Legislator Case Law & Legislation
III AUa 403/14 AI generated

Social security court dismissed appeal denying early retirement due to insufficient proof of special working conditions.

Case Number III AUa 403/14
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Court of Appeal dismissed the applicant's appeal against the Social Security Institution's refusal to grant early retirement based on special working conditions. The lower court rejected periods of employment because work descriptions in certificates did not strictly match the official list of special conditions or lacked full-time status. The appellate court upheld this decision, ruling that merely working in harmful conditions is insufficient without strict adherence to the statutory definition of special working conditions.

Legislator headnote

AI generated

Art. 233 § 1 KPC; Art. 233 § 2 KPC; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego: Work performed in harmful conditions does not automatically qualify as special working conditions unless it strictly matches the official list and is performed in full working hours.

Keywords

AI generated
early retirement conditions special working conditions social security benefits full time employment work description verification appellate review standard harmful conditions distinction

Cited Legislation

AI generated
art. 233 § 1 KPC
art. 233 § 2 KPC
art. 328 § 2 KPC
Wyraz tej oceny Sądu Okręgowego znalazł się w motywach wyroku, a zatem uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom art. 328 § 2 KPC.
art. 385 KPC
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Cited Case Law

AI generated
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1996 r., III CKN 8/96
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 roku II UKN 61/97
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 roku I PKN 339/98
postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1997 roku II UKN 61/97 – OSNAPiUS 1998/3/104, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 roku I PKN 339/98 – OSNAPiUS 1998/24/776).

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III AUa 403/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lipca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Elżbieta Gawda Sędziowie: SA Małgorzata Rokicka - Radoniewicz (spr.) SA Marcjanna Górska Protokolant: Anna Szymanek-Leziak po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2014 r. w Lublinie sprawy P. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w R. o prawo do emerytury na skutek apelacji wnioskodawcy P. Ł. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI U 1582/13 oddala apelację. III AUa 403/14

UZASADNIENIE

Organ rentowy – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. decyzją z dnia 23 lipca 2013 roku odmówił P. Ł. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, ponieważ wnioskodawca nie udowodnił 15 letniego okresu pracy w warunkach szczególnych., Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Radomiu wniósł P. Ł., domagając się zaliczenia do pracy w warunkach szczególnych okresów od 22 lutego 1972 roku do 17 kwietnia 1973 roku w (...) S.A. w S., od 5 czerwca 1979 roku do 28 listopada 1988 roku w (...) S.A. oddziale w K. oraz od 1 grudnia 1992 roku do 8 lutego 1994 roku w PPHU (...) w R..

Sąd Okręgowy w Radomiu wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 roku oddalił odwołanie. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca P. Ł., urodzony (...), złożył w dniu 16 lipca 2013 roku wniosek o przyznanie prawa do emerytury. Organ rentowy uznał za udowodniony łączny staż ubezpieczeniowy wynoszący na dzień 1 stycznia 1999 roku 25 lat, w tym 4 lata i 25 dni pracy w warunkach szczególnych. Nie uwzględniono zatrudnienia w warunkach szczególnych w okresie od 22 lutego 1972 roku do 17 kwietnia 1973 roku na podstawie świadectwa pracy w szczególnych warunkach wystawionego przez (...) S.A., ponieważ w świadectwie pracy brak jest określenia charakteru wykonywanej pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku oraz wykazane stanowisko kamieniarz budowlany – kamieniarz obróbki ręcznej i mechanicznej nie jest zgodne ze stanowiskami pracy wykazanymi w świadectwie pracy z dnia 6 września 1999 roku tj. stażysta, montażysta - osadzacz.

Ponadto organ rentowy nie zaliczył do pracy w szczególnych warunkach okresu od 5 czerwca 1979 roku do 28 listopada 1988 roku na podstawie świadectwa pracy w szczególnych warunkach wystawionego przez (...) S.A. Oddział w K., ponieważ w świadectwie pracy w warunkach szczególnych zakład pracy określając charakter wykonywanej pracy powołał się na Zarządzenie Naczelnego Dyrektora (...), natomiast charakter pracy powinien być ściśle określony według wykazu, działu i pozycji zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku.

