Appeal court dismisses social pension claim by rejecting one expert's opinion in favor of three specialists.

Sygn. akt III AUa 2070/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Żurecki (spr.) Sędziowie SSA Jolanta Pietrzak SSO del. Beata Torbus Protokolant Beata Kłosek po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015r. w Katowicach sprawy z odwołania J. M. (J. M. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o prawo do renty socjalnej na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 16 lipca 2014r. sygn. akt X U 1163/14 zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. /-/SSA J.Pietrzak /-/SSA M.Żurecki /-/SSO del. B.Torbus Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt III AUa 2070/14

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 marca 2014 roku Sąd Okręgowy Sąd pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 23 maja 2012 roku odmawiającą J. M. prawa do renty socjalnej na dalszy okres po 1 kwietnia 2012 roku w ten sposób, że przyznał skarżącej prawo do renty socjalnej na okres od 1 kwietnia 2012 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku. Wyrok został ogłoszony po zamknięciu rozprawy o terminie której nie został powiadomiony organ rentowy, który w skardze o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem podniósł zarzut nieważności postępowania z art.401 pkt 2 k.p.c. Sąd Okręgowy uznając zasadność tego zarzutu ponownie rozpoznał sprawę i wyrokiem z dnia 16 lipca 2014 roku orzekł o zmianie decyzji z dnia 23.05.2012 roku przyznając ubezpieczonej prawo do renty socjalnej na okres od 1.04.2012 roku do 31.12.2015 roku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjął ustalenia i wniosek opinii biegłego sądowego kardiochirurga K. T. który w opinii z dnia 30.10.2013 roku podał, że w stanie zdrowia ubezpieczonej nie zaszła istotna poprawa w szczególności w odniesieniu do powtarzających się częstych omdleń na tle wrodzonej anomalii naczyniowej łuku aorty z nieprawidłowym odejściem prawej tętnicy podobojczykowej i prawej tętnicy kręgowej powodującej krótkotrwałe spadki ciśnienia tętniczego krwi powodującego omdlenia.

Sąd uznając powyższą opinię za jasną i przekonywującą podzielił wyrażony przez biegłego wniosek o dalszej okresowej całkowitej niezdolności do pracy ubezpieczonej. W związku z tym Sąd stwierdził, że ubezpieczona spełnia warunki do renty socjalnej określone w art.4 ust.1 ustawy z dnia 27.06.2003 roku o rencie socjalnej. Wyrok zaskarżył apelacją organ rentowy wnosząc o jego zmianę i oddalenie odwołania. Organ rentowy zarzucił orzeczeniu Sądu naruszenie przepisu art.4 ustawy z dnia 27.06.2003 roku o rencie socjalnej przez uznanie, że ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy wskutek błędnej oceny materiału dowodowego w sprawie zawierającej również opinie biegłych sądowych: chirurga naczyń, kardiologa i neurologa, którzy nie stwierdzili całkowitej niezdolności do pracy ubezpieczonej zaś opinia biegłego sądowego kardiochirurga wskazująca na częste omdlenia skarżącej pozostaje w sprzeczności z ustaleniami pozostałych biegłych wypowiadających się w sprawie.

Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie ubezpieczonej od zaskarżonej w sprawie decyzji. Ubezpieczona J. M. (ur. w (...)r.) była uprawniona do renty socjalnej w okresie od 1.10.2007 roku do 31.03.2012 roku z powodu wrodzonej anomalii naczyniowej tętnic łuku aorty skutkującej tzw. zespołem wazowaganalnym, tj. osłabieniami i omdleniami. Organ rentowy odmawiając ubezpieczonej prawa do renty socjalnej na wniosek z lutego 2012 roku oparł decyzję na ustaleniach zawartych w orzeczeniu lekarza orzecznika z dnia 16.04.2012 roku i komisji lekarskiej z dnia 18.05.2012 roku, w których wskazano na brak całkowitej niezdolności do pracy z uwagi na wydolność krążeniowo-oddechową, prawidłowość wyników badania przepływu krwi w tętnicach szyjnych i brak epizodów omdleń.

W toku postępowania odwoławczego od decyzji powyższa ocena orzecznicza została poddana kontroli w postępowaniu dowodowym obejmującym opinie biegłych sądowych: chirurga naczyniowego i angiologa J. K., neurologa E. M., kardiologa M. W., którzy w swych opiniach potwierdzili zasadność stanowiska organu rentowego. Biegły chirurg naczyń podkreślił prawidłowość ukrwienia i przepływu krwi w tętnicach szyjnych i w kończynach ocenianą w badaniach obrazowych z 12.04.2012 roku, biegła neurolog wskazała na brak objawów uszkodzenia układu nerwowego ze wskazaniem, że stan neurologiczny nigdy nie był powodem niezdolności do pracy ubezpieczonej.

Biegła kardiolog w swej opinii wskazała, że od czasu korekcji chirurgicznej wady naczyniowej łuku aorty nastąpiła poprawa stanu zdrowia ubezpieczonej wyrażająca się ustąpieniem epizodów omdleń z utratą przytomności czego potwierdzeniem jest prawidłowy obraz struktur serca i wyniki testów wysiłkowych oraz prawidłowe wyniki badań dopplerowskich z 2012 roku. Oprócz powyżej opisanych opinii w sprawie zostały wydane również opinie: biegłego neurologa J. S. oraz kardiochirurga K. T.. Biegła neurolog w opinii z 14.10.2012 roku wyraziła wniosek o niezdolności do pracy bez określenia stopnia tej niezdolności.

