Social security court dismisses appeal denying retroactive pension payment before application date. Appeal rejected due to statutory requirement for application date. Court ruled applicant's knowledge does not override law.

Sygn. akt: III U 269/14

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Suchcicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Laskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. w O. sprawy z odwołania K. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o datę wypłaty emerytury na skutek odwołania K. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 28 stycznia 2014r. znak (...) orzeka: oddala odwołanie.

UZASADNIENIE

K. P. wniósł odwołanie od decyzji ZUS z dnia 28.01.2014r. znak (...) odmawiającej mu prawa do emerytury począwszy od dnia 15.07.2010r. Odwołujący skarżonej decyzji zarzucał naruszenie prawa materialnego tj. art. 85 ust 1 w związku z art. 118 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Odwołujący się podniósł, że już w dniu 15.07.2010r. spełnił przesłanki do przyznania mu emerytury w wyższej wysokości. Wniósł o wyrównanie emerytury za okres od 15.07.2010r. do 1.10.2013r., obliczonej z uwzględnieniem okresu zatrudnienia od 7.07.2003r. do 15.07.2010r. w (...) Sp. z o.o. w L. i wypłatę różnicy między świadczeniem ustalonym wcześniej.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie. ZUS powołał się na treść przepisów w tym art. 129 ust 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym wypłata świadczeń następuję począwszy od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca w którym zgłoszono wniosek.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Decyzją z dnia 11.10.1994r. K. P. nabył z dniem 1.10.1994r. prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 stycznia 1990r. w sprawie wcześniejszych emerytur dla pracowników zwalnianych z pracy z przyczyn dotyczących zakładów pracy. W dniu 25.10.2013r. odwołujący złożył w Oddziale ZUS wniosek o ponowne ustalenie uprawnień do emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na wniosek ubezpieczonego ZUS decyzją z dnia 31.10.2013r. przyznał K.

P. prawo do emerytury począwszy od dnia 1.10.2013r. tj. od miesiąca, w którym został złożony wniosek ubezpieczonego. Jednocześnie w wypłatą nowego świadczenie emerytalnego organ wstrzymał wypłatę wcześniejszej emerytury. W dniu 13.01.2014r. ubezpieczony złożył wniosek o dokonanie wypłaty nowo ustalonej emerytury z uwzględnieniem okresu zatrudnienia od 15.07.2010r. do 1.10.2013r. w (...) Sp. z o.o. w L. i wypłatę różnicy pomiędzy świadczeniem przysługującym mu wcześniej, a ustalonym w dniu 1.10.2013r. W odpowiedzi na wniosek ubezpieczonego ZUS zaskarżoną decyzją z 28.01.2014r. odmówił przyznania prawa do emerytury od 15.07.2010r. w wyższej wysokości.

Odwołanie K. P. jest niezasadne i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 129 ust1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS „ Świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust 2. Przytoczony powyżej ust 2 art. 129 dotyczy renty rodzinnej i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Samo spełnienie warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczenia nie rodzi po stronie organu rentowego zobowiązania z tytułu powstałego świadczenia, gdyż zależy to od złożenia przez zainteresowanego stosownego wniosku.

Ustawa z 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS odróżnia bowiem moment powstania prawa (tj. spełnienie warunków - art. 100) od momentu wypłaty świadczenia (tj. nie wcześniej niż od miesiąca zgłoszenia wniosku lub wydania decyzji z urzędu - art. 129 ust. 1). Ogólną zasadą prawa ubezpieczeń społecznych jest bowiem wypłata świadczenia na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury/renty (tj. spełnienia ustawowych warunków), lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie.

Istotna jest zatem data wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia . Z treści w/w przepisów wynika, że ustawodawca nałożył na ubezpieczonego obowiązek działania w swojej sprawie poprzez złożenie wniosku, ustawodawca w art. 116 ust 1 wskazał ogólną zasadę postępowania przed organami ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którą „postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, chyba, że ustawa stanowi inaczej.” Ustawodawca przewidział wypadki wszczynania postępowania z urzędu jednak mają one charakter wyjątkowy i muszą wynikać z przepisów ustawy.

W kwestii przyznania prawa do emerytury ustawodawca przewidział w ust 1 b art. 116 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wszczynanie postępowania z urzędu jeżeli dotyczy to osób uprawnionych do świadczeń przedemerytalnych lub zasiłku przedemerytalnego w chwili osiągnięcia przez te osoby wieku emerytalnego jednak przypadki te nie dotyczą odwołującego. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z przytoczonych przepisów ( art. 129 ust 1) prawo do emerytury K. P. nie mogło być ustalone na okres wcześniejszy gdyż przepisy nie przewidują takiej możliwości.

Ustawa o emeryturach i rentach z FUS w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości w wspomnianym powyżej art. 129 ust 1 zaznacza, że najwcześniejszą datą przyznania świadczeń oraz realizacji ich wypłaty może być początek miesiąca, w którym złożono wniosek, pod warunkiem że na tę datę ubezpieczony spełnia wszystkie ustawowe wymogi. Odwołujący wnosił o przyznanie i wypłatę emerytury od dnia kiedy spełnił wszystkie wymogi do wypłaty emerytury w wyższej kwocie tj. od dnia rozwiązania stosunku pracy w (...) Sp. z o.o. w L..

Samo spełnianie warunków wymaganych do nabycia prawa do świadczeń nie rodzi obowiązku organu rentowego do jego wypłaty, dopiero złożenie wniosku przez ubezpieczonego powoduje, że prawo do wypłaty świadczeń przeradza się w obowiązek organu rentowego (por. wyrok. Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 27.02.2013r., III AUa 902/12 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26.06.2013r. III AUa 1748/12). Ustawodawca nie przewidział możliwości wyrównania świadczenia osobom, które wystąpiły z wnioskiem później niż nabyły do niego prawo.

Jedynym przypadkiem gdyby można było rozważać taka możliwość jest celowe i sprzeczne z prawem działalnie organu wprowadzające w błąd ubezpieczonego. W sprawie niniejszej nie można organowi rentowemu przypisać celowości w opóźnianiu złożenia przez ubezpieczonego wniosku o ustalenie i wypłatę emerytury. Odwołujący sam przyznał, że nie wiedział o możliwości złożenia takiego wniosku, dopiero przez przypadek z innych źródeł dowiedział się o takiej możliwości i naprawił swój błąd składając wniosek do ZUS. Niewiedza odwołującego nie może stanowić podstawy do wypłaty zaległych świadczeń sprzed złożenia wniosku.

Zaniechania odwołującego, a nie bierna postawa organu rentowego, skutkowały przyznaniem odwołującemu prawa do emerytury w podwyższonej wysokości począwszy od 1.10.2013r. Kierując się powyższymi względami Sąd na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. oddalił odwołanie.