Court allows bridge pension compensation for teacher by counting inactive period as special work tenure.
Legislator summary
AI generatedThe Social Insurance Institution denied compensation for loss of early retirement rights due to insufficient special work tenure, excluding the applicant's inactive period. The court found that the applicant systematically declared readiness to work during this time and that the statutory definition of special work includes such periods. Consequently, the court ruled to change the decision and grant the compensation by including the inactive months in the qualifying tenure.
Legislator headnote
AI generatedArt. 21-23 ustawy o emeryturach pomostowych; Art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy emerytalnej; Art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela: The period of inactivity for a teacher, where the individual maintains readiness to work, constitutes part of the special work tenure required for bridge pension compensation.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 2414/24
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27 września 2024 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., na podstawie art. 21-23 ustawy z dnia 19.12.2008 o emeryturach pomostowych oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U z 1983 Nr 8 poz 43 ze zm) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 6.08.2024 odmówił D. Ł. przyznania rekompensaty z tytułu utraty możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze W uzasadnieniu wskazanego stanowiska, ZUS podniósł , że , z uwagi na to, iż, na wymagane 15 lat pracy nauczyciela, w pełnym wymiarze czasu pracy, do 31.12.2008r., ubezpieczona udokumentowała 14 lat 10 miesięcy i 6 dni, rekompensata nie przysługuje.
Do pracy w szczególnych warunkach uwzględniono okresy: - od 18.10.1988 do 31.01.1989 Szkoła Podstawowa nr (...) w A. - od 1.09.1993 do 31.05.2000 Zespół Szkół w A. - od 1.09.2000 do 31.12.2008 Specjalny Ośrodek Szkolno - (...). Ze stażu wyłączono okresy nieskładkowy, urlop szkoleniowy, urlopy na dalsze kształcenie oraz przebywanie w stanie nieczynnym. / decyzja k. 28 akt ZUS/ Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. Ł., podnosząc, iż organ rentowy nieprawidłowo ustalił jej okres stażu pracy w szczególnym charakterze. Ubezpieczona wskazała, iż nie przebywała na urlopie szkoleniowym, urlopie na dalsze kształcenie.
Dodatkowo podniosła, że okres przebywania w stanie nieczynnym wbrew zapatrywaniu organu rentowego nie podlega wyłączeniu ze stażu pracy szczególnej, bowiem stan nieczynny wymusza na nauczycielu pozostawanie w gotowości do świadczenia pracy w świetle uregulowania wynikającego z art. 20 ustawy Karta Nauczyciela. Mając powyższe na uwadze, odwołująca się, wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do rekompensaty. / odwołanie 3-4/ W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji . / odpowiedź na odwołanie k. 21/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawczyni D. Ł. urodziła się w dniu (...) Z zawodu jest nauczycielem. / bezsporne/ W okresie od 18.10.1988 do 31.01.1989 r. wnioskodawczyni była zatrudniona, w pełnym wymiarze godzin, w Szkole Podstawowej nr (...) w A., na stanowisku nauczyciela / świadectwo pracy k. 4 akt kapitałowych ZUS pismo k. 18 akt ZUS, oryginał akt osobowych załączony do akt sprawy nadesłany przy piśmie k. 37 / W okresie od 1.09.1993 do 31.05.2000 D. Ł. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pedagoga szkolnego w Zespole Szkół w A.. / bezsporne, świadectwo pracy k. 12, 113-114 dokumentacja osobowa k. 46-153/ W tym okresie zatrudnienia w dniach 13.10.1995. 10.05.1996, 14.06.1996 r. ubezpieczona korzystała z urlopu szkoleniowego i na dalsze kształcenie.