P. Ł. w okresie od 22 lutego 1972 roku do 17 kwietnia 1973 roku był zatrudniony w (...) S.A. na stanowisku montażysty – osadzacza w pełnym wymiarze czasu pracy. Pracował w kopalni odkrywkowej i jego praca polegała na obsłudze traku tj. metalowej piły do przecierania bloków skalnych z piaskowca. Jego zadaniem było załadowanie bloku skalnego na wózek trakowy i umiejscowienie go pod trakiem. Następnie trak ciął blok skalny na części, a wnioskodawca wsypywał piach kwarcowy w miejsca przecierane piłą i zalewał wodą, tak aby piach wypełnił szczeliny skrawanego bloku.

Wnioskodawca pracował 8 godzin dziennie. W okresie od dnia 27 kwietnia 1973 roku do 16 maja 1975 roku skarżący odbywał zasadniczą służbę wojskową. W dniu 5 czerwca 1979 roku wnioskodawca został zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w K. (później (...) S.A.) w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego marki J. (...) z naczepą o ładowności 25 000 litrów i przewoził benzynę i ropę naftową z rafinerii na stacje benzynowe. Wnioskodawca wykonywał przewozy na terenie województw (...), (...) i (...).

Prawo jazdy kategorii CE uzyskał w dniu 19 lipca 1977 roku. Z powodu czasowej utraty prawa jazdy, z dniem 12 kwietnia 1980 wnioskodawca został przeniesiony do pracy w warsztacie samochodowym na stanowisku mechanika. W tym czasie pracował jako pomocnik przy naprawach samochodów tj. wymianie kół, napraw silników, mył samochody. Od 10 czerwca 1981 roku powrócił do pracy jako kierowca i do końca zatrudnienia w przedsiębiorstwie jeździł auto-cysterną przewożąc paliwo. Stosunek pracy został rozwiązany w dniu 28 listopada 1988 roku na skutek porzucenia pracy przez skarżącego.

Od 1 grudnia 1992 roku do 8 lutego 1994 roku wnioskodawca świadczył pracę w ramach zatrudnienia w Przedsiębiorstwie PHU (...) w R. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego marki J. (...) o ładowności 7,5 tony, do którego w razie potrzeby doczepiał dodatkowo przyczepę o ładowności 8 ton. Przewoził m.in. węgiel, koks, wapno, cement oraz inne materiały budowlane. Towar przewożony był ze składów w S. i R. do klientów prywatnych oraz zakładów. Swoją pracę skarżący świadczył 8 godzin dziennie. Sąd Okręgowy orzekł, że w oparciu o przepis art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wnioskodawca urodzony po dniu 31 grudnia 1948 roku mógłby uzyskać prawo do emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art.32 – czyli 60 roku życia, pod warunkiem osiągnięcia w dniu wejścia w życie ustawy 15 letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okresu składkowy i nieskładkowego wynoszącego 25 lat.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że wnioskodawca osiągnął wiek 60 lat i udowodnił wymagany 25 letni okres zatrudnienia, nie przystąpił również do otwartego funduszu emerytalnego. Nadto, okolicznością bezsporną, uwzględnioną przez organ rentowy jest okres zatrudnienia w szczególnych warunkach w wymiarze 4 lata i 25 dni. Sprawą sporną pozostaje ustalenie, czy wnioskodawca wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A wyżej powołanego rozporządzenia w wymiarze co najmniej 15 lat i czy staż ten osiągnął przed dniem 1 stycznia 1999 roku.

