Tenant eviction denied due to special family circumstances and low per capita income under social rent law.

Sygn. akt I C 410/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 sierpnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny:Przewodniczący: sędzia Tadeusz KotukProtokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. w G. sprawy z powództwa A. J. przeciwko E. P., P. P. (1), J. O., S. O., D. O., N. P., L. P. z udziałem interwenienta ubocznego Gminy M. G. o eksmisję I. nakazuje pozwanym E. P., P. P. (1), J. O., S. O., D. O., N. P., L. P., aby opuścili, opróżnili z rzeczy i wydali powódce A. J. lokal mieszkalny numer (...) położony w budynku przy ul. (...) w G.; II. orzeka, że pozwanym E. P., P. P. (1), J. O., S. O., D. O., N. P., L. P. przysługuje uprawnienie zawarcia do umowy najmu socjalnego lokalu i wstrzymuje względem tych pozwanych wykonanie punktu I. niniejszego wyroku do czasu złożenia im przez Gminę M. G. oferty zawarcia takiej umowy; III. nie obciąża pozwanych kosztami procesu; IV. kosztami interwencji ubocznej obciąża Gminę M. G.. Sygn. akt I C 410/24

UZASADNIENIE

Stan faktyczny A. J. jest właścicielką lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w G., o powierzchni 114 m 2. Okoliczność bezsporna Właścicielka zawarła ze swoim mężem (M. J. (1)) umowę użyczenia tego lokalu, m.in. z uprawnieniem biorącego do używania do wynajmu tego lokalu. Okoliczność bezsporna M. J. (1) zawarł w 2019 r. umowę najmu przedmiotowego lokalu z E. K. (obecnie: P.) na czas nieoznaczony. Czynsz najmu miał wynosić 2.400 zł, ponadto najemczyni miała obowiązek pokrywać odrębne koszty eksploatacyjne. Dowód: umowa, k. 14-16 W ostatnim kwartale 2023 r. zaległości z tytułu czynszu najmu znacznie przekroczyły trzykrotność należności miesięcznych i wynajmujący skierował wezwanie do ich zapłaty w dodatkowym terminie miesięcznym pod rygorem rozwiązania umowy.

Pismo było awizowane w dniu 21 listopada 2023 r. Wobec braku uregulowania należności wynajmujący wypowiedział umowę najmu w styczniu 2024 r. (pismo było awizowane 11 stycznia 2024 r.). Dowód: wezwanie z inf. o obiegu przesyłki, k. 17-21 wypowiedzenie z inf. o obiegu przesyłki, k. 22-23 zeznania M. J., k. 73 W lokalu zamieszkuje aktualnie E. P. z trójką małoletnich dzieci z pierwszego związku (J. O., S. O., D. O.), jej małżonek (P. P. (1)) z małoletnim synem z pierwszego związku (N. P.), a ponadto wspólna córka małżonków – małoletnia L.

P.. Wszyscy razem prowadzą jedno wspólne gospodarstwo domowe. N. P. cierpi na syndrom zaburzeń wynikających ze spożywania przez matkę alkoholu w czasie ciąży – z tego powodu uczy się w szkole specjalnej, ma poważne problemy z nauką. Pozostali nie chorują, pozwana E. M. P. nie jest w ciąży. E.M. P. pracuje jako opiekunka osób starszych i otrzymuje dochód miesięczny na poziomie 2.000 do 3.500 zł (netto). P. P. (1) pracuje dorywczo jako pracownik budowlany w Polsce, zarabia od 5.000 zł do 6.000 zł miesięcznie (netto). Posiada umowę zatrudnienia w budownictwie na terytorium Norwegii, ale obecnie nie świadczy tam pracy, bo do czasu zakończenia sporu z powódką i jej mężem nie chce pozostawiać żony samej z dziećmi.

Jeżeli uzna, że sytuacja jest bezpieczna i wznowi pracę w Norwegii, będzie mógł zarabiać równowartość 11.000 zł miesięcznie. Pozwani nie mają możliwości przeprowadzenia się do innego lokalu, przede wszystkim z uwagi na dużą liczbę członków rodziny. Dowód: zeznania P. P., k. 75 zeznania E. M. P., k. 74-75 Umowa użyczenia zawarcia przez powódkę z mężem została rozwiązana i nie obowiązuje. Okoliczność bezsporna Ocena dowodów Zeznania pozwanych są wiarygodne i szczere. Zeznania świadka M. J. są szczere i wiarygodne.

