Court dismisses airline appeal, ruling bird strike did not excuse compensation due to lack of reasonable mitigation efforts.
Legislator summary
AI generatedThe appellate court dismissed the airline's appeal regarding passenger compensation for a flight cancellation caused by a bird strike. The airline argued the incident was an extraordinary circumstance, but the court found they failed to prove they took all reasonable measures to avoid the delay. Consequently, the court upheld the lower court's order for the airline to pay the compensation amount plus legal costs.
Legislator headnote
AI generatedArt. 5 ust. 1 lit. c) and Art. 5 ust. 3 of Regulation (EC) No 261/2004; An extraordinary circumstance such as a bird strike does not automatically exempt an airline from compensation liability if the carrier fails to demonstrate that all reasonable and appropriate measures were taken to avoid the disruption.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt V Ca 932/24
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2025 roku Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Dorota Bassa Protokolant: Norbert Ziółek po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej w W. przeciwko (...) spółce akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 8 grudnia 2023 roku, sygn. akt II C 1338/23 1. oddala apelację;
2. zasądza od (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz (...) spółki akcyjnej w W. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia w tym zakresie do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej. Dorota Bassa V Ca 932/24
UZASADNIENIE
Mając na uwadze treść art. 387 § 2 1 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1469) Sąd Okręgowy nie uzupełniając postępowania dowodowego i nie uzupełniając ustaleń faktycznych zważył, co następuje: Apelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Z uwagi na to, że niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym, stosownie do treści art. 505 13 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy ograniczył uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, przyjmując je za własne i czyniąc integralną częścią poniższych rozważań. Kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia, czy zderzenie samolotu z ptakiem stanowi nadzwyczajną okoliczność wyłączającą odpowiedzialność odszkodowawczą przewoźnika za odwołanie lub opóźnienie lotu. Jak wskazano w Wytycznych interpretacyjnych dotyczących rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu wypadków lotniczych zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 889/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (2016/C 214/04), podstawową zasadą art. 5 ust. 1 lit.
c) jest konieczność wypłaty odszkodowania, jeżeli pasażer nie został poinformowany o odwołaniu z odpowiednim wyprzedzeniem. Jednak nawet wówczas odszkodowania nie trzeba wypłacać, jeżeli przewoźnik może dowieść, zgodnie z art. 5 ust. 3, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków (zob. pkt 3.2.6. Wytycznych). W powołanych Wytycznych wskazano też, że w celu uzyskania zwolnienia z obowiązku wypłaty odszkodowania przewoźnik musi jednocześnie wykazać:
1. istnienie nadzwyczajnych okoliczności, tj. zdarzenia o charakterze nieprzewidywalnym, zewnętrznym i niemożliwym do uniknięcia, których nie mógł uniknąć, nawet gdyby podjął wszystkie racjonalne środki w tym celu, 2. związek między zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności a opóźnieniem lub odwołaniem, oraz 3. fakt, że takiego opóźnienia lub odwołania nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Za nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 można uznać zdarzenia, które ze względu na swój charakter lub swoje źródło nie wpisują się w ramy normalnego wykonywania działalności danego przewoźnika lotniczego i nie pozwalają na skuteczne nad nim panowanie (zob. wyroki (...): z dnia 22 grudnia 2008 r., C 549/07; z dnia 31 stycznia 2013 r., C 12/11; z dnia 17 września 2015 r., C 257/14).
W wyroku z dnia 4 maja 2017 r. (w sprawieC-315/15), Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 w związku z motywem 14 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że zderzenie samolotu z ptakiem wchodzi w zakres pojęcia "nadzwyczajnych okoliczności" w rozumieniu tego przepisu. Mimo że zderzenie samolotu z ptakiem może trafiać się często - z uwagi na naturalną obecność ptaków w przestrzeni powietrznej, jest to jednak zdarzenie losowe, niemożliwe do przewidzenia, występujące nagle, które nie jest nierozerwalnie związane z systemem funkcjonowania maszyny, nie wpisuje się w ramy normalnego wykonywania działalności przewoźnika lotniczego i nie pozwala mu na skuteczne nad nimi panowanie.
