Tenant's claim dismissed as abuse of right due to long delay and domestic violence context.

Sygn. akt. I 1 C 498/23

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w Gdyni - I Wydział Cywilny, Sekcja do spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Berent Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Świst po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2024 r. w Gdyni na rozprawie sprawy z powództwa Gminy M. G. przeciwko U. G. i Z. S. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Z. S. na rzecz powódki Gminy M. G. kwotę 4.792,38 zł (cztery tysiące siedemset dziewięćdziesiąt dwa złote trzydzieści osiem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 28 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, że odpowiedzialność pozwanego pozostaje solidarna z odpowiedzialnością pozwanego M.

K. stwierdzoną prawomocnym nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym przez Sąd Rejonowy w Gdyni w dniu 7 marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt I 1 Nc 71/23; II. oddala powództwo w stosunku do pozwanej U. G.; III. zasądza od pozwanego Z. S. na rzecz powódki Gminy M. G. kwotę 1.660 zł (tysiąc sześćset sześćdziesiąt złotych) tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, odpowiedzialność pozwanego pozostaje solidarna z odpowiedzialnością pozwanego M.

K. stwierdzoną prawomocnym nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym przez Sąd Rejonowy w Gdyni w dniu 7 marca 2023 r. w sprawie o sygn. akt I 1 Nc 71/23; IV. obciąża powódkę kosztami procesu w stosunku do pozwanej U. G., uznając je za poniesione. Sygn. akt I 1 C 498/23

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 15 stycznia 2024 roku w zakresie punktów II. i IV. I. (żądanie i podstawa faktyczna pozwu) 1. Powódka Gmina M. G. wystąpiła przeciwko pozwanym U. G., Z. S. oraz M. K. o zapłatę kwoty 4.792,38 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, w ten sposób, że spełnienie tego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia także pozostałych pozwanych ze zobowiązania wobec powoda, wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania sądowego i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie zgodnie z art. 98 § 1 1 k.p.c.

2. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwani U. G. (poprzednio: S.) oraz Z. S. byli najemcami lokalu nr (...) położonego w G. przy ul. (...), do którego posiadali tytuł prawny do dnia 17 lipca 2006 roku. Stosunek najmu został rozwiązany z upływem okresu, na jaki umowa została zawarta. Ponadto byli najemcy bezprawnie i bez zgody powoda udostępnili lokal do korzystania M. K.. Pozwani wbrew art. 675 k.c. nie wydali lokalu powódce.

3. Pozew obejmował wynagrodzenie za korzystanie z lokalu w wysokości 4.445,50 zł za okres od dnia 1 sierpnia 2019 roku do dnia 28 lutego 2022 roku oraz odsetki w kwocie 346,88 zł naliczone do dnia 28 lutego 2022 roku. (pozew, k. 3-4v.) 4. Zarządzeniem z dnia 7 marca 2023 ustanowiono dla pozwanych U. G. oraz Z. S. kuratora procesowego. (zarządzenie, k. 39) 5. Nakazem zapłaty z dnia 7 marca 2023 roku w sprawie o sygn. akt I 1 Nc 71/23 Sąd Rejonowy w Gdyni orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

6. Nakaz zapłaty uprawomocnił się w stosunku do pozwanego M. K.. (nakaz, k.

40) II. (stanowisko pozwanej) 7. W sprzeciwie od nakazu zapłaty kurator procesowy pozwanych wniosła o oddalenie powództwa w całości i nieobciążanie pozwanych kosztami procesu.

8. W uzasadnieniu kurator podała, że ustaliła, że oboje pozwani od ponad 10 lat przebywają w Wielkiej Brytanii gdzie dnia 24 grudnia 2013 roku uzyskali rozwód. Pozwana dnia 2 września 2015 roku wstąpiła w związek małżeński z J. G. zamieszkałym w Wielkiej Brytanii.

9. Pozwani nie przebywali w lokalu w okresie objętym pozwem. Wezwania do zapłaty nie zostały im doręczone. (sprzeciw, k. 51-51v.) 10. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2023 roku pozwana podała, że z przedmiotowego lokalu wyprowadziła się w 2006 roku (kiedy była w ciąży z drugim synem) z powodu psychicznego znęcania się nad nią i jej 3-letnim synem przez pozwanego – byłego męża. Po opuszczeniu lokalu zameldowała się w K., a po upływie 6 miesięcy przeprowadziła się do Wielkiej Brytanii w celach zarobkowych, aby godnie zaopiekować się swoimi dziećmi. Podała, że nie posiada kontaktu z byłym mężem Z. S.. (pismo, k. 115) III. Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

11. Dnia 18 lipca 2005 roku powódka zawarła z pozwanymi U. S. (obecnie G.) i Z. S. – małżeństwem (jako najemcami) umowę najmu lokalu mieszkalnego – socjalnego nr(...) położonego w G. przy ul. (...). Umowę zawarto na czas określony do dnia 17 lipca 2006 roku. Miesięczny czynsz najmu wyniósł 20,03 zł. (dowód: umowa najmu, k. 9-10) 12. W 2006 roku pozwana U. G. (wówczas S.) wraz ze swoim synem, będąc w 7. miesiącu ciąży, wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu z uwagi na przemoc domową doznawaną ze strony męża – pozwanego Z. S.. Zamieszkała wówczas w K..

