Court dismissed defendant's set-off claim as it relied on a debt already extinguished by prior offsetting.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the defendant's attempt to use a set-off defense based on a mutual debt that had already been extinguished by a prior offsetting agreement. While the plaintiff successfully recovered the remaining balance of 10,147.50 zł after accounting for the extinguished debt, the defendant's new claim was invalid because the underlying obligation no longer existed. The court ruled that a set-off cannot be effective if it attempts to extinguish a debt that has already been nullified by a previous offsetting declaration.
Legislator headnote
AI generatedArt. 498 § 1 k.c.; Art. 498 § 2 k.c.: A set-off defense is ineffective if it relies on a mutual debt that has already been extinguished by a prior offsetting declaration.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt XI GC 137/25
UZASADNIENIE
W dniu 9 sierpnia 2024 r. Przedsiębiorstwo (...) M. Z., (...) spółka jawna w P. złożyła do Sądu Rejonowego w S. pozew przeciwko M. S. o zapłatę kwoty 40 176, 23 zł wraz z odsetkami ustawowymi od wskazanych kwot i dat oraz kosztami procesu, z tytułu sprzedaży zawartej między stronami w ramach stałej współpracy gospodarczej. Postanowieniem z 21 sierpnia 2024 r. Sąd Rejonowy w S. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Szczecin-Centrum w Szczecinie. W dniu 19 września 2024 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie XI Wydział Gospodarczy nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym zasądził od pozwanej na rzecz powódki zgodnie z żądaniem pozwu.
Pozwana wniosła sprzeciw od ww. nakazu zapłaty, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości i zwrot kosztów procesu. Pismem z dnia 6 marca 2025 r. powód cofnął pozew w zakresie kwoty 20.926,73 zł, ponieważ pozwana uregulowała tę kwotę po dacie wpłynięcia pozwu i wydania nakazu zapłaty. Postanowieniem z 14 marca 2025 r. Sąd umorzył postępowanie w części, to jest co do kwoty 20.926,73 zł. W toku procesu strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódkę Przedsiębiorstwo (...) M.
Z., (...) spółka jawna w P. i pozwaną M. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą (...) łączyła stała współpraca gospodarcza, w ramach której strony sprzedawały sobie nawzajem opakowania z papieru i tektury oraz tworzywa sztuczne. W ramach wykonania przez powódkę zobowiązań wynikających z zawartej przez strony umowy sprzedaży powódka przekazywała pozwanej zamówiony towar, który pozwana odebrała, na co wystawiano kartę przekazania odpadów. Z tytułu sprzedaży opakowań z papieru i tektury powódka wystawiła na pozwaną w dniu 22 września 2023 r. fakturę VAT (...) na kwotę 20926,73 zł z terminem płatności do 6 października 2023 r.
Z kolei pozwana z tytułu zawartej przez strony umowy wystawiła na powódkę w dniu 31 października 2023 r. fakturę VAT (...) za sprzedane tworzywa sztuczne, które powódka odebrała, na kwotę 10.676,40 zł, z terminem płatności do 21 listopada 2023 r. Następnie z tytułu sprzedaży opakowań z papieru i tektury powódka wystawiła na pozwaną: - w dniu 16 listopada 2023 r. wystawiono fakturę VAT (...) na kwotę 9985,14 zł z terminem płatności do 19 listopada 2023 r. , - w dniu 16 listopada 2023 r. wystawiono fakturę VAT (...) na kwotę 9903,96 zł z terminem płatności do 30 listopada 2023 r.
W dniu 11 grudnia 2023 roku powódka wystawiła dokument kompensaty w związku z wystąpieniem wzajemnych należności, dokonując kompensaty wzajemnych wierzytelności w zakresie kwoty 10.676,40 zł, wynikającej z faktury VAT (...) wystawionej przez pozwaną dnia 31 października 2023 r. z fakturami powódki z dnia 28 sierpnia 2023 r. o nr (...) na kwotę 10.036,80 zł i z dnia 22 września 2023 roku o nr (...) w zakresie kwoty 639,60 zł. Bezsporne, a nadto dowód: - faktura VAT k. 15 - faktura VAT k. 16 -faktura VAT k. 17 - Karta Przekazania (...) k. 19-21. - Faktura Vat k. 50, - kompensata k.
65. Wobec braku zapłaty przez pozwaną w terminie wymagalnych należności powódka wystosowała do pozwanej następujące wezwania do zapłaty: - w dniu 12 grudnia 2023 r., które pozwanej doręczono w dniu 15 grudnia 2023 r., - w dniu 3 kwietnia 2024 r., które pozwanej doręczono w dniu 8 kwietnia 2024 r., - w dniu 7 czerwca 2024 r., które pozwanej doręczono w dniu 13 czerwca 2024 r. Bezsporne, a nadto dowód: - wezwania – k. 22, 25-27, 28-29. W dniu 28 czerwca 2024 r. pozwana za sprzedane powódce zużyte opakowania kartonowe wystawiła fakturę VAT (...) na kwotę 9741,60 zł, z terminem płatności do 19 lipca 2024 r. Bezsporne, a nadto dowód: - Faktura Vat k.
