
M.. Ponadto oświadczył, że wydziedzicza swojego syna z pierwszego małżeństwa P. M., „gdyż nie ma on z nim żadnych kontaktów rodzinnych od ponad 20 lat, nie interesuje się nim, pomimo że ojciec jest inwalidą I grupy to nie udzielił mu żadnej pomocy” (dowód: kopia testamentu - k. 10-11). J. M. zmarł w dniu 19 maja 2015 r. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 listopada 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. I Ns 542/15 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po J. M., na podstawie testamentu notarialnego nabyła w całości żona T.
M. (dowód: postanowienie z 20.11.2015 – k. 9-9v.). W skład masy spadkowej po J. M. wchodziły: nieruchomość w postaci lokalu mieszkalnego nr (...) o pow. użytkowej 48,07 m ( 2) położonego w W. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...), usytuowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym posadowionym na działce ew. nr(...) z obrębu (...) w dzielnicy Ś. – którego wartość wg stanu na dzień 19 maja 2015 roku oraz wg cen na dzień 14 listopada 2022 roku, wynosi 662.800 zł, nieruchomość w postaci lokalu mieszkalnego nr (...) o pow. użytkowej 47,20 m ( 2) położonego w W. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...), usytuowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym posadowionym na działce ew. nr (...) z obrębu (...) w dzielnicy P. – którego wartość wg stanu na dzień 19 maja 2015 roku oraz wg cen na dzień 14 listopada 2022 roku, wynosi 570.700 zł (dowody: opinia biegłego – k. 276; zeznania pozwanej – protokół k. 111v., k. 387v.).
J. M. przed śmiercią miał liczne problemy zdrowotne (cukrzyca, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, tętniak aorty brzusznej), w tym na tle kardiologicznym (w 1991 i 1992 roku przechodził zawały serca). Orzeczeniem z dnia 9 stycznia 2008 roku J. M. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, której istnienie stwierdzono od 1999 roku (dowody: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – k. 69; dokumentacja medyczna – k. 73-86; zeznania świadek M. L.– k. 195-196). O. M. jest córką małżonków P. M. (syna J. M.) i E. G. (2).
Urodziła się w dniu (...), a zatem w momencie śmierci dziadka miała 14 lat (dowód: odpis skrócony aktu urodzenia – k. 109a). Nie miała żadnej relacji z dziadkiem, nie znała go. Aktualnie od ok. 2 lat prowadzi własną działalność gospodarczą (dowód: zeznania powódki – protokół k. 403-403v.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił przede wszystkim na podstawie złożonych do akt sprawy i przywołanych powyżej dokumentów, które Sąd uznał za całkowicie wiarygodne. Żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności bądź prawdziwości treści w nich zawartych.
Dokumenty te tworzyły spójny obraz stanu faktycznego i posłużyły do dokonania powyższych ustaleń. Sąd w zakresie opisanych wyżej faktów dopuścił także dowód z zeznań stron oraz wymienionych świadków. Stan faktyczny był sporny w zakresie tego, kto ponosił winę za złe relacje J. M. z synem P. M. – z jednej strony bowiem świadek E. M. podnosiła, że P. M. zapraszał ojca na swój ślub, bardzo przeżywał rozłąkę z ojcem, odwiedza jego grób (protokół – k. 127v.-128), z kolei pozwana podnosiła, że J. M. przeżywał, że nie ma z nim kontaktu oraz że to syn tych kontaktów odmawiał (protokół – k. 111v.-112).
Również z zeznań świadków E. G. (1) i W. G. (1) (przyjaciół J. M. i T. M.; protokół k. 128v.-129v., k. 130-130v.) wynikało, że to P. M. odmawiał kontaktów z ojcem i nie zaprosił go na uroczystość ślubną. Także świadkowie W. G. (2) (protokół k. 163v.-164v.) i K. W. (protokół k. 164v.-165) podnosili, że P. M. nawet nie pojawił się na pogrzebie ojca. Pojawiała się także sprzeczność w zakresie tego, czy J. M. posiadał wiedzę o istnieniu wnuczki (powódki). Świadek E. M. podnosiła, że taką wiedzę posiadał, ale nie chciał się z nią kontaktować (protokół – k. 127v.-128), podczas gdy pozwana twierdziła, że takiej wiedzy w ogóle nie miał (protokół – k. 111v., k. 387v.).