W ocenie Sądu Okręgowego postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie pozwala stwierdzić, że praca świadczona przez P. Ł. w okresach od 22 lutego 1972 roku do 17 kwietnia 1973 roku w (...) S.A., od 5 czerwca 1979 roku do 11 kwietnia 1980 roku i od 10 czerwca 1981 roku do 28 listopada 1988 roku w (...) S.A. Oddział w K. oraz od 1 grudnia 1992 roku do 8 lutego 1994 roku w Przedsiębiorstwie PHU (...) w R. wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. W okresie od 22 lutego 1972 roku do 17 kwietnia 1973 roku będąc zatrudniony w (...) S.A., pracował jako montażysta – osadzacz i tę datę Sąd przyjął jako początek świadczenia pracy w warunkach szczególnych.

Jego praca polegała na przecieraniu bloków skalnych z piaskowca przy pomocy tzw. traku, czyli piły metalowej. Do jego zadań należało obsługiwanie traku oraz wsypywanie piachu i zalewanie wodą bloków skalnych w trakcie skrawania. Charakter wykonywanej przez niego pracy potwierdził świadek S. M. – współpracownik wnioskodawcy w spornym okresie zatrudnienia, który wskazał, iż wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał w warunkach szczególnych prace trakowego, obsługując piłę, która poprzez skrawanie przecierała blok skalny.

Dlatego też, zdaniem Sądu, powyższą pracę należało zakwalifikować jako wykonywaną w warunkach szczególnych, bowiem została ujęta w wykazie A, dziale V, pod poz. 10 tj. prace kamieniarskie. W okresach od 5 czerwca 1979 roku do 11 kwietnia 1980 roku i od 10 czerwca 1981 roku do 28 listopada 1988 roku był zatrudniony w (...) S.A. Oddział w K. na stanowisku kierowcy, co wynika z umowy o pracę z dnia 6 czerwca 1979 roku, świadectwa pracy z dnia 9 stycznia 1989 roku oraz świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 10 listopada 2000 roku.

P. Ł. był kierowcą samochodu ciężarowego marki J. (...) z naczepą o ładowności 25 000 litrów, w której przewoził benzynę i ropę naftową z rafinerii na stacje benzynowe. Jego praca została potwierdzona zeznaniami świadków R. K. zatrudnionego w (...) w latach 1965 – 1996 i J. S. zatrudnionego w (...) w latach 1975 – 2005 – współpracowników skarżącego w spornym okresie zatrudnienia – którzy zgodnie wskazali, iż wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał w warunkach szczególnych prace kierowcy samochodu ciężarowego (autocysterny).

Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, iż także w tych okresach skarżący pracował w warunkach szczególnych, wykonując pracę ujętą w wykazie A, dziale VIII, pod poz. 2 tj. prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodów balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów.

Natomiast Sąd Okręgowy nie uwzględnił jako pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 12 kwietnia 1980 roku do 9 czerwca 1981 roku, gdyż w tym czasie, na skutek utraty prawa jazdy wnioskodawca został przeniesiony do pracy w warsztacie, jako pomocnik przy naprawach samochodów gdzie mył samochody, wymieniał koła, pomagał przy naprawie silników. W okresie od 1 grudnia 1992 roku do 8 lutego 1994 roku wnioskodawca świadczył pracę w ramach zatrudnienia w Przedsiębiorstwie PHU (...) w R. w charakterze kierowcy, co wskazano w świadectwie pracy z dnia 10 lutego 1994 roku i zajmował się przewozem materiałów budowlanych oraz opału tj. węgla, koksu, cementu, wapna samochodem ciężarowym marki J. (...) o ładowności 7,5 ton, do którego w razie potrzeby doczepiano przyczepę o ładowności 8 ton.

Charakter świadczonej przez niego pracy potwierdzili świadkowie W. D. – pracownik (...) od 1 grudnia 1992 roku do 19 lipca 1993 roku oraz S. Z. – pracownik (...) w okresie od 1 września 1992 roku do 31 maja 1995 roku – współpracownicy wnioskodawcy w spornym okresie zatrudnienia, którzy zgodnie wskazali, iż wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał w warunkach szczególnych prace kierowcy samochodu ciężarowego. Wobec powyższych ustaleń, Sąd zakwalifikował świadczoną przez skarżącego w w/w okresie pracę jako wykonywaną w warunkach szczególnych, która została ujęta w wykazie A, dziale VIII, poz.

