Legislator Case Law & Legislation
I C 949/24 AI generated

Consumer credit court dismisses claim for free default clause due to correct bank interest calculation.

Case Number I C 949/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the plaintiff's claim for a free default clause and ordered the bank to pay the plaintiff's legal costs. The plaintiff argued the bank incorrectly calculated interest and the Real Annual Percentage Rate (RRSO), but the court found the bank's calculations based on the contract and information form were correct. Consequently, the plaintiff was not entitled to the free default clause, and the claim was rejected.

Legislator headnote

AI generated

Art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim; Art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy o kredycie konsumenckim: The free default clause does not apply when the lender correctly calculates the Real Annual Percentage Rate and total repayment amount in accordance with statutory requirements.

Keywords

AI generated
consumer credit contract free default clause Real Annual Percentage Rate interest calculation costs of proceedings consumer protection law loan agreement validity

Cited Legislation

AI generated
Art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim
Z tych względów Sąd uznał, że powód nie był uprawniony do skorzystania z sankcji kredytu darmowego na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, albowiem bank nie naruszył przepisów tej ustawy wskazanych w art.
Art. 5 ust. 1 pkt 12 ustawy o kredycie konsumenckim
Zgodnie z art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 12 maja 2011 r.
Art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim
Zaprzeczył, aby: - umowa kredytu nie zawierała wszelkich elementów i informacji wymaganych przepisami art. 30 ust.
Art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw.
Art. 99 k.p.c.
z art. 99 k.p.c. według zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.
Art. 98 § 1 1 k.p.c.
O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonych kosztów procesu orzeczono na mocy art. 98 § 1 1 k.p.c.
art. 99 k.p.c
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt: I C 949/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Andrzej Antkiewicz Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Monika Kopczyńska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2024 r. w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko (...) Bank Spółka Akcyjna we W. o zapłatę 1. oddala powództwo;

2. zasądza od powoda na pozwanego kwotę 3.617,00 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 949/24

UZASADNIENIE

wyroku W pozwie z (...) r. M. K. domagał się zasądzenia od (...) Banku S.A. we W. kwoty 18.379,41 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 maja 2024 r. do dnia zapłaty. Nadto żądał zasądzenia zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Z pozwu wynikało, że na dochodzone roszczenie składały się: pobrana przez pozwanego kwota 8.676,75 zł tytułem prowizji za udzielenie kredytu oraz kwota 9.702,66 zł zapłacona przez powoda na rzecz pozwanego tytułem odsetek umownych naliczonych od udzielonego kredytu, wynikające z pisma pozwanego z 15 kwietnia 2024 r.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że strony w dniu 28 listopada 2022 r. zawarły umowę kredytu gotówkowego wraz z umową ubezpieczenia, jednakże w piśmie z dnia 18 marca 2024 r. powód złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W uzasadnieniu tego pisma podał, że pozwany wadliwie wyliczył i wskazał całkowitą kwotę do zapłaty oraz rzeczywistą roczną stopę oprocentowania kredytu, a ponadto naliczył odsetki nie tylko od całkowitej kwoty kredytu, lecz również od kwoty pobranej prowizji za udzielenie kredytu oraz wadliwie wyliczył i wskazał całkowitą kwotę do zapłaty.

Powód wskazał także w tym piśmie, że korzystając z sankcji kredytu darmowego zwraca kredyt w wysokości nominalnej, tj. bez odsetek i innych kosztów. W piśmie tym wezwał pozwanego do zwrotu pobranych przez kredytodawcę kwot oraz uiszczonych przez kredytobiorcę kosztów (k. 9-19v akt). Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Kwestionował zasadność i wysokość dochodzonego roszczenia. Zaprzeczył, aby: - umowa kredytu nie zawierała wszelkich elementów i informacji wymaganych przepisami art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy lub informacje te były podane w nieprawidłowy sposób, - umowa nie była sformułowana w sposób jednoznaczny i zrozumiały, - istniał ustawowy zakaz naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu, - bank w sposób nieprawidłowy wyliczył i przedstawił RRSO, - doliczenie do rat kredytu odsetek od kredytowanych kosztów kredytu świadczyło o wadliwym obliczeniu RRSO, - zastosowanie sankcji kredytu darmowego odpowiadało w realiach sprawy zasadzie proporcjonalności, - umowa nie określała procedury spłaty kredytu przed terminem, - powód wykazał, że rzekome naruszenie przez bank obowiązków informacyjnych miało istotny wpływ na świadomość i decyzję kredytobiorcy co do zawarcia umowy lub ustalenia zakresu zaciąganego przez niego zobowiązania kredytowego.