W tym zakresie Sąd nie dał wiary zeznaniom pozwanej, choć okoliczności te nie miały jednak istotnego znaczenia w świetle art. 227 k.p.c., a takie znaczenie miały okoliczności ściśle odnoszące się do osoby powódki, która to urodziła się dopiero w 2001 roku, w momencie śmierci dziadka miała zaledwie 14 lat, a zatem nie miała żadnego wpływu na relacje jej ojca z dziadkiem oraz na jej własne relacje z dziadkiem (których w zasadzie było brak). Trudno było zatem obarczać ją winą za taki stan rzeczy, skoro była jeszcze osobą małoletnią, toteż Sąd nie mógł przychylić się do twierdzeń pozwanej, jakoby w niniejszej sprawie zaistniały jakiekolwiek okoliczności noszące znamiona wyjątkowych, rażących zaniedbań w zakresie wypełniania obowiązków rodzinnych, mających w ocenie pozwanej stanowić o sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, o czym Sąd wypowiedział się także w dalszej części uzasadnienia.
Z uwagi na konieczność ustalenia wiadomości specjalnych, Sąd oparł się również na opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości (k. 275-329) na okoliczność wyliczenia wartości prawa własności lokali mieszkalnych położonych w W. przy ul. (...) oraz przy ul. (...), które zostały ustalone – według stanu na dzień 19 maja 2015 roku (tj. dzień otwarcia spadku) oraz wg cen oraz aktualnych na dzień 14 listopada 2022 roku (tj. na dzień wykonania opinii) – na kwoty 662 800 zł (lokal przy ul. (...)) i 570 700 zł (lokal przy ul. (...)).
Sąd nie widział podstaw do tego, by zakwestionować prawidłowość dokonanych przez biegłego D. K. ustaleń, potwierdzonych przez niego w ramach pisemnej opinii uzupełniającej (k. 363-365) oraz ustnej opinii uzupełniającej na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. (protokół – k. 387-387v.) – w szczególności wątpliwości zgłaszane przez stronę pozwaną dotyczyły uwzględnienia obecności insektów i pleśni w lokalu mieszkalnym przy ul. (...), jednak biegły przekonująco podkreślił, iż: w momencie przeprowadzania wizji lokalnej T.
M. nie informowała biegłego o problemach z insektami oraz o fakcie występowania pleśni, z wiedzy biegłego wynika, że problem z insektami dotyczy wszystkich budynków wysokich położonych na całym osiedlu, w których funkcjonują zsypy śmieciowe, problemy z insektami nie wpływają znacząco na ceny lokali w tych budynkach, biegły dokonując oględzin nie zauważył ani pleśni na suficie, ani biegających po lokalu insektów, zacieki i pleśń na suficie prawdopodobnie powstały na skutek braku odpowiednich działań właścicielki lokalu po zalaniu lokalu przez sąsiada z piętra powyżej – usunięcie tej wady może pochłonąć koszt do kilkuset złotych, a zatem nie wpływa znacząco na obniżenie wartości lokalu.
Sąd przy ustalaniu stanu faktycznego nie wziął pod uwagę pozostałych, niewymienionych dowodów z dokumentów, uznając je za nieprzydatne w świetle końcowego rozstrzygnięcia.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Ochrona praw najbliższej rodziny zmarłego należy do podstawowych założeń prawa spadkowego. Znajduje ona wyraz w wielu instytucjach uregulowanych w księdze czwartej kodeksu cywilnego, w tym też i w instytucji zachowku (art. 991-1011 k.c.), zapewniającej osobom wskazanym w ustawie określoną korzyść ze spadku nawet wbrew woli zmarłego. Zgodnie z art. 991 §1 i 2 k.c. zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia. Zgodnie zaś z art. 1011 k.c., zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę. W niniejszej sprawie jedynym spadkobiercą testamentowym po zmarłym J. M. była jego żona T. M. (pozwana).