2. Powyższe okoliczności Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach niniejszej sprawy, aktach organu rentowego oraz aktach osobowych wnioskodawcy oraz zeznania świadków S. M., R. K., J. S., W. D. i S. Z.. Wobec powyższego Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca w okresach od 22 lutego 1972 roku do 17 kwietnia 1973 roku (1 rok, 1 miesiąc i 26 dni) w (...) S.A. na stanowisku montażysty – osadzacza, od 5 czerwca 1979 roku do 11 kwietnia 1980 roku (10 miesięcy i 6 dni) i od 10 czerwca 1981 roku do 28 listopada 1988 roku (7 lat, 5 miesięcy i 18 dni) w (...) S.A.

Oddział w K. na stanowisku kierowcy oraz od 1 grudnia 1992 roku do 8 lutego 1994 roku (1 rok, 2 miesiące i 7 dni) w Przedsiębiorstwie PHU (...) w R. na stanowisku kierowcy pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Łączny okres pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych w w/w zakładach wynosi 10 lat, 7 miesięcy i 27 dni. P. Ł. wykazał zatem, że łącznie z okresem bezspornym – uwzględnionym przez organ rentowy tj. 4 lata i 25 dni, przepracował w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy 14 lat, 8 miesięcy i 22 dni.

Skarżący nie legitymuje się zatem wymaganym 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych, przez co prawo do dochodzonego świadczenie nie mogło być mu przyznane. Od tego wyroku apelację wniósł wnioskodawca P. Ł. zaskarżając wyrok w całości. Wyrokowi zarzucał brak zaliczenia do jego stażu emerytalnego pracy w warunkach szkodliwych w (...) w okresie od 12 kwietnia 1980 roku do 9 czerwca 1981 roku. W uzasadnieniu podnosił, że w tym okresie był zatrudniony nie jako pomocnik, ale mechanik i wykonywał wszystkie prace techniczne związane z naprawą samochodów, silników, w tym także mycie samochodów, ale były to duże pojazdy z naczepami i cysterny, a praca była głównie w kanale i pomieszczeniach nieogrzewanych.

Wnosił o zmianę wyroku i przyznanie emerytury.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny nie stwierdza zarzucanej sprzeczności w ustaleniach faktycznych. Istota sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy wnioskodawca, który jak prawidłowo ustalił Sąd Okręgowy udowodnił łacny okres pracy w warunkach szczególnych 14 lat, 8 miesięcy i 22 dni, w spornym okresie od 12 kwietnia 1980 roku do 9 czerwca 1981 roku również wykonywał pracę spełniającą przesłanki wymienione w wykazie A. Bezsporną okolicznością jest, że w tym okresie wnioskodawca utracił prawo wykonywania zawodu kierowcy i został skierowany przez pracodawcę do zastępczej pracy do warsztatu samochodowego jako pomocnik mechanika.

Z zeznań wnioskodawcy jednoznacznie wynika, ze wówczas wykonywał wszystkie niezbędne naprawy przy samochodach oraz zajmował się też ich myciem. Sąd Okręgowy przeprowadził bardzo drobiazgowe i wnikliwe postępowanie dowodowe i przeanalizował wszystkie dostępne dokumenty dotyczące zatrudnienia wnioskodawcy i zajmowanych przez niego stanowisk pracy, przesłuchał też wnioskodawcę i zgłoszonych przez niego świadków, mających potwierdzić, że również w okresie zatrudnienia na wydziale remontowym pracował w warunkach szczególnych.