W tej sytuacji wykonanie przeglądu i ewentualnej naprawy samolotu jest niezbędne z uwagi na priorytetowe traktowanie bezpieczeństwa pasażerów. Orzecznictwo polskich sądów w odniesieniu do powyższego zagadnienia nie jest jednolite i jak wskazuje praktyka nie każdy przypadek zderzenia samolotu z ptakiem w równym stopniu wpływa na punktualność lotu. Procedury bezpieczeństwa nakazują w każdym takim przypadku przeprowadzić dodatkowy przegląd maszyny, a w przypadku stwierdzenia usterek konieczna jest ich naprawa. Tak więc w okolicznościach każdego przypadku należy ocenić, czy przy sprawnej organizacji pracy możliwe było przeprowadzenie procedur kontrolnych i naprawczych bez przekroczenia czasu, które obliguje do wypłaty zadośćuczynienia.
W omawianym przypadku zdarzenie ptakiem spowodowało usterki, których usuwanie uniemożliwiło wykonanie operacji lotniczej w planowanym czasie ani zwiększonym o dalsze 3 godziny. Z raportu inżynierskiego wynika, że na skutek zderzenia samolot doznał uszkodzenia pomocniczej sondy pilota, po naprawie usterki samolot został ponownie dopuszczony do służby o godz. 11.05 (k.
55) Analizowany przypadek należało więc zakwalifikować, jako okoliczność nadzwyczajną zwalniającą z obowiązku zapłaty zadośćuczynienia. Ponieważ jednak nie wszystkie nadzwyczajne okoliczności skutkują zwolnieniem z obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowania, na podmiocie, który zamierza się na nie powołać, spoczywa obowiązek wykazania, że okoliczności tych w żadnym razie nie można było uniknąć za pomocą dostosowanych do sytuacji środków, to jest środków, które w chwili wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności odpowiadają między innymi warunkom technicznie i ekonomicznie możliwym do przyjęcia przez danego przewoźnika lotniczego (zob. wyrok (...) z dnia 12 maja 2011 r., C 294/10).
Podmiot ten musi zatem wykazać, że nawet przy użyciu wszystkich zasobów ludzkich i materiałowych oraz środków finansowych, jakimi dysponował, w sposób oczywisty nie mógł, bez poświęceń niemożliwych do przyjęcia z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w tym momencie, uniknąć sytuacji, w której zaistniałe nadzwyczajne okoliczności skutkowały odwołaniem lotu lub jego opóźnieniem wynoszącym w chwili lądowania na lotnisku docelowym co najmniej trzy godziny. Zadaniem przewoźnika lotniczego - w obliczu nadzwyczajnych okoliczności takich jak zderzenie jego samolotu z ptakiem - jest więc podjęcie dostosowanych do sytuacji środków, przy użyciu wszystkich zasobów ludzkich i materiałowych oraz środków finansowych, jakimi dysponuje, w celu uniknięcia, o ile to tylko możliwe, odwołania lub znacznego opóźnienia lotów.
Zatem, samo wystąpienie nadzwyczajnej okoliczności, mające wpływ na poprzedni lot nie prowadzi do zwolnienia z obowiązku wypłaty pasażerom odszkodowania, jeśli nie istnieje bezpośredni związek przyczynowy między wystąpieniem owej okoliczności a opóźnieniem, względnie odwołaniem kolejnego lotu, z uwzględnieniem w szczególności sposobu eksploatacji danego statku powietrznego. W omawianym przypadku pozwany podjął właściwe przewidziane prawem czynności związane ze zleceniem przeglądu specjalnego, naprawą stwierdzonych usterek i przywróceniem maszyny do użytkowania.
Wybór osoby wykonującej przegląd nie wpłynął na czas opóźnienia – lotnisko M. i lotnisko C. położone są bardzo blisko siebie i organizacja pracy przewoźnika w tym zakresie nie wzbudza zastrzeżeń, a jednocześnie pozwany nie dysponował zapasową maszyną, która mogłaby być skierowana do obsługi zagrożonych opóźnieniem lotów. To prowadzi do wniosku, że pozwany wykorzystał wszystkie środki, którymi wówczas dysponował w celu jak najszybszego przywrócenia maszyny do lotu i minimalizacji nieuniknionego opóźnienia. W tych okolicznościach apelacja podlegała oddaleniu na podstawie ary. 395 k.p.c. Orzeczenie o kosztach procesu wynika z art. 98 1 i 3 k.p.c. Dorota Bassa