W okresie 17.06.1999 do 23.06.1999 r. wnioskodawczyni pobierała zasiłek z ubezpieczenia chorobowego Natomiast w okresie od 1.09.1999 -29.02.2000 r. przebywała w stanie nieczynnym / pismo k. 16 w aktach ZUS dokumentacja z akt osobowych pisma k. 94, 96, 97, 109, 111/ Prawomocnym wyrokiem z dnia 11.01.2000 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu Wydział IV Pracy w sprawie sygn. akt IV P 244/99, uznał za bezskuteczne przeniesienie w stan nieczynny dokonane przez Zespól Szkół Specjalnych w A. w stosunku do D. Ł. / odpis wyroku k. 118/ W okresie stanu nieczynnego od 12.01.2000 r. wnioskodawczyni zgłaszała, pracodawcy, gotowość do podjęcia pracy. / deklaracje w aktach osobowych k. 119-153/ Prawomocnym wyrokiem z dnia 2.10.2001 r. w sprawie sygn. akt IV P (...) Sąd Rejonowy Sąd Pracy w Z.
IV Wydział Pracy przyznał wnioskodawczyni odszkodowanie za nieuzasadnione przeniesienie w stan nieczynny w tym okresie. / bezsporne odpis wyroku SR w Zgierzu z 2.10.2021 oraz odpis wyroku SO w Łodzi z dnia 16.05.2002 (...). 14-16/ W okresie od 1.09.2000 do 22.08.2024 r. wnioskodawczyni była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w S. (...) Ośrodku Szkolno - (...) w Z. na stanowisku nauczyciela wychowawcy. / bezsporne, świadectwo pracy k. 11 i k. 10 akt ZUS, pismo k. 14 akt ZUS , oryginał akt osobowych, załączony do akt sprawy, nadesłany przy piśmie k. 39/ W dniu 6.08.2024 r. ubezpieczona wniosła o przyznanie emerytury z rekompensatą. / bezsporne, wniosek k. 1-6 akt ZUS/ W rozpoznaniu wskazanego wniosku, wydano decyzję z dnia 27.09.2024 r. ,przyznającą ubezpieczonej prawo do świadczenia od 1.08.2024 r. oraz zaskarżoną decyzję. / bezsporne decyzje z 27.09.2024 r. k. 21 -23 oraz 28 akt ZUS/ Do pracy nauczycielskiej - pracy w szczególnym charakterze zaliczono wnioskodawczyni następujące okresy: - w Szkole Podstawowej nr (...) w A. od 18.10.1988 r. do 31.01.1989 r. - w Zespole Szkół w A. od 1.09.1993 do 12.10.1995, od 14.10.1995 do 9.05.1996, od 11.05.1996 do 13.06.1996, od 15.06.1996 do 31.08.1999 ( z wyłączeniem okresu pobierania zasiłku z ubezpieczenia chorobowego 17.06.1999 do 23.06.1999) i od 1.03.2000 do 31.05.2000 - w S. (...) O. (...) od 1.09.2000 do 31.12.2008 .
Do okresu pracy nauczycielskiej poza okresem nieskładkowym nie zaliczono: - dni korzystania z urlopu szkoleniowego i na dalsze kształcenie tj 13.10.1995. 10.05.1996, 14.06.1996 r. - okresu pozostawania w stanie nieczynnym 1.09.1999 -29.02.2000 r. Łącznie przyjęty staż pracy w szczególnym charakterze wyniósł 14 lat 10 miesięcy i 6 dni. / bezsporne pismo k. 16 akt ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego, zebranego w sprawie, w szczególności, o dokumenty, zawarte w, załączonych do akt sprawy, aktach ZUS, oraz dostępne akta osobowe.
Zgromadzony, w niniejszej sprawie, materiał dowodowy, nie pozostawia wątpliwości, co do charakteru pracy odwołującej się, we wskazywanych przez nią okresach zatrudnienia oraz okresów przerw w pracy. W sprawie, spór sprowadza się wyłącznie do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, czy okres w którym wnioskodawczyni przebywała w stanie nieczynnym, podlega wyłączeniu z okresu wykonywania pracy w szczególnym charakterze.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy o emeryturach pomostowych z dnia 19.12.2008r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1696), rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2009 r. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. W myśl art. 23 ust.1 i 2 powołanej ustawy, ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (zob. np.