Legitymacja bierna pozwanej nie budziła zatem wątpliwości. Strona pozwana wnosiła jednak o oddalenie powództwa, ew. o miarkowanie zachowku, podnosząc, że w jej ocenie dochodzenie roszczenia o zachowek stanowi nadużycie prawa podmiotowego. Jak zostało już wskazane wyżej, w ocenie Sądu ustalone w toku postępowania okoliczności nie świadczą o tym, by dochodzenie w ramach przedmiotowego pozwu roszczenia o zachowek stanowiło przejaw czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, tj. naruszenia art. 5 k.c. Zważywszy, że istotą prawa cywilnego jest strzeżenie praw podmiotowych, wszelkie rozstrzygnięcia prowadzące do redukcji bądź unicestwienia tych praw muszą mieć charakter wyjątkowy.
Odmowa udzielenia ochrony prawnej na podstawie art. 5 k.c., musi być zatem uzasadniona istnieniem okoliczności rażących i nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości. Także zgodnie z utrwalonym w literaturze i orzecznictwie poglądem, w pewnych szczególnych i wyjątkowych sytuacjach dopuszczalna jest odmowa uwzględnienia żądania z tytułu zachowku (w całości lub części) na podstawie art. 5 k.c., przy czym panuje przy tym zgodność, że przepis ten powinien być stosowany niezwykle ostrożnie (zob.
J. Ciszewski, J. Knabe [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. P. Nazaruk, LEX/el. 2024, art. 991). Jak zauważył bowiem Sąd Apelacyjny w Warszawie, już samo pozbawienie uprawnionego do zachowku korzyści ze spadku w drodze dziedziczenia jest dla niego okolicznością krzywdzącą i dolegliwą, a tego nie powinno jeszcze pogłębiać ograniczenie możliwości realizacji roszczeń z tytułu zachowku (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2014 r., I ACa 1204/13, LEX nr 1444907). Wskazuje się też, że przyczynami mogącymi prowadzić do pozbawienia uprawnionego do zachowku jego prawa na podstawie art. 5 k.c. może być ujawnienie się takich okoliczności, które mogłyby skutkować jego wydziedziczeniem, przy czym przyjmuje się, że ewentualny konflikt pomiędzy uprawnionym do zachowku a spadkobiercą zasadniczo do tego rodzaju okoliczności nie należy (A.
Partyk, Pozbawienie spadkobiercy zachowku lub obniżenie jego wysokości na podstawie art. 5 k.c., LEX/el. 2022). Nadto podstawą do oddalenia powództwa o zachowek z uwagi na zasady współżycia społecznego mogą być okoliczności stanowiące np. powtarzalne, intencjonalne zachowania powoda podejmowane w celu wyrządzenia krzywdy spadkodawcy (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2016 r., VI ACa 868/15, LEX nr 2137047) czy wieloletnie złe, zawinione przez powoda relacje ze spadkodawcą (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2016 r., I ACa 848/14, LEX nr 2000398).
W rozpoznawanej sprawie takich szczególnych, rażących okoliczności nie sposób się jednak dopatrzeć. W ocenie Sądu oczywistym zarzewiem złych relacji (czy też w ogóle ich braku) ojca powódki P. M. i dziadka powódki J. M. był rozwód J. M. i E. M., a następnie związanie się J. M. z pozwaną. P. M. miał za złe ojcu, że zostawił rodzinę, z drugiej zaś strony J. M. miał za złe synowi, że nie chciał utrzymywać z nim żadnego kontaktu, nie interesował się jego stanem zdrowia (zwłaszcza w świetle jego poważnych problemów zdrowotnych), co było przyczyną wydziedziczenia syna.
