Court dismisses bank's claim for capital return and interest due to offsetting claims and lack of delay.

Sygn. akt: I C 65/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2024 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Hajduk Protokolant: Sandra Conrad po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 roku w Gliwicach sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko A. K. (K.), B. K. (K.) o zapłatę 1. powództwo oddala, 2. umarza postępowanie w części obejmującej waloryzację kapitału, 3. zasądza od powoda (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz pozwanych A. K. i B. K. kwotę 5.400 zł ( pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku. SSO Wojciech Hajduk IC 65/24

UZASADNIENIE

Powód w ostatecznie ukształtowanym żądaniu domagał się zasądzenia od pozwanych kwoty 96.800,01zł w tym: 124.845,01zł tytułem zwrotu kapitału z tytułu umowy kredytowej z 27.10.2007r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23.09.2023r. Uzasadnił, że przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie VI ACa 1135/22 toczyła się sprawa między stronami, z powództwa pozwanych, o stwierdzenie nieważności umowy kredytu. Gdyby Sąd II instancji podzielił pogląd sądu I instancji unieważnienie umowy kredytowej spowoduje powstanie roszczenia po stronie banku o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia w zakresie przekazanego tytułem kredytu świadczenia.

Pismem z z dnia 11.08.2023 wezwał pozwanych do zapłaty kwoty objętej pozwem, co uzasadnia żądanie zasądzenia odsetek Pozwani w odpowiedzi na pozew zarzucili, że powództwo jest bezzasadne, nie dali powodów do jego wytoczenia. Doręczyli w dniu 24.11.2023r oświadczenie o potrąceniu wierzytelności powoda o zwrot kapitału z ich wzajemną wierzytelnością o zwrot uiszczonych rat w kwocie 116.668,36zł. Złożyli procesowy zarzut potrącenia. Złożyli zarzut przedawnienia. USTALENIA FAKTYCZNE W dniu25.10.2007. poprzednik prawny powoda (...) w W. i pozwani zawarli umowę o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF (...)w wysokości 96.800,00zł, Wyrokiem z dnia z 13.12.2021 sygn XXVIIIC 1850/21 Sąd Okręgowy w Warszawie uznając, że umowa stron jest nieważna, zasądził na ich rzecz uiszczone bankowi raty kredytu w kwocie 83.796,38zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29.09.2020r..

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 19.10.2023r VI ACa 1135/22 zmienił wyrok w zakresie odsetek w ten sposób, że powództwo w tym zakresie oddalił oraz zastrzegł, że zapłata przez (...) kwoty 83.769,38zł nastąpi za jednoczesnym zaoferowaniem na rzecz banku kwoty 96.800,01zł oraz oddalił apelację w pozostałym zakresie. [kopia wyroku SO w Warszawie z uzasadnieniem k-68-83, wyrok SA w Warszawie k-67]. Pozwani zwrócili powodowi całą kwotę udzielonego kredytu 124.845zł [okoliczność niesporna]. Pismem z dnia 11.08.2023, doręczonym 23.08.2023 bank wezwał pozwanych do zwrotu kapitału w terminie 1 miesiąca. Pismem z dnia 20.11.2023 pozwani złożyli oświadczenie o potrąceniu wierzytelności powoda o zwrot kapitału z ich wzajemną wierzytelnością o zwrot uiszczonych rat w kwocie 116.668,36zł [pismo z 20.11.2023r k-84, dowód nadania i doręczenia k-86].

ROZWŻANIA PRAWNE Kwestia oceny ważności umowy kredytu zawartej. przez poprzednika prawnego powoda (...) w W. z pozwanymi została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z 13.12.2021r. sygn. IC 1850/21. Sąd II instancji uwzględnił złożony przez bank zarzut zatrzymania i w takim zakresie zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie. Skutkiem tej zmiany jest wstrzymanie biegu odsetek zarówno strony powodowej jak i pozwanej do czasu wzajemnego rozliczenia. Przy nieważności umowy kredytu do rozliczeń stron zastosowanie znajdą przepisy art. 405-411 k.c. regulujące bezpodstawne wzbogacenie.

Zgodnie z art. 405kc kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe zwrotu jej wartości. Obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń. Roszczenia stron mają charakter odrębny (niezależny), co oznacza, że nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji i zarówno konsument jak i bank mogą żądać zwrotu w całości spełnionych wzajemnie świadczeń, a wymagalność wzajemnych roszczeń. Całkowita bezskuteczność umowy kredytu staje się trwała (definitywna) wtedy, gdy należycie poinformowany przez sąd o niedozwolonym charakterze postanowienia (bez którego umowa nie może wiązać) i jego konsekwencjach konsument nie wyraził świadomej i wolnej zgody na postanowienie, a jeżeli utrzymanie umowy jest możliwe po jej uzupełnieniu - sprzeciwił się temu uzupełnieniu [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21].

Tym samym o wzajemnej wymagalności roszczeń przesądza w istocie data wyrokowania Sądu I instancji i zaś o możliwości pozostawania w opóźnieniu w spełnienia świadczenia przez konsumenta można mówić od uprawomocnienia się orzeczenia. Wezwanie powoda do zwrotu kapitału z dnia 11.08.2023r miało miejsce przed rozpoznaniem przez Sąd II instancji apelacji kwestionującej uznanie umowy za nieważną, nie mogło więc spowodować opóźnienia w spełnieniu świadczenia przez pozwanych. Ponadto nie może być mowy o opóźnieniu bowiem bank dysponował ich środkami przewyższającymi wypłacony im kapitał, odmawiał zwrotu tych środków i dodatkowo złożył zarzut zatrzymania (spełnienia własnego świadczenia) do czasu przedstawienia przez pozwanych należnego bankowi wypłaconego kapitału. .

Zarzut potrącenia należy uznać za skuteczne złożony, oświadczenie zostało doręczone bankowi. Tym samym wierzytelności umorzyły się do wysokości wierzytelności niższej (art. 498§1 i 2 kc). W świetle powyższego w pkt 1 z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 405 i nast. powództwo oddalono, w pkt 2 na zasadzie art. 355kpc w zw. z art. 203§1kpc umorzono postepowanie w części obejmującej żądanie waloryzacji kapitału. Pozew w tym zakresie został cofnięty pismem powoda z dnia 2.04.2024r (przed rozpoczęciem rozprawy), w pkt 3 zasądzono od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5400zł kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku. .