M. Zieleniecki, Komentarz do art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX/el. 2017; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.03.2016 r., III AUa 1899/15, LEX 2044406). Przepisy art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:
1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej, 2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze do dnia wejścia w życie ustawy tj. do 31.12.2008 r. w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat. Przesłanką negatywną zawartą w art.21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych jest nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS lub przepisów odrębnych tj. nie mają ustalonego prawa do emerytury na podstawie art. 46 w zw. z art. 29, 32 lub 39, art. 50, 50a, 50 e albo 184 o emeryturach i rentach z FUS art 88 ustawy z dnia 26.01.1982 Karta Nauczyciela lub art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dna 27.07.2005 o zmianie ustawy o emeryturach lub rentach z FUS oraz ustawy Karta Nauczyciela nie maja ustalonego prawa do emerytury pomostowej Skoro zgodnie z art.23 ustawy o emeryturach pomostowych rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, a zgodnie z art. 173 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS kapitał początkowy ustala się dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., za których były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne przed dniem 1 stycznia 1999 r., to warunek sformułowany w art. 21 ust.2 ustawy o emeryturach pomostowych należy rozumieć w taki sposób, że rekompensata jest adresowana wyłącznie do ubezpieczonych objętych systemem emerytalnym zdefiniowanej składki, którzy przed osiągnięciem podstawowego wieku emerytalnego nie nabyli prawa do emerytury z FUS obliczanej według formuły zdefiniowanego świadczenia.
Analiza układu warunkującego prawo do emerytury pomostowej prowadzi do wniosku, że świadczenie to przysługuje tym pracownikom, którzy osiągnęli co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 32 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale nie nabyli prawa do emerytury pomostowej z powodu nieuznania ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołująca się nie nabyła prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, nie nabyła też prawa do świadczenia w oparciu o przepisy ustawy Karta Nauczyciela.
Organ rentowy wywodził, natomiast, iż , w oparciu o dostępne dokumenty, brak podstaw do uznania, iż wnioskodawczyni legitymuje się wymaganym, co najmniej 15 letnim, stażem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, przy tym, organ do stażu w tym charakterze, nie doliczył okresów niewykonywania pracy nauczycielskiej, w tym stanu nieczynnego, w którym przebywała odwołująca 01.09.1999 -29.02.2000 r. Stosownie do treści art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.
Dz.U. z 2024 r. poz. 1631) za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych. Z kolei przepis art. 32 ust.4 stanowi, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust.2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.
Nr 8, poz.43 z późn. zm.). Z §1 cytowanego rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w §4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Przepis § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
W myśl § 15 rozporządzenia Nauczyciel, wychowawca lub inny pracownik pedagogiczny wykonujący pracę nauczycielską wymienioną w art. 1 pkt 1-7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 1982 r. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 287, Nr 31, poz. 214 i z 1983 r. Nr 5 poz. 33), określoną w tej ustawie jako praca zaliczona do I kategorii zatrudnienia, nabywa prawo do emerytury na zasadach określonych w § 4 i jest uważany za wykonującego prace w szczególnym charakterze. Przy tym, praca w szczególnym charakterze (nauczycielska), nie może być doliczana do okresu pracy w warunkach szczególnych.
Okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach nie sumuje się z okresem zatrudnienia w szczególnym charakterze. /Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2020 r., I UK 86/19/ Jednocześnie, należy podkreślić, że okres pracy w szczególnych warunkach to okres zatrudnienia, w którym praca była wykonywana, a nie okres samego formalnego pozostawania w zatrudnieniu / wyrok SN z 16.04.2013 II UK 253/12 Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 sierpnia 2023 r. (...) 2/23 tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r., I UK 561/12, LEX nr 1324260 /.
Wymóg pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odnosi się bowiem do okresu faktycznego wykonywania takiej pracy, z pominięciem okresów wyłącznie formalnego pozostawania w zatrudnieniu, w którym pracownik zajmuje stanowisko, z którym łączy się wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Wyrok SO Warszawa -P. w W. z dnia 11.12.2017 VII U 1851/15/ Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.
