I C 80/25 · Sąd powszechny

Sygn. akt I C 80/25

UZASADNIENIE

Powód ASI C&(...) S.K.A. z siedzibą w W., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł pozew przeciwko (...) o zapłatę kwoty 332,78 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że pozwanego oraz pierwotnego wierzyciela (...) z siedzibą w B. łączyła umowa pożyczki nr (...) zawarta 12 lipca 2021 roku, za pośrednictwem platformy internetowej pośrednika kredytowego, na podstawie której pozwanemu zostały udostępnione środki pieniężne w wysokości 200,00 zł na okres 30 dni.

W związku z opóźnieniem w spłacie zobowiązania pożyczkodawca podjął względem pozwanego polubowne działania windykacyjne, które okazały się bezskuteczne. Pożyczkodawca na podstawie umowy cesji wierzytelności nr 1P/ (...) z dnia 16 września 2021 roku zbył przysługującą mu wierzytelność względem pozwanego na rzecz DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii. Następnie na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 03 grudnia 2021 roku DeltaWise OÜ zbył przysługującą mu względem pozwanego wymagalną wierzytelność na rzecz powoda.

Powód wskazał, że dnia 03 stycznia 2022 roku wysłał do pozwanego wezwanie do zapłaty, ale do dnia skierowania powództwa pozwany nie uregulował swojego zadłużenia względem powoda. W pozwie w spisie załączników powód wskazał, że załącznikiem nr 10 do pozwu jest wyciąg z załącznika z wykazem wierzytelności do umowy przelewu wierzytelności z dnia 03 grudnia 2021 roku. Powód nie przedłożył jednak dokumentu, z którego wynikałoby, że przedmiotem umowy przelewu wierzytelności była wierzytelność przysługująca wobec dłużnika (...).

Sąd postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 roku wezwał powoda za pośrednictwem pełnomocnika do przedłożenia załącznika pkt 10 pozwu oraz przedłożenia czytelnych odpisów załączników, w szczególności umów cesji wierzytelności, w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia powództwa. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi powoda dnia 04 lipca 2025 roku (pismo uznano za doręczone, albowiem nie zostało podjęte w terminie). Termin do wywiązania się z zobowiązania upłynął bezskutecznie z dniem 11 lipca 2025 roku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 12 lipca 2021 roku (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. zawarł z pozwanym P. S. umowę pożyczki nr (...). Okres kredytowania ustalono na 30 dni, termin spłaty ustalono na 11 sierpnia 2021 roku. Kwota pożyczki wynosiła 200,00 zł. W przypadku spłaty pożyczki w wyznaczonym terminie odsetki wynosiły 0,18 zł, prowizja 8,10 zł, a całkowita kwota do spłaty 208,28 zł. Natomiast w sytuacji bezskutecznego upływu terminu spłaty pożyczki, odsetki kapitałowe wynosiły 1,18 zł, prowizja 54,00 zł, a całkowita kwota do spłaty 255,18 zł.

W § 4 umowy pożyczki zastrzeżono, że jeżeli całość lub część kwoty do spłaty nie zostanie zwrócona w terminie, pożyczkodawca jest uprawniony do naliczania odsetek za opóźnienie w wysokości równej dwukrotności sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych (odsetki maksymalne za opóźnienie). Stopa oprocentowania jest zmienna i wynosi 11,2 % w skali roku. Wypłata pożyczki nastąpiła 12 lipca 2021 roku na rachunek bankowy pożyczkobiorcy. W umowie ramowej pożyczki ustalono, że pożyczkodawca jest uprawniony do dokonania cesji wierzytelności, w tym niewymagalnych, wynikających z umowy pożyczki na rzecz osób trzecich.

Pożyczkodawca przesyła pożyczkobiorcy zawiadomienie o dokonanej cesji na trwałym nośniku za pośrednictwem wiadomości e-mail, podając informacje dotyczące podmiotu, na którego rzecz scedowana została wierzytelność wraz z rachunkiem bankowym do wpłat. dowody: wydruk umowy ramowej pożyczki – k. 18-19, wydruk umowy pożyczki nr (...) – k. 20-20v, potwierdzenie przelewu – k. 24, Dnia 16 września 2021 roku (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. zawarła z DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii umowę cesji wierzytelności nr 1P/ (...). Cedent oświadczył, że przysługują mu pozbawione wad prawnych, bezsporne i wymagalne wierzytelności pieniężne szczegółowo określone w Załączniku nr A do umowy, który stanowi jej integralną część, sporządzonym wg stanu tych wierzytelności na 15 września 2021 roku, w stosunku do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

W wyciągu z załącznika A do umowy cesji nr (...) wskazano wierzytelność wynikającą z pożyczki nr (...), której termin spłaty wskazano na 11 sierpnia 2021 roku, a wysokość długu z niespłaconej pożyczki wskazano jako 257,91 zł. dowody: wydruk umowy cesji wierzytelności nr 1P/ (...) z dnia 16 września 2021 roku – k. 8-9, wyciąg z wykazu wierzytelności do umowy cesji – k. 10, Następnie 03 grudnia 2021 roku DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii zawarła z (...) sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Ł. umowę przelewu wierzytelności.

