Court dismissed most claim but allowed interest on remaining debt after invalid loan contract. Partially allowed restitution claim for 54k PLN. Dismissed 188k claim due to offsetting debt. Partially allowed restitution claim for 54k PLN. Dismissed 188k claim due to offsetting debt.

Sygn. akt I C 1751/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2025 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Piotr Suchecki Protokolant: protokolant sądowy Karolina Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 roku w Gliwicach sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W. przeciwko E. K., J. K. o zapłatę 1. zasądza od pozwanych E. K. i J. K. na rzecz powódki (...) z siedzibą w W. ustawowe odsetki za opóźnienie liczone od kwoty 54.660,81 ( pięćdziesiąt cztery tysiące sześćset sześćdziesiąt 81/100) złotych za okres od dnia 25 maja 2024 roku do dnia 17 lutego 2025 roku, 2. w pozostałej części powództwo oddala, 3. zasądza od powódki na rzecz pozwanych kwotę 4.718 ( cztery tysiące siedemset osiemnaście) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia prawomocności wyroku tytułem zwrotu kosztów procesu. SSO Piotr Suchecki Sygn. akt I C 1751/24

UZASADNIENIE

W dniu 17 grudnia 2024 r. (...) z siedzibą w W. w pozwie z dnia 12 grudnia 2024 roku wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych J. K. i E. K. kwoty 243.532,55 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 maja 2024 roku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego pozwanym (jako świadczenia nienależnego); z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy (...) zawartej w dniu 26 października 2006 roku. W uzasadnieniu powodowy Bank wyjaśnił, że zgłoszone żądanie ma charakter żądania restytucyjnego, związanego z koniecznością zwrotu przez strony wzajemnych świadczeń z tytułu umowy kredytu, która okazała się nieważna (trwale bezskuteczna).

J. K. i E. K. domagali się oddalenia powództwa w całości. Wskazali, ze przed wytoczeniem przez powodowy Bank powództwa dokonali potrącenia wierzytelności, które jednak nie umorzyło w całości wierzytelności powodowego banku. Z tego względu, po potrąceniu wierzytelności przysługującej im względem banku, zapłacili na rzecz banku w dniu 17 lutego 2025 roku kwotę 54.660,81 zł, zatem wierzytelność powodowego banku wygasła. Powodowy bank w piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2024 roku (k.88-88v) cofnął pozew w zakresie kwoty 243.532,55 zł, przy czym wniósł o zasądzenie od pozwanych solidarnie na swoją rzecz odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot: - 188.871,74 zł od dnia 25 maja 2024 roku do dnia zapłaty, czyli złożenia oświadczenia o potrąceniu, tj. 3 grudnia 2024 roku; - 54.660,81 zł od dnia 25 maja 224 roku do dnia zapłaty, tj. 17 lutego 2025 roku.

W uzasadnieniu powódka wskazała, że pozwani rozliczyli się z bankiem dopiero po wytoczeniu powództwa i po postawieniu wierzytelności banku w stan wymagalności. W związku z tym zasadnym jest naliczenie odsetek zgodnie z datą wpływu do banku oświadczenia o potrąceniu oraz zgodnie z datą potwierdzenia przelewu. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2025 roku (k.90) Sąd umorzył postępowanie w zakresie przekraczającym żądanie zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych od kwot:- 188 871,74 zł od dnia 25 maja 2024 roku do dnia 3 grudnia 2024 roku; 54 660,81 zł od dnia 25 maja 2024 roku do dnia 17 lutego 2025 roku.

Stan faktyczny W dniu 26 października 2006 roku pozwani J. K. i E. k. zawarli z (...) z siedzibą w W. umowę kredytu mieszkaniowego (...) nr (...) (...) (spłacanego w ratach annuitetowych, udzielonego w walucie wymienialnej). Na podstawie umowy bank postawił do dyspozycji pozwanych kredyt w kwocie 103.858,21 CHF. (umowa k.35 i nast.). w wykonaniu umowy bank wypłacił pozwanym kwotę 217.834,53 PLN. Pozwani w okresie od 1 stycznia 2007 roku do 1 października 2024 roku uiścili na rzecz banku tytułem spłaty zobowiązania kwotę 188.871,74 PLN.

Wyrokiem z dnia 23 września 2022 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach, sygn. kat I C 317/21, ustalił, że umowa kredytu (...) nr (...) (...) zawarta w dniu 26 października 2006 roku pomiędzy stronami jest nieważna i zasądził od banku na rzecz pozwanych kwotę 217.834,53 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 września 2022 roku. Sąd Apelacyjny w Katowicach, sygn. kat V ACa 929/22 , wyrokiem z dnia 14 października 2024 roku oddalił apelację Banku. Pismami z dnia 3 kwietnia i 22 kwietnia 2024 roku bank wezwał pozwanych do zapłaty kwoty 243.532,55 PLN (w terminie jednego miesiąca) tytułem rozliczenia roszczeń w zakresie wypłaconego przez bank kapitału wynikających z bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu.