U. Nr 8, poz.
43) w § 2 ust. 2 zobowiązuje zakłady pracy do stwierdzenia okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Natomiast, rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. 2011. 237.1412) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia. W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia, środkiem dowodowym, stwierdzającym okresy zatrudnienia, są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia.
W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.
Tym samym, brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych w szczególnym charakterze, lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych, a także brak wymaganych zaświadczeń, nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności, ubezpieczony może wykazywać, innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych, stosuje się, bowiem, te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym.
W szczególności, zastosowanie mają art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. W sprawie o świadczenia z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie przedmiotem ustaleń sądu ma być charakter zatrudnienia, dokonywanie ustaleń stanu faktycznego odbywa się z reguły poprzez przeprowadzenie dowodów osobowych oraz - o ile to jest możliwe - dowodów z dokumentów, znajdujących się w aktach osobowych. Osobowe źródła dowodowe (w tym zarówno zeznania świadków, jak i strony procesowej) muszą być skonfrontowane z istniejącą dokumentacją i dopiero uzyskanie przekonania graniczącego z pewnością co do przebiegu zatrudnienia, może pozwolić na pozytywne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń.
Ocena osobowych źródeł dowodowych musi być przy tym wolna od jakiejkolwiek dowolności, uwzględniając reguły logiki oraz zasady doświadczenia zawodowego./tak SA w Szczecinie w wyroku z dnia 27 października 2016 r III AUa 41/16 LEX nr 2151525/ Stosownie do treści art. 32 ust 1a ustawy emerytalnej przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Przy ustalaniu okresu wymiaru pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze dla celów rekompensaty ma zastosowanie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. /Wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 listopada 2022 r., III AUa 58/21. Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 października 2020 r., III UZP 3/20/ Dla rozstrzygnięcia spornej kwestii, zasadnym stało się, zatem, ustalenie, jak ewentualne okresy przerw w pracy wpływały na wymiar pracy wykonywanej w szczególnym charakterze.
Wnioskodawczyni konsekwentnie przy tym utrzymywała iż wbrew zapatrywaniu organu okres stanu nieczynnego nie może być kwalifikowany jako taka przerwa. Odnosząc się do powyższego, wskazać należy , że zgodnie z zapatrywaniem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21.06.2023 r. (...) 46/22 Nie ma podstaw do stwierdzenia, że nauczyciel w stanie nieczynnym jest bezwzględnie zwolniony z obowiązku pracy. Stan nieczynny jest sytuacją szczególną (wyjątkową), bo poprzedza z reguły ustanie nauczycielskiego zatrudnienia i dlatego nie podlega wyłączeniu z okresu 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze wymaganej do emerytury nauczycielskiej (art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela).
W wyroku tym wskazano, że stan nieczynny jest okresem trwania stosunku pracy, który wygasa dopiero z upływem okresu stanu nieczynnego. Stan nieczynny nie jest okresem niezdolności chorobowej do pracy, bo w tym czasie nauczyciel otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze. Oznacza to, że nie ma zastosowania art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy emerytalnej, gdyż nie obejmuje stanu nieczynnego, a tylko okresy niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Chodzi więc o wynagrodzenie z art. 92 § 1 KP, gdy pracownik jest niezdolny do pracy, a więc o sytuację inną niż stan nieczynny nauczyciela. Nauczyciel w stanie nieczynnym jest nadal w stanie swoistej gotowości do wykonywania nauczycielskiego zatrudnienia, co wynika z art. 20 ust. 7 KN, jako że nauczyciel nie może odmówić powrotu do pracy pod rygorem wygaśnięcia zatrudnienia. Podkreślono też, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wypowiedziano się już w szczególności co do tego, że „Dyrektor musi z urzędu "aktywizować" nauczyciela będącego w stanie nieczynnym, jeśli tylko występują przesłanki jego pełnego zatrudnienia, wskazane w art. 20 ust. 7 KN.
