Legislator Case Law & Legislation
XV Ca 731/23 AI generated

Court dismissed appeal as inconsistent land registry data and cadastral records prevent valid entry of ownership.

Case Number XV Ca 731/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The appellate court dismissed the appellant's appeal regarding the establishment of a land registry entry for a specific residential unit. The lower court rejected the request because the area listed in the local unit ledger (92.42 m²) contradicted the deed of partition (50.65 m²). The court ruled that such discrepancies between the land registry and cadastral data constitute a legal obstacle to making the entry under the Civil Procedure Code.

Legislator headnote

AI generated

Art. 626 § 9 k.p.c.; Art. 20 § 3 Prawo geodezyjne i kartograficzne: Inconsistencies between land registry documents and cadastral records constitute a legal obstacle preventing the establishment of a land registry entry.

Keywords

AI generated
land registry entry cadastral data inconsistency deed of partition local unit ledger legal obstacle to entry Civil Procedure Code property ownership registration

Cited Legislation

AI generated
Art. 626 § 9 k.p.c.
Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 626 8 § 1 i 2 k.p.c.
Art. 20 § 3 Prawo geodezyjne i kartograficzne
Z dostępnych dokumentów wynika, że niezgodność polegająca na tym, że w kartotece lokali ujawniono inną powierzchnię wyodrębnionego lokalu nr (...) nastąpiła na etapie sporządzania danych ewidencyjnych ( art. 20 pkt 3 ustawy z dnia 17.05.1989r.
Art. 385 k.p.c.
Zaskarżone postanowienie oddalające wniosek jest natomiast prawidłowe i w tym stanie rzeczy apelacja wnioskodawczyni podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw.
Art. 13 § 2 k.p.c.
z art. 13 § 2 k.p.c. ) przez to, że nie uwzględnił żądania opartego na prawomocnym postanowieniu, którym był związany.
Art. 688 k.p.c.
Do wniosku o wpis nie dołączono jednak dokumentów dotyczących zajścia tego rodzaju zdarzeń w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, a zatem źródłem powstania odrębnej własności lokali jest wyłącznie postanowienie działowe ( art. 688 k.p.c. w zw.
Art. 624 k.p.c.
§ 20 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego z dnia 15.02.2016r.
§ 21 rozporządzenia wykonawczego z dnia 15.02.2016r.
§ 22 rozporządzenia wykonawczego z dnia 15.02.2016r.
art. 365 § 1 k.p.c
Dokumentem stanowiącym podstawę wpisu jest również orzeczenie sądu i wówczas, jak słusznie zauważył skarżący, sąd jest związany treścią takiego orzeczenia z mocy art. 365 § 1 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2023r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Joanna Andrzejak-Kruk sędzia Agata Szlingiert sędzia Maciej Agaciński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. B. przy udziale A. S. (1) i M. P. o założenie księgi wieczystej dla wyodrębnionego lokalu mieszkalnego i wpis prawa własności na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 20 marca 2023r., (...) postanawia: oddalić apelację. /-/ Agata Szlingiert /-/ Joanna Andrzejak-Kruk /-/ Maciej Agaciński

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 7 lipca 2023r. Wnioskiem złożonym 30.08.2022r. wnioskodawczyni A. B. wystąpiła o założenie księgi wieczystej dla wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr (...) o powierzchni 50,65 m ( 2) znajdującego się na parterze budynku w P. przy ul. (...) i wpisanie jej jako właściciela nieruchomości lokalowej, a nadto wpisanie w księdze wieczystej nr (...) prowadzonej dla nieruchomości gruntowej udziału właściciela lokalu nr (...) w nieruchomości wspólnej wynoszącego ¾ części ( k.83v ). Jako podstawę żądanych wpisów wnioskodawczyni wskazała: znajdujące się już w aktach księgi wieczystej – postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 27.03.1991r., sygn. akt (...) ( k.35 ) i wypis z kartoteki z lokali ( k.49 ), a nadto na dołączone do wniosku postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 14.06.2016r. sygn. akt (...) ( k.88-94 ).

Postanowieniem z dnia 29.11.2022r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Wnioskodawczyni złożyła skargę na to orzeczenie, które zgodnie z art. 398 22 § 3 i § 5 k.p.c. na skutek wniesionej skargi utraciło moc, a sąd rozpoznał sprawę ponownie. Postanowieniem z dnia 20.03.2023r., sygn. akt (...), (...)Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu:

1) oddalił wniosek;

2) kosztami postępowania obciążył wnioskodawczynię w zakresie poniesionym. Jako podstawę swego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy powołał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Z treści księgi wieczystej (...) wynika, że jest ona prowadzona dla nieruchomości położonej w P. przy ul. (...), na której jest ujawniony budynek mieszkalny nr (...). W dziale II jako współwłaściciele ujawnieni są J. O. (1) w udziale (...) oraz K. S., A. S. (1), M. P. i A. B. w udziałach po 3/32. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że Sąd Rejonowy w P. w dniu (...) dokonał działu spadku po B. i J.