13. Po 6 miesiącach wyjechała do Wielkiej Brytanii w celach zarobkowych.

14. Dnia 24 grudnia 2013 roku organ administracyjny w tym kraju orzekł o rozwodzie pozwanych. Pozwana dnia 2 września 2015 roku zawarła nowy związek małżeński z J. G. i wspólnie z nim zamieszkuje na terenie Wielkiej Brytanii. (fakt niezaprzeczony) 15. Przedmiotowy lokal zajmuje obecnie M. K.. (dowód: oświadczenie z dnia 8 września 2019 r., k. 11) 16. Odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z lokalu za okres od dnia 1 sierpnia 2019 r. do 28 lutego 2022 r. wynosi 4.445,50 zł. (dowód: zarządzenie nr (...) Prezydenta Miasta G. z dnia 20 września 2011 r., k. 22-23, zarządzenia nr (...) prezydenta Miasta G. z dnia 7 lutego 2017 r., k. 24, zarządzenie nr (...) Prezydenta Miasta G. z dnia 26 maja 2021 r., k. 25, zarządzenie nr (...) Prezydenta Miasta G. z dnia 5 stycznia 2021 r., k. 6,-7, zawiadomienie o wysokości opłat, k. 12-18, historia zadłużenia, k. 19-21)

Sąd zważył co następuje:

IV.

17. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony. (ocena dowodów) 18. Brak było podstaw do kwestionowania autentyczności opisanych w stanie faktycznym dokumentów, a więc faktu, że osoby pod nimi podpisane złożyły oświadczenia w nich zawarte. Część dokumenty została złożona w języku angielskim, ale nie było podstaw do żądania od pozwanej ich tłumaczenia w trybie art. 256 k.p.c., albowiem nie miały one większego znaczenia dla rozstrzygnięcia.

19. W zakresie ustalenia motywów opuszczenia lokalu przez pozwaną U. G. (wówczas S.) Sąd uznał fakty podane przez pozwaną za przyznane. Zgodnie bowiem z art. 230 k.p.c. gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. Strona powodowa nie zakwestionowała faktów w tym zakresie. Sąd mając na uwadze cały wynik sprawy, zwłaszcza potwierdzenie dokumentami, że pozwana faktycznie wyprowadziła się z lokalu, a wkrótce wyjechała zagranicę w celach zarobkowych uznał te fakty za przyznane. V. (rozstrzygnięcie i podstawa prawna orzeczenia) 20. Powództwo w stosunku do pozwanej U. G. nie zasługiwało na uwzględnienie.

21. Podstawą prawną dochodzonego roszczenia stanowił art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego z dnia 21 czerwca 2001 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 725, t.j., dalej jako: u.o.p.l.), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. W myśl art. 18 ust. 2 u.o.p.l. odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego.

22. Zgodnie z treścią art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Podkreślić należy, że konstrukcja nadużycia prawa, o jakiej stanowi art. 5 k.c. oznacza, że jeżeli uzna się wykonywanie przysługującego prawa podmiotowego za niezgodne ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego, to takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony, a zatem jest bezskuteczne.

23. Za ugruntowany w orzecznictwie należy uznać pogląd, że norma art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy i można ją stosować jedynie w sytuacji, gdy w inny sposób nie można zabezpieczyć interesu osoby zagrożonej wykonaniem prawa podmiotowego przez inną osobę. Nie można odmówić ochrony prawa podmiotowego podstawie zarzutów ogólnikowych. Judykatura utrwaliła pogląd, że norma art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy i można ją stosować jedynie w sytuacji, gdy w inny sposób nie można zabezpieczyć interesu osoby zagrożonej wykonaniem prawa podmiotowego przez inną osobę ( vide: orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 października 1969 r., III CRN 310/69, LexPolonica nr 300860, OSNCP 6/70, poz. 115).

24. W pierwszej kolejności należało zauważyć, że pozwana wprawdzie nie wydała lokalu powódce, co do zasady mogło rodzić po stronie powódki roszczenie o odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z lokalu. Jednakże pozostałe fakty ustalone przez Sąd wskazują na to, że dochodzenie roszczenia przeciwko pozwanej godzi w społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa i w konsekwencji stanowi nadużycie prawa podmiotowego, stąd roszczenie to nie zasługiwało na ochronę prawną.

25. Należy zauważyć, że, że pozwana faktycznie opuściła sporny lokal już w 2006 roku, a więc kilkanaście lat przed okresem objętym żądaniem pozwu (1 sierpnia 2019-28 lutego 2022). Podkreślenia wymaga, że pozwana uciekła od pozwanego Z. S., który stosował wobec niej przemoc domową. Fakt ten jest o tyle dramatyczny, że pozwana uciekła z przedmiotowego lokalu, będąc w siódmym miesiącu ciąży. Pozwana pozostawiła wskazany lokal do dyspozycji Z. S.. Pozwana opuściła lokal na stałe – najpierw zamieszkała z matką w K., a następnie wyprowadziła się zagranicę w celach zarobkach. Tam udało jej się ułożyć nowe życie – uzyskała rozwód z pozwanym Z. S., a po kilku latach weszła w nowy związek z J. G.. Jakkolwiek powódka nie mogła swobodnie dysponować lokalem objętym pozwem, to zaniechanie wydania lokalu nie nastąpiło z winy pozwanej.

26. W konsekwencji, mając na uwadze datę opuszczenia przez pozwaną przedmiotowego lokalu, przyczyny opuszczenia tego lokalu, znaczny dystans czasowy między datą opuszczenia lokalu a okresem objętym żądaniem pozwu, a także fakt, że lokal ten obecnie zajmuje M. K., przeciwko któremu powódka może dochodzić swojego roszczenia, Sąd na podstawie art. 5 k.c. oddalił powództwo w stosunku do pozwanej U. G.. VI. (koszty procesu) 27. O kosztach procesu pomiędzy pozwaną U. G. a powódką Sąd orzekł w punkcie IV. wyroku na podstawie art. 98 §1 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, obciążył powódkę kosztami procesu w stosunku do pozwanej U. G., uznając je za poniesione.