Nauczyciel nie ma przy tym obowiązku składania w tym celu żadnego podania” (wyrok z 14 grudnia 2009 r., I PK 118/09); „Nauczyciel w stanie nieczynnym pozostaje nadal w stosunku pracy ze szkołą (z tym, że część praw i obowiązków objętych stosunkiem pracy nie jest wykonywana i w tym sensie stosunek ten ulega zawieszeniu). Skoro między stronami utrzymuje się stosunek pracy, to w razie ustania przyczyn przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny (powstania możliwości podjęcia przez nauczyciela pracy w pełnym wymiarze zajęć) powinno dochodzić do pełnej jego realizacji.
Służy temu, z jednej strony, zapewnienie nauczycielowi roszczenia o "przywrócenie do pracy w pierwszej kolejności" oraz z drugiej strony, nałożenie na dyrektora placówki obowiązku takiego "przywrócenia", a także ustanowienie obowiązku poddania się temu "przywróceniu" przez nauczyciela, pod sankcją wygaśnięcia stosunku pracy w razie odmowy podjęcia pracy” (wyrok z 13 maja 2014 r., I PK 260/13). W ocenie Sądu Najwyższego, taki stan - co najmniej gotowości do pracy - pośrednio wynika też z art. 20 ust. 8 KN. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, że nauczyciel w stanie nieczynnym jest bezwzględnie zwolniony z obowiązku pracy.
Stan nieczynny jest sytuacją szczególną (wyjątkową) bo poprzedza z reguły ustanie nauczycielskiego zatrudnienia i dlatego w ocenie składu nie podlega wyłączeniu z okresu 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze wymaganej do emerytury nauczycielskiej (art. 88 ust. 1 KN). Wykładnię tą potwierdza wprost art. 88 ust. 1a, który w pkt 1 odwołuje się do sytuacji z art. 20 ust. 1, 5c i 7 Karty Nauczyciela, które podmiotowo, obejmują nauczycieli w stanie nieczynnym, czyli stan nieczynny w świetle tych regulacji zalicza się do okresu wykonywania pracy nauczycielskiej, a zatem nawet, gdy w sytuacji z ust. 5c dochodzi do skrócenia okresu wypowiedzenia, to prawodawca zdecydował, że odszkodowanie wlicza się nauczycielowi pozostającemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia.
W ocenie Sądu Okręgowego, stan nieczynny odwołującej się - od 1 .09.1999r. do 29.02.2000 r. - nie powinien być, zatem, wyłączony z nauczycielskiego okresu wykonywania pracy w szczególnym charakterze. Wnioskodawczyni z resztą w tym okresie systematycznie zgłaszała pracodawcy gotowość do pracy. Wprawdzie, w rozpatrywanej sprawie, art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, nie miał zastosowania, jednak przywołany przez Sąd Najwyższy art. 32 ust. 1a pkt 1 ustawy emerytalnej, ma zastosowanie nie tylko do obliczenia stażu pracy nauczycielskiej, w związku z art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela, ale, równie,ż do obliczenia stażu niezbędnego do nabycia prawa do rekompensaty.
To z kolei, Sąd Najwyższy wyjaśnił w uchwale z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt III UZP 3/20, dotyczącej nieuwzględniania przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, warunkującego prawo do rekompensaty, okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Tym samym okres pozostawania w stanie nieczynnym należy także uwzględniać przy ustalaniu stażu pracy w szczególnym charakterze dla potrzeb rekompensaty /tak też w wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 grudnia 2024 r.
IV U 586/24/ W opisanej sytuacji, do stażu niezbędnego do nabycia przez odwołującą się, wnioskowanego prawa, uznanego przez organ rentowy w wymiarze 14 lat, 10 miesięcy i 6 dni, należało doliczyć 6 miesięcy pozostawania przez ubezpieczoną w stanie nieczynnym od 1.09.1999 do 29.02.2000 r. Oznacza to zaś, że wnioskodawczyni spełnia wszystkie przesłanki przyznania jej rekompensaty z tytułu pracy w szczególnym charakterze. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
Mając na względzie powyższe, należało zmienić zaskarżoną decyzję o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. w sentencji wyroku.