Zeznania powódki nic nie wniosły do wyjaśnienia sprawy. Przedstawiona przez powodów dokumentacja prywatna jest wiarygodna i nie budzi wątpliwości. Kwalifikacja prawna Doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy najmu pozwanym, zgodnie z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Powyższe oznacza, że pozwani aktualnie zajmują lokal bez tytułu prawnego, co czyni powództwo zasadnym w świetle art. 222 § 1 k.c. Umowa najmu była zawarta po 2005 r., a lokal nie wchodzi w skład zasobu publicznego, co oznacza, że nie stosuje się w sprawie art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów […].

Sąd jednakowoż był obowiązany zbadać, czy nie zachodzą tzw. fakultatywne przesłanki przyznania pozwanym uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu – przewidzianych w art. 14 ust. 3 tej ustawy. W tym zakresie Sad bierze pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez pozwanych z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną. Zdaniem Sądu sytuacja pozwanych (materialna i rodzinna) jest szczególna w rozumieniu tego przepisu. Łącznie rodzina jest tzw. rodziną wielodzietną (z piątką małoletnich dzieci), co po stronie rodziców wywołuje szereg ograniczeń i obciążeń w zakresie np. kontynuowania z sukcesem finansowym kariery zawodowej, gdyż obowiązki opiekuńcze pochłaniają istotną część każdego dnia i naturalnie ograniczają dyspozytywność zawodową.

Rodziny takie mierzą się też z niedostępnością odpowiednich lokali na rynku wynajmu oraz niechęcią do zawierania z takimi osobami umów najmu – właśnie z uwagi na poziom ochrony przed bezdomnością. Wychowywanie licznego potomstwa winno być traktowane – wobec alarmistycznych ostrzeżeń demografów – jako coś pozytywnego dla całego społeczeństwa i jego przyszłości. Sprawa nie jest banalna, bo od niej zależy dobrobyt przyszłych emerytów (tj. obecnych 40- lub 50-latków). Co więcej, jedno z dzieci jest osobą wymagającą specjalnej troski (N. P.), pobiera naukę w szkole specjalnej z uwagi na nieusuwalne ułomności natury intelektualnej.

Jest to tak naprawdę sytuacja równoznaczna z jego niepełnosprawnością w rozumieniu urzędowym. W tym kontekście aktualne możliwości zarobkowe pełnoletnich pozwanych i sposób i realizacji należy uznać za takie, na jakie pozwalają realia tak licznej rodziny. Wynika z nich, że dochód per capita w rodzinie pozwanych jest na poziomie od 1.000 zł do 1.300 zł, a więc jest niski, bliski ubóstwu. Pozwany P. P. logicznie i słusznie wytłumaczył, że do chwili zakończenia sporu nie może pozostawić żony z piątką małoletnich dzieci i wyjechać za granicę – byłoby to faktycznie zachowanie zasługujące na krytyczną moralną ocenę i niczego nie zmienia w tym zakresie fakt, że za granicą zarabiałby więcej.

Trudno nie uznać za przejaw patologii lub niedopuszczalnego populizmu tezę, że mężczyźni i ojcowie powinni emigrować z Polski w celach zarobkowych i zostawiać z wszystkimi obowiązkami domowymi kobiety z dziećmi. Sąd nie bierze więc przy ocenie spełnienia omawianych przesłanek potencjalnie wyższego zarobku P. P. w Norwegii. Reasumując, uznano, że pozwanym przysługuje ochrona przewidziana w art. 14 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów […] i na tej podstawie orzeczono jak w punkcie II. Koszty W punkcie III. nie obciążono pozwanych kosztami z uwagi na ich trudną sytuację rodzinną i majątkową (art. 102 k.p.c.) W punkcie IV. kosztami interwencji obciążono interwenienta, gdyż zasądzenie ich od pozwanych byłoby w okolicznościach sprawy niesprawiedliwe i nieuzasadnione (art. 107 zdanie trzecie k.p.c. – a contrario).