O. (1) między innymi poprzez ustanowienie w budynku położonym na ww. nieruchomości odrębnej własność lokalu nr (...) o powierzchni łącznej wszystkich pomieszczeń wchodzących w jego skład 50,65 m ( 2) i przyznał go na wyłączną własność Z. O. i J. O. (2), a postanowieniem z 14.06.2016r. Sąd Okręgowy w P. zmienił to postanowienie uzupełniając rozstrzygnięcie pierwszej instancji między innymi w zakresie udziału w nieruchomości wspólnej wyżej opisanej wysokości ¾ związanego z lokalem nr (...). Z aktu poświadczenia dziedziczenia po J.

O. (2) wynika, że spadek po nim nabyły Z. O. i A. B., a po Z. O. spadek w całości nabyła A. B., która tym samym wstąpiła w prawa wynikające z postanowień z 27.03.1991r. i 14.06.2016r. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 626 8 § 1 i 2 k.p.c. wpis w księdze wieczystej zasadniczo dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, a rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada treść wniosku, treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Zgodnie z art. 31 ust 1. ustawy z dnia 6.07.1982r. o księgach wieczystych i hipotece, podstawę wpisu w księdze wieczystej może stanowić dokument z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przypis szczególny nie przewiduje innej formy.

Dokumentem stanowiącym podstawę wpisu jest również orzeczenie sądu i wówczas, jak słusznie zauważył skarżący, sąd jest związany treścią takiego orzeczenia z mocy art. 365 § 1 k.p.c. Oznacza to, że sąd wieczystoksięgowy nie może orzec wbrew jego treści. Niemniej jednak w przypadku założenia księgi wieczystej dla wyodrębnionego lokalu w sytuacji, gdy własność ta została ustanowiona orzeczeniem sądu, orzeczenie to nie jest jedyną podstawą wpisu w księdze wieczystej. Art. 26 ust. 1 u.k.w.h. stanowi, że podstawą oznaczenia nieruchomości ( czyli także lokalu stanowiącego odrębną własność ) w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości, a § 79 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym uszczegóławia powołany przepis w ten sposób, że lokal będący przedmiotem odrębnej własności oznacza się na podstawie aktu notarialnego lub orzeczenia sądu, a także wypisu z rejestru gruntów, wypisu z rejestru lokali lub wypisu z kartoteki lokal.

Zatem dla założenia księgi wieczystej i dokonania wszystkich niezbędnych wpisów skutkujących konstytutywnym wyodrębnieniem lokalu konieczne jest przedłożenie przez wnioskodawcę wyżej wymienionych dokumentów, które są ze sobą spójne i zgodne w kontekście treści, które mają zostać ujawnione w księdze wieczystej. W rozpoznawanym stanie faktycznym zgodności tej nie ma pomiędzy treścią orzeczenia sądu a kartoteką lokalu, która jest niezbędnym dokumentem powoływanym jako podstawa wpisu w dziale I-O przy wyodrębnieniu lokalu.

W orzeczeniu sądu wskazano, że powierzchnia łączna przedmiotowego lokalu wynosi 50,65 m 2, a w kartotece lokalu, że powierzchnia ta wynosi 92,42 m 2. Rację ma skarżący, że współwłaściciele nieruchomości mogą dokonać pewnych czynności skutkujących zmianami w stosunku do pierwotnych ustaleń, ale wnioskodawczynie nie przedłożyły żadnych dokumentów dotyczących czynności prawnych, z których zmiany te wynikałyby. Wobec tego niezgodność w treści dokumentu geodezyjnego, koniecznego do dokonania żądanego wpisu stanowi przeszkodę do założenia księgi wieczystej zgodnie z wnioskiem i treścią orzeczenia sądu, które z pewnością wiąże sąd rozpoznający niniejszą sprawę, podobnie jak treść niezbędnych dokumentów geodezyjnych.