51. W dniu 5 listopada 2024 r. pozwana uiściła na rzecz powódki należność objętą fakturą VAT (...) w kwocie 20926,73 zł. Bezsporne, a nadto dowód: Potwierdzenie dokonania przelewu k. 49 Pozwana w dniu 19 listopada 2024 r. złożyła oświadczenie o potrąceniu wierzytelności pozwanej z tytułu sprzedaży powódce towarów wynikającej z faktur z dnia 31 października 2023 r. o nr (...) oraz z dnia 28 czerwca 2024 r. o nr (...) w łącznej kwocie 20.418 zł z wierzytelnością powódki wynikającą z faktur wystawionych w dniu 16 listopada 2023 r. o nr (...) oraz w dniu 16 listopada 2023 r. o nr (...) na łączną kwotę 19.889,10 zł, Bezsporne, a nadto dowód: -Oświadczenie o potrąceniu k. 57 . Stan faktyczny w sprawie nie był sporny, nadto wynikał z przywołanych wyżej niekwestionowanych przez strony dokumentów. Z tych przyczyn sąd pominął wniosek pozwanej o przesłuchanie jej w charakterze strony, zważywszy że przeprowadzenie tego dowodu spowodowałoby jedynie przedłużenie postępowania, czemu sąd dał wyraz w postanowieniu z dnia 16 lipca 2025 r.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo po jego ograniczeniu okazało się w całości zasadne. W rozpoznawanej sprawie powódka dochodziła zapłaty określonej w pozwie kwoty za sprzedane pozwanej towary. Na tę okoliczność powódka załączyła wystawione na pozwaną faktury, których pozwana nie opłaciła. Podstawę prawną roszczenia powódki stanowił art. 535 k.c., zgodnie z którym przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.
Sprzeciwiając się żądaniu pozwu, pozwana w pierwszej kolejności podniosła zarzut opłacenia w dniu 5 listopada 2024 r., a więc już po wydaniu nakazu zapłaty, pierwszej ze spornych faktur z 22 września 2023 r. , w efekcie czego powódka cofnęła pozew co do kwoty 20926,73 zł , a sąd w tym zakresie postępowanie umorzył. W dalszej kolejności pozwana podniosła zarzut potrącenia na skutek złożonego wobec powódki oświadczenia o potrąceniu z dnia 18 listopada 2024 r., w wyniku którego miałoby dojść do umorzenia wierzytelności dochodzonych pozwem w łącznej kwocie 19.889,10 zł, z wierzytelnością wzajemną pozwanej na łączną kwotę 20.418,00 zł.
W odpowiedzi na powyższe powódka wyraziła zgodę na kompensatę tylko jednej z faktur objętej pozwem o numerze 149/STL/2023 na kwotę 9985,14 zł z fakturą pozwanej o numerze (...) na kwotę 9741,60 zł, podnosząc, iż faktura z dnia 31 października 2023 r. o nr (...) była już uprzednio przedmiotem kompensaty we wcześniejszych rozliczeniach stron. Wobec czego do zapłaty przez pozwaną na rzecz powódki nadal pozostaje kwota 10.147,50 zł. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami istotnie w dniu 11 grudnia 2023 roku powódka wystawiła dokument kompensaty, dokonując potrącenia wzajemnych wierzytelności w zakresie kwoty 10.676,40 zł, wynikającej z faktury VAT (...) wystawionej przez pozwaną dnia 31 października 2023 r. z fakturami powódki z dnia 28 sierpnia 2023 r. o nr (...) na kwotę 10.036,80 zł i z dnia 22 września 2023 roku o nr (...) w zakresie kwoty 639,60 zł.
Pozwana nie kwestionowała autentyczności, ani skuteczności dokonanego potrącenia na podstawie przywołanego wyżej dokumentu kompensaty z dnia 11 grudnia 2023 r. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (§ 2). Skoro wierzytelność wzajemna pozwanej wynikająca z faktury VAT nr (...), a przedstawiona do potrącenia z wierzytelnością powódki jak w oświadczeniu pozwanej z dnia 19 listopada 2025 r., uległa już umorzeniu na skutek wcześniejszego oświadczenia o kompensacie powódki z dnia 11 grudnia 2023 roku, to obecnie pozwana nie może skutecznie powoływać się na potrącenie tej samej wierzytelności wzajemnej, która uległa umorzeniu.
W tym zakresie potrącenie pozwanej z dnia 19 listopada 2025 r. nie wywołało skutku z art. 498 § 2 k.c. Z tych przyczyn sąd zasądził kwotę 10.147,50 zł wynikającą z ograniczonego powództwa. Podstawą zasądzonych odsetek jest art. 481 § 1 k.c. Z tych przyczyn orzeczono jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w pkt II sentencji znajduje podstawę prawną w art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Należy uznać, że powódka wygrała proces w 100%, jako że pozwana dała powód do wytoczenia powództwa. Powódka poniosła opłatę od pozwu w kwocie 2008,81 zł. O odsetkach od kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Sygn. akt XI GC 137/25 ZARZĄDZENIE 1. odnotować sporządzenie uzasadnienia;
2. w dniach 3 – 7 oraz 8-10.10.2025 zwolnienie lekarskie 3. odpis wyroku wraz z odpisem uzasadnienia doręczyć pełnomocnikowi pozwanej;
4. Z pismem lub za 40 dni.