Na podstawie umowy cedent przeniósł na cesjonariusza własność wierzytelności, a cesjonariusz je nabył. W umowie zaznaczono, że wykaz wierzytelności stanowi załącznik nr 3 do umowy. DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii oświadczył, że (...) sp. z o.o. (...). z siedzibą w Ł. dokonała zapłaty ceny sprzedaży wierzytelności. dowody: wydruk umowy przelewu wierzytelności z 03 grudnia 2021 roku – k. 11-13, wydruk oświadczenia o zapłacie ceny – k. 15,

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo należało oddalić. Powód nie wykazał, że przysługuje mu jakiekolwiek roszczenie względem pozwanego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto z faktu tego wywodzi skutki prawne. W myśl przepisu art. 232 k.p.c. strony zobowiązane są wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Wynika z tego, że to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia faktów uzasadniających roszczenie objęte pozwem. Powód powinien wykazać wszelkie okoliczności stanowiące podstawę żądania pozwu.

W niniejszej sprawie powód nie wykazał skutecznie przejścia przedmiotowej wierzytelności na jego rzecz. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 509 k.c. przelew wierzytelności oznacza przeniesienie wierzytelności oznaczonej co do tożsamości i dla skuteczności takiej transakcji konieczne jest precyzyjne oznaczenie przenoszonej wierzytelności. Oznacza to, że skuteczne wywodzenie uprawnień z faktu nabycia wierzytelności na podstawie umowy cesji wymaga udowodnienia bez wątpliwości, że do cesji konkretnej wierzytelności doszło.

Umowa przelewu co do zasady powoduje wyjście wierzytelności z majątku zbywcy i jej wejście do majątku nabywcy. Niewątpliwe zgodnie z ww. art. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Podkreślić jednak należy, że zbywana wierzytelność musi być zindywidualizowana (skonkretyzowana) (por. wyrok SN z 05 listopada 1999 roku, III CKN 423/98, OSNC 2000, Nr 5, poz. 92). Sąd Najwyższy stwierdził, że wystarczające jest, aby z treści stosunku prawnego wynikały kryteria umożliwiające określenie przelewanej wierzytelności.

Stopień indywidualizacji powinien być wystarczający, aby ustalić, która wierzytelność i z jakiego stosunku prawnego jest przedmiotem cesji. Z uzasadnienia pozwu wynika, że pożyczkodawca, (...) sp. z o.o., na podstawie umowy cesji wierzytelności nr 1P/ (...) z dnia 16 września 2021 roku zbył przysługującą mu wierzytelność względem pozwanego na rzecz DeltaWise OÜ z siedzibą w Estonii. Następnie na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 03 grudnia 2021 roku DeltaWise OÜ zbył przysługującą mu względem pozwanego wymagalną wierzytelność na rzecz powoda.

Powód przedłożył umowę cesji wierzytelności nr 1P/ (...), a także wyciąg z wykazu wierzytelności stanowiącego załącznik A do tej umowy. Z wyciągu tego wynika, że przedmiotem przelewu była wierzytelność przeciwko pozwanemu (...). Powód przedłożył także wydruk umowy przelewu wierzytelności zawartej pomiędzy DeltaWise OÜ, a powodem. W treści umowy zaznaczono, że wykaz wierzytelności stanowi załącznik nr 3 do umowy. W spisie załączników do pozwu pod pozycją 10. wpisano „wyciąg z załącznika z wykazem wierzytelności do umowy przelewu wierzytelności z dnia 03 grudnia 2021 roku”.

Załącznik ten nie został jednak przedłożony. W związku z tym Sąd wezwał pełnomocnika powoda do przedłożenia tego załącznika, a także do przedłożenia czytelnych odpisów załączników w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia powództwa. Pismo uznano za doręczone z dniem 04 lipca 2025 roku, a więc termin wykonania zobowiązania minął bezskutecznie 11 lipca 2024 roku (dowód: epo k.57). Z treści przedłożonej przez powoda umowy przelewu wierzytelności z dnia 03 grudnia 2021 roku nie wynika, jakie konkretnie wierzytelności zostały objęte tą umową, miały być one określone w wykazie wierzytelności stanowiącym załącznik nr 3 do umowy.

Natomiast powód nie przedłożył tego załącznika. W konsekwencji stwierdzić należy, że powód nie przedstawił dowodu nabycia wierzytelności wobec (...) od poprzednika prawnego powoda. Brak zindywidualizowania wierzytelności umową przelewu wierzytelności z 03 grudnia 2021 roku czynił niemożliwym uwzględnienie powództwa. Należy podkreślić, że nabycia wierzytelności w drodze cesji nie można domniemywać i okoliczność ta powinna wynikać wprost z dokumentów ( por. wyrok SA w Białymstoku z dnia 15.10.2015 r. w sprawie I ACa 492/15).

Ciężar udowodnienia spoczywa na stronie. Należy go rozumieć z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swojego stanowiska, a z drugiej konsekwencjami zaniechania realizacji obowiązku. Konsekwencją taką jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik procesu. W niniejszej sprawie powód nie przedłożył dowodów, które dostatecznie uzasadniają jego legitymację czynną do dochodzenia roszczenia z pozwu, w związku z czym powództwo należało oddalić.