Jako zasadniczy powód takiego stanowiska biegła wskazała możliwość zagrożenia życia ubezpieczonej, wywołaną objawami schorzenia wrodzonego skutkującego niedokrwieniem mózgu i kończyn oraz możliwością utraty życia w razie urazu tętnic szyjnych (opinia k.37 akt sąd.). Biegły kardiochirurg natomiast w swej opinii z dnia 30.10.2013 roku stwierdził, że sama obecność opisanej wady wrodzonej i zgłaszane przez ubezpieczoną dolegliwości a przede wszystkim omdlenia są dostatecznym powodem aby uznać ubezpieczoną za całkowicie niezdolną do pracy.

Biegły sugerując okresowy charakter tej niezdolności wskazał na wiek ubezpieczonej i konieczność wykonania diagnostyki omdleń, której brak w dokumentacji medycznej (k.119-120 akt sąd.). Mając na uwadze treść zaprezentowanych powyżej opinii biegłych Sąd Apelacyjny podzielił zarzut organu rentowego błędnej oceny przez Sąd Okręgowy zebranego materiału dowodowego. Ocena ta, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - została zawężona tylko do rozważań na temat ostatniej z opisanych wyżej opinii biegłych. Uzasadnienie wyroku nie wskazuje przyczyn, dla których Sąd pozostałym opiniom sporządzonym w sprawie odmówił wiarygodności, co stanowi nie tylko uchybienie wymogom dotyczącym treści uzasadnienia wyroku z art.328 § 2 k.p.c. lecz w świetle całokształtu okoliczności faktycznych w sprawie uzasadnia zarzut apelującego z art.233 § 1 k.p.c., tj. braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.

W tej sytuacji Sąd Apelacyjny dokonał odmiennej oceny tego materiału zważywszy przede wszystkim na to, że przedmiotem i istotą postępowania odwoławczego od decyzji organu rentowego jest ich kontrola i ocena pod względem stanu faktycznego i prawnego z chwili wydania decyzji a w sprawach z odwołania od decyzji o świadczenia z ubezpieczeń społecznych, do których prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy, zasadnicze znaczenie ma ocena prawidłowości orzeczeń lekarzy orzeczników, które stanowią podstawę do wydania decyzji rentowych.

Należy zauważyć, że w świetle 3 opinii biegłych sądowych lekarzy wypowiadających się w rozpoznawanej sprawie ocena lekarsko-orzecznicza organu rentowego została uznana za prawidłową. Takie stanowisko wyrazili: biegły sądowy z zakresu chorób naczyń, kardiolog i neurolog - a więc specjaliści właściwi dla rodzaju schorzenia, którym dotknięta jest ubezpieczona. Wnioski w/wym. biegłych o braku całkowitej niezdolności do pracy zostały uzasadnione wynikami badań obrazowych stanu układu krążenia w tym stanu tętnic, serca i wydolności wysiłkowej.

Biegli zgodnie wskazywali na zachowaną wydolność układu krążenia, brak zaburzeń w przepływie krwi do mózgu i kończyn, istotnych zaburzeń ciśnienia tętniczego a więc tych patologii, które w obrazie schorzenia ubezpieczonej mogą powodować objawy w postaci częstych zasłabnięć i omdleń z utratą przytomności wykluczających możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Należy wskazać na brak udokumentowania tego rodzaju incydentów. Biegła kardiolog wskazuje na relacje ubezpieczonej o wystąpieniu omdleń przy przyjmowaniu postawy pionowej ostatnio w 2005 roku.

W takim stanie rzeczy brak jest podstaw dla podważenia wniosków opinii biegłych aprobujących ocenę lekarską stanu zdrowia skarżącej, która poprzedziła wydanie decyzji odmownej. Omawiane opinie zawierają jasne i spójne z wynikami badań uzasadnienie swych wniosków czego brak w przypadku opinii biegłego sądowego z zakresu kardiochirurgii, który podkreślając wyłącznie szczególny rodzaj wady naczyniowej, na którą cierpi ubezpieczona oraz eksponując potencjalne zagrożenia dla zdrowia i życia wynikające z tego schorzenia wyraził wniosek o całkowitej niezdolności do pracy przy jednoczesnym wskazaniu na potrzebę przeprowadzenia pogłębionej diagnostyki na potwierdzenie zgłaszanych przez skarżącą dolegliwości - zasłabnięć i omdleń.

Podobny charakter ma opinia biegłej neurolog, która w swej treści zawiera przede wszystkim opis i wyjaśnienie potencjalnych następstw wady naczyniowej. Opinia neurologiczna z dnia 14.10.2012 roku jest nieprzydatna dla rozstrzygnięcia sporu, ponieważ zawiera jedynie ogólne wskazanie na niezdolność do pracy bez określenia stopnia tej niezdolności. Ponadto w opisie wyników badań fizykalnych biegła nie wskazała na jakiekolwiek odchylenia od normy w zakresie zaburzeń ruchomości, czucia i odruchów. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny odmówił omówionym opiniom biegłych mocy dowodowej przyjmując, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia powinny stanowić ustalenia wynikające z treści opinii pozytywnie weryfikujących zaskarżoną decyzję.

Zgodnie z art.12 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, mającym odpowiednie zastosowanie do oceny zdolności do pracy dla potrzeb określenia prawa do renty socjalnej, istotnym dla stwierdzenia niezdolności do pracy w stopniu częściowym i całkowitym nie jest sam fakt posiadania określonych schorzeń i potencjalny ich wpływ na stan zdrowia lecz rzeczywisty stopień naruszenia sprawności organizmu, który w ocenie Sądu został przekonująco określony w opisanych trzech opiniach lekarskich. /-/SSA J.Pietrzak /-/SSA M.Żurecki /-/SSO del.

B.Torbus Sędzia Przewodniczący Sędzia JM