Odnośnie wysokości roszczenia pozwany nie kwestionował, że do dnia 9 kwietnia 2024 r. kredytobiorca uiścił na rzecz banku 9.702,66 zł z tytułu odsetek, podniósł natomiast, że do tego dnia spłacił jedynie 13% kwoty kredytu, a skoro prowizja była spłacana proporcjonalnie do spłacanego kapitału, to spłacona prowizja w objętym pozwem okresie wyniosła 1.127,97 zł, a zatem maksymalna dochodzona pozwem kwota mogłaby wynieść 10.830,63 zł, gdyby nie fakt, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania sankcji kredytu darmowego (k. 44-49 akt).

W piśmie z dnia 19 listopada 2024 r. powód złożył replikę na odpowiedź na pozew (k. 63-72 akt). Sprawa została rozpoznana w postepowaniu uproszczonym (k. 1 akt). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 28 listopada 2022 r. M. K. złożył do pozwanego wniosek kredytowy, w którym wnioskował o udzielenie mu kredytu o następujących parametrach i warunkach: - środki przeznaczone na cele konsumpcyjne – 6.400 zł, - środki przeznaczone na spłatę zobowiązań wobec pozwanego – 22.786,12 zł, - środki przeznaczone na sfinansowanie składki ubezpieczeniowej – 0,177% kwoty udzielonego kredytu x liczba rat, - środki przeznaczone na sfinansowanie prowizji za udzielenie kredytu – 8.676,75 zł, - środki przeznaczone na sfinansowanie opłaty za przekazanie środków na cel konsumpcyjny – 10,99 zł.

Według wniosku powoda kredyt wraz z odsetkami miał być spłacany w 72 ratach, poczynając od 20 stycznia 2023 r. Przy wniosku kredytowym sporządzono formularz informacyjny dotyczący kredytu, w którym podano warunki udzielenie kredytu, w tym: całkowitą kwotę kredytu, czyli środków, które miały być udostępnione kredytobiorcy, koszty, które konsument będzie zobowiązany ponieść w związku z umową (prowizja, odsetki, opłata za wybrany przez kredytobiorcę sposób przekazania środków konsumpcyjnych, składka z tytułu ubezpieczenia indywidualnego) oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta.

Wskazano w nim również stopę oprocentowania kredytu i warunki jej zmiany oraz wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania wraz z założeniami przyjętymi do jej obliczenia. Powód we wniosku kredytowym potwierdził, że otrzymał informacje i wyjaśnienia do zgłaszanych wątpliwości niezbędne do podjęcia decyzji w zakresie zaciąganego zobowiązania kredytowego i że jest świadomy ryzyka związanego z zaciąganym zobowiązaniem kredytowym. Wniosek powoda został zaakceptowany przez pozwany bank i w dniu 28 listopada 2022 roku została podpisana umowa kredytu gotówkowego, na mocy której bank udzielił powodowi kredytu w kwocie 43.405,35 zł, na który składały się:

środki przeznaczone na cele konsumpcyjne 6.400,00 zł, środki na spłatę zobowiązań finansowych kredytobiorcy w (...) Bank S.A. w wysokości 22.786,12 zł, środki na sfinansowanie składki z tytułu ubezpieczenia indywidualnego 5.531,59 zł, środki na sfinansowanie prowizji z tytułu udzielenia kredytu w kwocie 8.676,75 zł oraz środki na sfinansowanie opłaty za wybrany przez kredytobiorcę sposób przekazania środków przeznaczonych na cele konsumpcyjne (wypłata w kasie oddziału) – 10,99 zł. Oprocentowanie kredytu było stałe i wynosiło 17,00 % w stosunku rocznym.

W dniu zawarcia umowy odsetki z tytułu udzielonego kredytu wyniosły ogółem 26.828,01 zł. Całkowity koszt kredytu wynosił 41.047,34 zł, a rzeczywista roczna stopa oprocentowania wyniosła 39,86%. Stanowiła ona całkowity koszt kredytu ponoszony przez kredytobiorcę wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu wynoszącej 29.186,12 zł w stosunku rocznym przy założeniach wskazanych w punkcie I podpunkt 6 umowy. Na całkowity koszt kredytu składały się: prowizja 8.676,75 zł, składka na ubezpieczenie 5.531,59 zł, odsetki przez cały okres kredytowania 26.828,01 zł i opłata za wybrany sposób wypłaty środków – 10,99 zł.

