Social security court dismisses appeal regarding pension recalculation due to unannounced Constitutional Court ruling. Appeal rejected because claimant lacks universal pension right and did not apply. Constitutional Court decision not yet published prevents recalculation under Art. 114. Court applies Art. 145a KPA and Art. 190 K. for Constitutional Court powers.

Sygn. akt. VIII U 1620/24

UZASADNIENIE

Decyzją z 20 sierpnia 2024r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu Z. S. ustalenia wysokości emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r., gdyż ubezpieczony nie jest uprawniony do emerytury powszechnej z tytułu ukończenia wieku 65 lat dla mężczyzn. Odwołanie od decyzji wniósł ubezpieczony podnosząc, że wyrok ten dotyczy także mężczyzn urodzonych w (...)r. W piśmie procesowym z 15 listopada 2024r. ubezpieczony złożył także wniosek o zasądzenie od organu rentowego kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił: Decyzją z 11 września 2014r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu Z. S. (ur. (...)) prawo do emerytury wcześniejszej na podstawie art.184 ustawy emerytalnej w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych, od (...), tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat. Wysokość emerytury została obliczona częściowo na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej a częściowo w oparciu o art.26 tejże ustawy.

W dniu 14 sierpnia 2024r. ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o ponowne przeliczenie emerytury z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. W załatwieniu tego wniosku, organ rentowy wydał skarżoną decyzję odmowną. Ubezpieczony nie ma ustalonego przez organ rentowy prawa do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego ( obecnie 65 lat ) i z wnioskiem o takie świadczenie nie występował. Powyższe Sąd ustalił jako okoliczności bezsporne, jednoznacznie wynikające z dokumentacji zawartej w aktach organu rentowego.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego Z. S. nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie kwestia sporna sprowadzała się do ustalenia czy w sprawie zachodzą przesłanki do przeliczenia emerytury na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej, z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r. sygn. SK 140/20. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że art. 190 ust. 4 Konstytucji wskazuje, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stanowi samodzielną i szczególną podstawę wznowienia postępowania wymienioną expressis verbis w przepisach regulujących postępowanie zarówno sądowe, jak i administracyjne (art. 145a k.p.a.).

Stosownie do art. 124 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 1251, ze zm.) w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w niej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem, który może stanowić podstawę do wzruszenia decyzji organu rentowego wydanej w oparciu o akt normatywny uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za niezgodny z Konstytucją, jest art. 145a k.p.a., w myśl którego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1), a w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Zgodnie z art. 190 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (ust.1). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (ust.2). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów (ust. 3). W rozpoznawanej sprawie ubezpieczony domaga się przeliczenia świadczenia w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024r. sygn. SK 140/20. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.

U. z 2023 r. poz. 1251, ze zm.) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten jednak do chwili obecnej nie został ogłoszony, a zatem brak jest podstaw do przeliczenia świadczenia na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli:

1) po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość;

2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;

3) dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

4) decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie;

5) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;

6) przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego. Nadto i przede wszystkim powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie ma do odwołującego zastosowania, bowiem ubezpieczony nie ma przyznanego prawa do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego i z wnioskiem o takie świadczenie do tej pory nie występował. W konsekwencji Sąd, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne. (-) Sędzia Grażyna Łazowska