Wobec powyższego Sąd uznał, iż istnieje przeszkoda do dokonania zawnioskowanych wpisów i dlatego na podstawie art. 626 9 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Apelację od postanowienia złożyła wnioskodawczyni, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie:

1) art. 26 ust. 1 i art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz § 79 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21.11.213r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym poprzez przyjęcie, ze wymóg zgodności orzeczenia sądu stanowiącego podstawę wpisu z danymi z rejestru lokali, rejestru gruntów i kartoteki lokalu obowiązuje również jeżeli podstawę wpisu są orzeczenia wydane przed wejściem w życie tych wymogów;

2) art. 365 k.p.c. przez oddalenie wniosku mimo związania sądu wieczystoksięgowego treścią prawomocnego postanowienia z(...), sygn. akt (...). W oparciu o te zarzuty wnioskodawczyni domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia i orzeczenia zgodnie z wnioskiem, tj. wyodrębnienia z księgi wieczystej nr (...) lokalu i wpis w nowej księdze wieczystej prawa własności na rzecz wnioskodawczyni.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja wnioskodawczyni nie zasługiwała na uwzględnienie. Wnioskodawczyni w żaden sposób, w szczególności poprzez przytoczenie odpowiednich uregulowań intertemporalnych, nie uzasadniła swego przekonania o tym, że założenie księgi wieczystej dla wyodrębnionego lokalu mieszkalnego miałoby nastąpić w oparciu o inne regulacje dotyczące prowadzenia ksiąg wieczystych niż aktualnie obowiązujące. Wypada zresztą zauważyć, że postanowienie w przedmiocie działu spadku po B. O. i J. O. (1) zapadło (...)., zaś ustawa z dnia 6.07.1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( t.j.

Dz.U. 2023/146 ) weszła w życie 1.01.1983r., przy czym powołany w apelacji art. 31 ust. 1 u.k.w.h. nie uległ żadnej zmianie, zaś art. 26 u.k.w.h. był wprawdzie dwukrotnie nowelizowany, natomiast dodane do niego ust. 2 i ust. 3 odnoszą się do lokali i budynków znajdujących się w zasobach spółdzielni mieszkaniowych, zaś ust. 1 zmienił brzmienie tylko w ten sposób, że zamiast – pierwotnie obowiązującego – przepisu, zgodnie z którym „podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków”, od dnia 1.07.2003r. wprowadzono brzmienie, według którego „podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości” ( do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości, przez użyte w u.k.w.h. pojęcie „kataster nieruchomości” rozumie się zresztą tę ewidencję na podstawie art. 25 ustawy z dnia 14.02.2003r. o przenoszeniu treści księgi wieczystej do struktury księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym, Dz.U. 2003/42/363 ).

Kwestie techniczne dotyczące prowadzenia tzw. elektronicznych ksiąg wieczystych określa z kolei aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15.02.2016r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym ( Dz.U. 2016/312 ), z którego przepisów nie wynika, aby nie miały one zastosowania do rozpoznania wniosków opartych na dokumentach wcześniej powstałych. W art. 2 ustawy z dnia 24.05.2013r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece ( Dz.U. 2013/941 ) jasno zaś wskazano, że tylko do sposobu prowadzenia ksiąg wieczystych i dokonywania wpisów w księgach wieczystych, których treść nie została przeniesiona do struktury księgi wieczystej prowadzonej w systemie informatycznym, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przedmiotowa księga wieczysta jest prowadzona w systemie teleinformatycznym, a zatem Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zasadność wniosku na podstawie przepisów aktualnie obowiązujących. Z przywołanego już w zaskarżonym postanowieniu art. 626 8 § 2 k.p.c. wynika, że rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Ograniczenie przewidziane w tym przepisie dotyczy również sądu odwoławczego ( por. np. postanowienia SN: z 15.09.2004r., III CK 276/03, z 21.06.2006r., I CSK 115/06, z 27.07.2010r., II CSK 122/10, z 12.01.2012r., IV CSK 250./11, publ.

OSNC-ZD 2013/2/28 i z 5.11.2020r., I CSK 344/17 ). Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.k.w.h., podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości ( ewidencji gruntów i budynków ), zaś zgodnie z § 79 rozporządzenia wykonawczego z dnia 15.02.2016r., lokal będący przedmiotem odrębnej własności oznacza się na podstawie aktu notarialnego lub orzeczenia sądu, a także wypisu z rejestru gruntów, wypisu z rejestru lokali lub wypisu z kartoteki lokali. Przedłożenie wypisu z kartoteki lokali zasadniczo jest więc konieczne do założenia księgi wieczystej dla lokalu, a wymóg ten można by pominąć tylko w przypadku, gdyby okazało się, że – z rozmaitych względów – budynek z takim lokalem albo sam lokal nie jest jeszcze opisany w ewidencji gruntów i budynków.