Całkowita kwota do spłaty wynosiła na dzień zawarcia umowy 70.233,46 zł i składały się na nią: - całkowita kwota kredytu 29.186,12 zł, - prowizja z tytułu udzielenia kredytu 8.676,75 zł, - składka na ubezpieczenie indywidualne 5.531,59 zł, - odsetki umowne z tytułu udzielonego kredytu 26.828,01 zł, - opłata za wybrany przez kredytobiorcę sposób przekazania środków – 10,99 zł. Kredyt miał być spłacany w 72 ratach miesięcznych do 20 każdego miesiąca, począwszy od miesiąca stycznia 2023 r. Wysokość 71 rat wynosiła 975,47 zł, a ostatniej raty korygującej 975,09 zł.

Dowody: umowa kredytowa – k. 23-27 akt umowa ubezpieczenia – k. 28-29 akt wniosek o udzielenie kredytu – k. 53-53v akt formularz informacyjny dotyczący kredytu – k. 54-55 akt tabela opłat dla kredytów gotówkowych, kredytów konsolidacyjnych S. (...) Bank S.A. – k. 56 akt Pozwany spłacał raty do 9 kwietnia 2024 r. i w tym czasie wpłacił na rzecz banku 15.607,52 zł, z czego 5.904,86 zł tytułem spłaty kapitału kredytu (zdefiniowanego w punkcie I podpunkt 1 umowy) i 9.702,66 zł tytułem spłaty odsetek umownych. W piśmie z 18 marca 2024 r.

M. K. złożył oświadczenie w trybie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego na podstawie umowy kredytu gotówkowego z 28 listopada 2022 r., z uwagi na naruszenie przez bank obowiązków wynikających z art. 45 ust. 1 ustawy, w szczególności poprzez wadliwe wyliczenie i wskazanie całkowitej kwoty do zapłaty oraz rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania kredytu, a także brak podania wszystkich założeń do wyliczenia RRSO, naliczanie odsetek nie tylko od całkowitej kwoty kredytu, co skutkowało tym, że nie został poinformowany we właściwy sposób o RRSO, wysokości całkowitej kwoty do zapłaty i wysokości odsetek dziennych od udzielonego kredytu.

W związku z tym powód wezwał pozwanego do zwrotu wszystkich nienależnie pobranych kwot z tytułu umowy. Pismo z 18 marca 2024 r. pozwany odebrał 20 marca 2024 r. W piśmie z 15 kwietnia 2024 r. bank odpowiedział na pismo powoda z 18 marca 2024 roku stwierdzając, że oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego nie może być uznane za uzasadnione, a umowa kredytowa jest zgodna z przepisami ustawy o kredycie konsumenckim i bank wymagane przez tą ustawę elementy ujął w umowie. W drugim piśmie z tego samego dnia bank przedstawił warunki finansowe umowy i wpłaty na umowę w okresie od 5 stycznia 2023 r. do 9 kwietnia 2024 r.

Dowody: oświadczenie powoda z 18.03.2024 r. – k. 30 akt potwierdzenie odbioru oświadczenia – k. 31 akt dwa pisma pozwanego z 15.04.2024 r. z zestawieniem wpłat – k. 32-34 akt

Sąd zważył, co następuje:

Dokumenty przedłożone do pozwu i odpowiedzi na pozew zasługiwały na uwzględnienie, gdyż wzajemnie się uzupełniały i można było na ich podstawie odtworzyć w pełni stan faktyczny. Okoliczności sprawy nie były w sprawie sporne, a spór między stronami wynikał z odmiennej oceny prawnej zawartej umowy kredytowej. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu powoda błędnego wyliczenia w umowie kredytowej RRSO, co wg powoda wynikać miało z tego, że bank naliczył odsetki nie tylko od całkowitej kwoty kredytu, ale i jego kosztów: prowizji i środków przeznaczonych na sfinansowanie składki ubezpieczeniowej. Zgodnie z art. 5 pkt 6 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim całkowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności:

a) odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże jeżeli są znane kredytodawcy oraz b) koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach. Według art. 5 pkt 7 tej ustawy całkowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, stosownie zaś do art. 5 pkt 8 powołanej ustawy całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta to suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu.