O. M. urodziła się jednak dopiero w 2001 roku, zaś w momencie śmierci dziadka miała 14 lat. Oczywistym jest, że nie można jej przypisać żadnej winy za brak relacji z dziadkiem. Bezzasadne były więc twierdzenia strony pozwanej, że wnuczka nigdy nie odwiedziła dziadka ani się nim nie interesowała, skoro była jeszcze osobą małoletnią i w żaden sposób nie miała wpływu na złe relacje między jej ojcem a dziadkiem, a trudno oczekiwać, by to małoletnia powódka miała taki konflikt przełamać. Z tego też względu argumentacja pozwanej oparta na art. 5 k.c. nie zasługiwała na uwzględnienie w żadnym stopniu, zarówno w odniesieniu do wnioskowania o oddalenie powództwa co do zasady, jak i o miarkowanie zachowku.
W myśl przywołanego wyżej przepisu art. 991 k.c. O. M. – jako małoletniej w momencie otwarcia spadku – przysługuje dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by jej przypadał przy dziedziczeniu ustawowym (przy czym późniejsze osiągnięcie pełnoletności nie ma wpływu na wysokość należnego jej zachowku – A. Sylwestrzak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, LEX/el. 2025, art. 991). Pozwana pierwotnie podnosiła zarzut nieudowodnienia tak dochodzonego roszczenia co do wysokości, jednak na dalszym etapie postępowania przyznała, że nie kwestionuje sposobu wyliczeń poczynionych przez powódkę i co za tym idzie dochodzonej kwoty 200 000 zł jako ustawowej części zachowku na podstawie kodeksu cywilnego (pismo pozwanej z 22.03.2022 – k. 255).
Mając na uwadze powyższe, biorąc pod uwagę wartość majątku spadkowego, która wynosi łącznie 1.233.500 zł (662.800 + 570.700 zł), fakt, iż w wypadku dziedziczenia ustawowego powódka dziedziczyłaby – obok żony spadkodawcy, w myśl art. 931 §1-2 k.c. – jako dalsza zstępna (wnuczka) spadkodawcy, przy wydziedziczeniu ojca (syna spadkodawcy), w wymiarze 1/2 oraz przyjmując udział wartości spadku przysługujący powódce w wymiarze 2/3 (art. 991 §1 k.c.), wysokość należnego zachowku wyliczono w następujący sposób: 1.233.500 x 1/2 x 2/3 = 411.166,66 Mając na uwadze powyższe, po myśli art. 321§1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd nie może orzekać ponad żądanie, powództwo o zapłatę kwoty 200.000 zł podlegało uwzględnieniu w całości.
Jednocześnie nie podlegał uwzględnieniu wniosek pozwanej o rozłożenie tej kwoty na raty. Jak wynika z przedstawionego wyżej stanu faktycznego, pozwana dysponuje znacznym majątkiem nieruchomym w postaci dwóch lokali mieszkalnych, a zatem sytuacja majątkowa pozwanej (w tym podnoszone okoliczności takie jak brak oszczędności) nie może stanowić wystarczającej podstawy do uwzględnienia takiego wniosku, z kolei powódka jest osobą młodą, na początku swojej drogi życiowej, a zatem trudno uznać, by to powódka była w sytuacji uprzywilejowanej majątkowo.
Nie bez znaczenia był również fakt, że powódka w ramach powództwa i tak dochodziła niespełna połowy należnego jej zachowku, a zatem ciężar zobowiązania z tego tytułu po stronie pozwanej już z uwagi na tę okoliczność jest łagodniejszy, niż wynikałoby to z ww. wyliczenia. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481§1 k.c. w zw. z art. 455 k.c., jako datę początkową, od której należy liczyć odsetki, uznając dzień wniesienia pozwu, zgodnie z żądaniem w nim zawartym. W konsekwencji należało orzec jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach procesu (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł zgodnie z art. 98 §1 k.p.c., zgodnie z wynikiem sprawy i pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu na podstawie art. 108 §1 k.p.c.