Social court dismisses appeal against family pension denial due to lack of factual care by applicant.

Sygn. akt VI U 788/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2025 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Karolina Chudzinska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy P. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o rentę rodzinną na skutek odwołania P. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 24 kwietnia 2024r., znak: (...) 1. Oddala odwołanie.

2. Zasądza od P. S. na rzecz organu rentowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie. Sędzia Karolina Chudzinska Sygn. akt VI U 788/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 kwietnia 2024r., działając na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. z 2023r., poz. 1251 ze zm. ), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił P. S. prawa do renty rodzinnej po zmarłej w dniu 27.02.2024r. W. K., wskazując na treść wyroku Sądu z dnia 25.05.2023r. o ograniczeniu władzy rodzicielskiej oraz nie sprawowanie przez wnioskodawcę faktycznej opieki nad małoletnią Z. S.. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. S., domagając się jej zmiany i przyznanie Z.

S. reprezentowanej przez ojca (wnioskodawcę) renty rodzinnej po zmarłej W. K.. Uzasadniając wniesione odwołanie odwołujący wskazał, że obecnie małoletnia tymczasowo przebywa u dziadków – R. i A. K.. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji dodatkowo wskazując, że postanowieniem z dnia 25.05.2023r. wydanym w sprawie I. N. 304/21 Sąd Rejonowy w Gnieźnie powierzył matce W. K. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad Z. S., z jej ograniczeniem odwołującemu do prawa współdecydowania we wszystkich istotnych sprawach dziecka.

Małoletnia Z. S. jest wychowywana przez dziadków – R. i A. K., z którymi mieszka od urodzenia i u których pozostaje na utrzymaniu. Jak podał organ rentowy – bezspornie Z. S. przysługuje prawo do renty rodzinnej po zmarłej matce i takie świadczenie jest wypłacane, zgodnie z decyzją z dnia 24.04.2024r. „do rąk” R. K., pod której pieczą znajduje się małoletnia.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Postanowieniem z dnia 25.05.2023r. ( syn. akt III Nsm (...) ) Sąd Rejonowy w Gnieźnie powierzył W. K. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią Z. S. z jednoczesnym ograniczeniem władzy rodzicielskiej P. S.. Po śmierci W. K. małoletnia Z. S., ur. (...) pozostaje pod opieką dziadków – R. i A. K., z którymi zamieszkuje. Zgodnie z przepisem art. 68 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 roku, poz. 504 ze zm.) – dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione maja prawo do renty rodzinnej:

1. do ukończenia 16 lat, 2. do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 rok życia, nie dłużej niż do osiągnięcia 25 roku życia, albo 3. bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie o którym mowa w pkt. 1 lub 2 . W myśl art. 136 b powyższej ustawy - jeżeli z akt sprawy wynika konieczność ustanowienia dla osoby uprawnionej do emerytury lub renty opiekuna prawnego, do czasu jego ustanowienia świadczenia mogą być wypłacane osobie sprawującej faktyczną opiekę nad emerytem lub rencistą, po uprzednim pouczeniu o konieczności poinformowania organu rentowego o zajściu okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części oraz o obowiązku zwrotu świadczenia przez tę osobę, w przypadku gdy zostało pobrane nienależnie.

„ Skoro wniosek o rentę rodzinną został zgłoszony w imieniu małoletnich dzieci przez osobę faktycznie sprawującą nad nimi opiekę, to organ rentowy powinien był podjąć działania z urzędu w trybie art. 136b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.), aby ten wniosek uznać za skuteczny w dacie jego złożenia, uwzględniając jednocześnie funkcję alimentacyjną renty rodzinnej oraz konstytucyjną zasadę ochrony praw dziecka wskazaną w art. 72 Konstytucji RP” – Wyrok SA w Gdańsku z 28.01.2014r. ( III AUa 731/13 ).

Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach ZUS – w dniu 22 marca 2023r. wniosek o rentę rodzinną dla małoletniej Z. S. złożyła jej babcia R. K. sprawująca faktyczną opiekę nad małoletnią. W tej sytuacji – decyzją z dnia 24 kwietnia 2024r. organ rentowy przyznał uprawnionej – Z. S. prawo do renty rodzinnej po zmarłej matce od dnia 27 lutego 2024r., tj. od dnia śmierci matki i rozpoczął wypłatę tego świadczenia „do rąk” R. K.. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i rozważania, jak i cel jakiemu ma służyć renta rodzinna – tj. zapewnienie środków na utrzymanie dziecka po śmierci rodzica – decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie była decyzją prawidłową i zgodną z obowiązującymi przepisami, bowiem środki na utrzymanie małoletniej winny być kierowane do osoby sprawującej faktyczną opiekę nad małoletnią, są to bowiem kwoty do zapewnienia niezbędnych środków do życia i rozwoju małoletniej.

Ubiegający się w imieniu małoletniej o rentę rodzinną P. S. – w dniu złożenia wniosku ani też na dzień wydania zaskarżonej decyzji – opieki takiej nie sprawował, nie wykazał także, aby na dzień wydania wyroku sytuacja ta uległa zmianie. W tej sytuacji, Sąd działając na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. wniesione przez ubezpieczonego odwołanie oddalił. O kosztach orzeczono w myśl art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawach opłat za czynności radców prawnych.

Sędzia Karolina Chudzinska