Z kolei pozwani pismem z dnia 25 października 2024 roku wezwali powodowy Bank do zapłaty kwoty 188.871,74 PLN tytułem nienależnie pobranych świadczeń w okresie od 1 stycznia 2007 roku do 1 października 2024 roku, w związku z ustaleniem nieistnienia stosunku prawnego w postaci umowy kredytu nr (...) (...) z dnia 26 października 2006 roku. Pozwani w piśmie z dnia 27 listopada 2024 roku złożyli oświadczenie o potrąceniu wierzytelności wskazując, że pozostała do zapłaty na rzecz banku kwota w wysokości 54.660,81 PLN. W dniu 17 lutego 2025 roku pozwani wpłacili na rzecz powodowego banku kwotę 54.660,81 PLN. okoliczności niesporne Ustaleń powyższych sąd dokonał kierując się dyrektywami wynikającymi z art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 229 k.p.c. i 230 k.p.c. mając na uwadze, że wynikają one z niekwestionowanych co do autentyczności i treści dokumentów i w istocie mają od strony charakter niesporny.

Sąd zważył Powództwo Banku zawierało żądanie zwrotu wypłaconego nienależnie kapitału kredytu, który wynosił 243 532,55 zł. Nieważność umowy ostatecznie zyskała status okoliczności niespornej, a wynikającej wprost z prawomocnego wyroku sądu wydanego w sprawie V ACa 929/22. Roszczenie kondykcyjne Banku w chwili jego wniesienia należało ocenić tylko w części jako uzasadnione w świetle art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Powództwo o zapłatę kwoty 188.871,74 zł było niezasadne, albowiem ta część wierzytelności objęta była skutkiem umorzenia w wyniku skutecznie złożonego przez powodów oświadczenia o potrąceniu przed wniesieniem pozwu, a oświadczenie wywołujące ten skutek dotarło do Banku dwa tygodnie przed wniesieniem pozwu.

Mimo tego Bank wniósł pozew, a jego cofnięciu zdecydował dopiero 4 miesiące później, zmuszając pozwanych do podjęcia w tym zakresie procesowej obrony swoich praw. Wierzytelność należna Bankowi w tej części wygasła zatem zgodnie z art. 498 § 2 k.c. i niezrozumiałym jest, dlaczego Bank mimo tego dochodził jej na drodze sądowej. Inaczej ocenić należy pozew w zakresie dotyczącym pozostałej kwoty, tj. 54 660,81 zł. Ta kwota pozostała po wzajemnym umorzeniu wierzytelności i wniesienie pozwu o jej zapłatę stanowiło reakcję uzasadnioną na złożone przez pozwanych oświadczenie o nieważności umowy i świadomości jego skutków.

Poprzedzone zostało wezwaniem do zapłaty z dnia 3 kwietnia 2024 r., czego pozwani nie zrealizowali, mimo ich jednoznacznego przekonania o nieważności umowy i zadeklarowanej świadomości wynikających z tego faktu skutków. Wbrew zarzutom pozwanych roszczenie Banku o tą część należności nie było przedwczesne i nie można oceniać go w kategoriach nadużycia prawa podmiotowego. To powodowie trzy lata wcześniej zanegowali ważność umowy i zażądali zwrotu wszystkich środków, jakie wpłacili w ramach wykonywania umowy. W reakcji Bank wezwał ich do zwrotu własnego świadczenia spełnionego nienależnie, a pozew wniósł przed końcem 2024 r. i powództwo miało charakter konieczny do zapewnienia Bankowi ochrony swoich praw dotyczących zwrotu wypłaconego pozwanym nienależnie kapitału przed przedawnieniem.

Warto przy tym podkreślić, iż w chwili jego wniesienia kwestia ważności umowy była już prawomocnie rozstrzygnięta. Poza sporem jest również, że pozwani zaspokoili należną Bankowi wierzytelność dopiero dwa miesiące po wniesieniu pozwu. Powództwo było zatem uzasadnione w tej części na podstawie art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c., a ponieważ należność główna została zapłacona w toku procesu, zatem Bank słusznie ograniczył swoje żądanie do zapłaty odsetek za okres od dnia wymagalności do spełnienia świadczenia i to żądanie zostało uwzględnione w oparciu o art. 481 § 1 i 2 k.c. Taka sytuacja implikowała rozstrzygnięcie o kosztach procesu, w którym Bank należało uznać za stronę wygraną jedynie w zakresie kwoty 54 660,81 zł, czyli 22% w.p.s. W pozostałej części wygranymi są pozwani.

W wyniku kompensaty należnych wzajemnie kosztów, które po stronie Banku obejmowały 16 905,50 zł (wynagrodzenie pełnomocnika z opłatą skarbową i połowa opłaty od pozwu, albowiem druga połowa, minus kwota minimalna, podlega zwrotowi w wyniku cofnięcia pozwu przed rozprawą), a po stronie pozwanych 10 817 zł (wynagrodzenie pełnomocnika), ostatecznie na rzecz pozwanych zasądzić należało 4 718 zł. SSO Piotr Suchecki