W ocenie Sądu rację ma pozwany, że z przywołanej definicji całkowitej kwoty kredytu wynika, że dana wartość może zostać uwzględniona w całkowitej kwocie kredytu, jeżeli jest udostępniona kredytobiorcy na podstawie umowy o kredyt. Użycie w art. 5 pkt 7 ustawy zwrotu ,,nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu" oznacza, że ustawodawca dopuszcza ich kredytowanie, a zatem i oprocentowanie. W związku z wyraźnym wnioskiem kredytobiorcy możliwe było zatem zastrzeżenie w umowie zawartej między stronami, że bank w ramach kredytu sfinansuje również koszty obejmujące prowizję za udzielenie kredytu i składkę na ubezpieczenie indywidualne, wybrane przez kredytobiorcę.

Skoro zatem powód nie pokrył tych kosztów z własnych środków, pozwany uprawniony był do ich oprocentowania z uwagi na ich kredytowanie. Słusznie zatem pozwany wskazał, że obowiązujące przepisy nie wprowadzają zakazu naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu. Przepisy nakazują natomiast rozróżnianie w umowach kosztów kredytu od całkowitej kwoty kredytu, a zatem prowizja – nawet jeśli jest kredytowana – nie może być wykazywana w umowie zarówno w całkowitej kwocie kredytu, jak też w kosztach kredytu. Wymóg ten spełnił pozwany, wskazując wyraźnie w umowie, co składa się na koszty kredytu oraz nie ujmując w całkowitej kwocie kredytu 29.186,12 zł (pkt I podpunkt 6 umowy) kosztów kredytu.

Pozwany prawidłowo podał także całkowitą kwotę do zapłaty jako sumę całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu. Zgodnie z przepisami pozwany w umowie kredytowej wyróżnił wszystkie wymagane elementy wskazane w art. 5 punkty od 6 do 8 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, o których wyraźnie udzielił informacji kredytobiorcy przed podpisaniem umowy, co wynika z formularza informacyjnego dotyczącego kredytu, dołączonego do odpowiedzi na pozew. Zgodnie z art. 5 pkt 12 powołanej wyżej ustawy rzeczywista roczna stopa oprocentowania to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym.

Pozwany w umowie kredytowej określił RRSO na 39,86% w stosunku rocznym, odnosząc ją do całkowitej kwoty kredytu (bez kosztów), a więc stosownie do powołanego wyżej przepisu. Twierdzenie powoda zawarte w oświadczeniu z 18 marca 2024 r., że bank wadliwie wyliczył i wskazał całkowitą kwotę do zapłaty oraz rzeczywistą roczną stopę oprocentowania kredytu nie okazało się więc prawdziwe. Założenia do wyliczenia RRSO zostały podane przez bank w punkcie I podpunkt 6 umowy kredytowej oraz w formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego.

Z tych względów Sąd uznał, że powód nie był uprawniony do skorzystania z sankcji kredytu darmowego na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, albowiem bank nie naruszył przepisów tej ustawy wskazanych w art. 45 ust.

1. Powództwo było więc bezzasadne i podlegało oddaleniu. Sąd oddalił wniosek powoda zawarty w punkcie 3 repliki na odpowiedź na pozew (k. 98v akt), uznając, że dokumenty przedłożone przez pozwanego są przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy i powinny być włączone w poczet materiału dowodowego. Sąd zobowiązał pozwanego stosownie do żądania zawartego w punkcie 7 pozwu, a pozwany odpowiedział na to zobowiązanie w odpowiedzi na pozew. Powód ponowił ten wniosek i dodatkowo go rozszerzył w punkcie V repliki na odpowiedź na pozew.

Sąd oddalił jednak ten wniosek dowodowy (k. 98 akt), skoro pozwany ustosunkował się do niego w odpowiedzi na pozew, a przedstawianie wyliczenia RRSO przy zastosowaniu wzoru matematycznego z załącznika nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim było zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Trafny okazał się także zarzut pozwanego nieprawidłowego określenia wysokości żądania. Pozwany nie kwestionował, że do dnia 9 kwietnia 2024 r. kredytobiorca uiścił na rzecz banku 9.702,66 zł z tytułu odsetek umownych, słusznie podniósł natomiast, że do tego dnia powód spłacił jedynie 13% kwoty kredytu, a skoro prowizja była spłacana proporcjonalnie do spłacanego kapitału, to spłacona prowizja w objętym pozwem okresie wyniosła 1.127,97 zł, a zatem maksymalna dochodzona pozwem kwota mogłaby wynieść 10.830,63 zł, a nie jak wskazano w pozwie – 18.379,41 zł.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. według zasady odpowiedzialności za wynik sprawy. Na koszty pozwanego składały się: opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego - 17 zł (k. 52 akt) i opłata na rzecz radcy prawnego – 3.600 zł (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonych kosztów procesu orzeczono na mocy art. 98 § 1 1 k.p.c.