Jako podstawę żądanego wpisu wnioskodawczyni wskazała we wniosku postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia (...)., sygn. akt (...) ( k.35 ), którego wykładni dokonano postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia (...)., sygn. akt (...) ( k.88-94; wykładnia polegała na wyjaśnieniu, że udziały w wydzielonej nieruchomości stanowiącej działkę nr (...), określone w postanowieniu dokonującym działu spadku, są udziałami we współwłasności działki gruntu nr (...), przysługującymi właścicielom lokali nr (...) wyodrębnionych postanowieniem i związanymi z własnością tych lokali ), a nadto wypis z kartoteki z lokali ( k.49 ).

Sąd Rejonowy nie dopuścił się zarzucanego w apelacji naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. ( w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ) przez to, że nie uwzględnił żądania opartego na prawomocnym postanowieniu, którym był związany. Jeżeli podstawę wpisu ma stanowić prawomocne orzeczenie sądowe wydane w sprawie działowej, to nie jest oczywiście dopuszczalne kontrolowanie merytorycznej prawidłowości tego orzeczenia przez sąd wieczystoksięgowy. Rzeczą tego sądu jest natomiast zbadanie, czy orzeczenie zawiera wszystkie elementy konieczne do dokonania wpisu i czy wpis jest możliwy z przyczyn technicznych.

W rozpoznawanej sprawie podstawę wpisu miał stanowić natomiast również wypis z kartoteki lokali, a nie jest kwestionowane stanowisko Sądu Rejonowego, że pomiędzy tymi dwoma dokumentami istnieją rozbieżności gdy chodzi o powierzchnię wyodrębnionego lokalu nr (...) ( w postanowieniu określono łączną powierzchnię wszystkich pomieszczeń jako 50,65 m ( 2), zaś w kartotece lokalu jako 92,42 m ( 2) ). Oznaczenie lokalu w księdze wieczystej powinno być tymczasem zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków ze względu na zasadę spójności systemu prawnego ( por. postanowienie SN z 9.07.2004r., II CK 6/04 ), znajdującą potwierdzenie w przepisach wykonawczych.

W rozporządzeniu wykonawczym z dnia 15.02.2016r. określono treść wpisów w Dziale I księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu, wskazując, że ma się tam znaleźć opis lokalu zawierający m.in. liczbę i rodzaj izb wchodzących w skład lokalu oraz liczbę, rodzaj i opis pomieszczeń przynależnych do lokalu ( § 20 pkt 4 ), a nadto pole powierzchni użytkowej lokalu wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych ( § 21 ). Co istotne, rozporządzenie wykonawcze wprost wymaga zbadania przy dokonywaniu wpisu zgodności danych zapisanych w księdze wieczystej z danymi ewidencji gruntów i budynków, czego konsekwencja powinno być wpisanie wyników tego badania w odpowiedniej rubryce ( § 22 ).

Nie jest tym samym dopuszczalna sytuacja, w której dokumenty mające stanowić podstawę dokonania wpisu w księdze wieczystej nie korelują ze sobą. Taki stan rzeczy musi być uznany za przeszkodę do dokonania wpisu w rozumieniu art. 626 9 k.p.c., jak słusznie uznał Sąd Rejonowy. W apelacji przywołano poglądy orzecznictwa odnoszące się do możliwości przesuwania pomieszczeń należących do nieruchomości wspólnej do wyodrębnionych lokali czy też odłączenia części jednego lokalu i przyłączenia jej do innego lokalu. Do wniosku o wpis nie dołączono jednak dokumentów dotyczących zajścia tego rodzaju zdarzeń w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości, a zatem źródłem powstania odrębnej własności lokali jest wyłącznie postanowienie działowe ( art. 688 k.p.c. w zw. z art. 624 k.p.c. ).

Z dostępnych dokumentów wynika, że niezgodność polegająca na tym, że w kartotece lokali ujawniono inną powierzchnię wyodrębnionego lokalu nr (...) nastąpiła na etapie sporządzania danych ewidencyjnych ( art. 20 pkt 3 ustawy z dnia 17.05.1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, t.j. Dz.U. 2021/1990 ), które bazują na inwentaryzacji lokalu wykonanej w kwietniu 2008r. ( k.39-47 ), niezgodnej z postanowieniem działowym z dnia (...). Rozwiązania zasiniałej sytuacji, uniemożliwiającej – co eksponuje się w apelacji – założenie księgi wieczystej dla wyodrębnionego lokalu, należy zatem poszukiwać na gruncie przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.

Zaskarżone postanowienie oddalające wniosek jest natomiast prawidłowe i w tym stanie rzeczy apelacja wnioskodawczyni podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jako bezzasadna. /-/ Agata Szlingiert /-/ Joanna Andrzejak-Kruk /-/ Maciej Agaciński