Wbrew twierdzeniom skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, że w tym spornym okresie zatrudnienia wnioskodawca wykonywał wyłącznie pracę w warunkach szczególnych wymienioną w wykazie - kanałach remontowych lub przy naprawie wtryskiwaczy. Sąd Okręgowy dokonał dokładnej analizy wszystkich okoliczności i postępowanie dowodowe wskazuje, że wnioskodawca, zajmował się różnymi czynnościami i nie wykonywał wyłącznie ani stale pracy zaliczanej do pracy w warunkach szczególnych, np. przy naprawie pojazdów w kanałach remontowych.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że Sąd oparł się przede wszystkim na zeznaniach samego wnioskodawcy, który wyjaśnił, na czy polegała jego praca i jakie czynności wykonywał poza wymienionymi w wykazie. Formułowany w apelacji zarzut sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego mógłby tylko wówczas wzruszyć zaskarżony wyrok, gdyby istniała dysharmonia między materiałem zgromadzonym w sprawie a konkluzją, do jakiej doszedł Sąd na jego podstawie. Taka sytuacja w tym wypadku nie występowała.

Za bezzasadne należy uznać twierdzenie wnioskodawcy, że wprawdzie wykonywał także inne prace niewymienione w wykazie, ale z uwagi na to, że pomieszczenie nie było ogrzewane, a pojazdy, którymi się zajmował były bardzo duże, to wszystkie te czynności należy traktować na równi z pracą w warunkach szczególnych. Wbrew zarzutom apelacji Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i ocenił materiał dowodowy zgodnie z zasadami proceduralnymi, nie przekraczając granic zakreślonych w art.233 § 1 KPC. Wywody apelacji sprowadzając się do podważenia oceny dowodów dokonanej przez Sąd Okręgowy i stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami tego Sądu.

Sąd Okręgowy wyczerpująco w uzasadnieniu wypowiedział się, co do powodów, dla których odmówił uznania spornego okresu za pracę w warunkach szczególnych i Sąd Apelacyjny nie znajduje podstaw do uznania, że przy tej ocenie została przekroczona granica swobodnej oceny dowodów i naruszony został przepis art.233 § 2 KPC. Przepis ten zawiera nakaz - nie doznający wyjątku, aby wyrażona ocena w aspekcie wiarygodności dokonana była na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału w sprawie oraz uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu (por. m. in. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1996 r., III CKN 8/96 - OSNC 1997, nr 3, poz.

30) Wyraz tej oceny Sądu Okręgowego znalazł się w motywach wyroku, a zatem uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom art. 328 § 2 KPC. Przepis § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) jednoznacznie stanowi, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Podkreślić należy, że o uprawnieniach pracownika do emerytury na warunkach przewidzianych w rozporządzeniu decyduje łączne spełnienie określonych w nim przesłanek, a nie przekonanie pracownika o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych w pełnym wymiarze czasu pracy. Należy zgodzić się z wnioskodawcą, że wykonywana przez wnioskodawcę praca była wykonywana w warunkach szkodliwych dla zdrowia, jednakże ta okoliczność nie przesądza o uznaniu takiej pracy za wykonywaną w warunkach szczególnych określonych w wykazie A stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia.

Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i wnioskowania prawnicze zawarte w motywach zaskarżonego wyroku. W tej sytuacji nie zachodzi potrzeba ich powtarzania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 1997 roku II UKN 61/97 – OSNAPiUS 1998/3/104, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 roku I PKN 339/98 – OSNAPiUS 1998/24/776). Podnieść należy dodatkowo, że skarżący argumentami przytoczonymi w apelacji w żaden sposób nie podważył zasadności stanowiska Sądu pierwszej instancji.

Apelacja zawiera bowiem jedynie własną ocenę faktów odmienną od przyjętej przez Sąd Okręgowy i interpretację definicji pracy w warunkach szczególnych. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżony wyrok w pełni odpowiada przepisom prawa, dlatego apelacja nie może być uwzględniona. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny na podstawie art.385 KPC orzekł, jak w sentencji.