Social court dismisses appeal against ZUS order to return sick pay due to employer's error in data entry.

Sygn. akt VI U 403/23

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 listopada 2024 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w W. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Protokolant: sędzia Iwona Dzięgielewska Ewelina Firlej-Połaniecka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2024 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania M. F. przeciwko pozwanemu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w W. z udziałem zainteresowanego (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. o zwrot nienależnie pobranego zasiłku chorobowego na skutek odwołania M. F. od decyzji z dnia 3 listopada 2023 nr (...) (...) zwalnia odwołującą się M. F. z obowiązku zwrotu kwoty 5 434,56 zł( pięć tysięcy czterysta trzydzieści cztery złote pięćdziesiąt sześć groszy) wypłaconej z tytułu zasiłku chorobowego. Sygn. akt VI U 403/23

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 listopada 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – (...) w W. zobowiązał ubezpieczoną M. F. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 5 434,56 zł, przy czym na ustaloną kwotą składały się: należność główna – 4 059,16 zł z funduszu chorobowego za okres od 15 sierpnia 2019 roku do 11 września 2019 roku oraz odsetki – 1 375,40 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ wywodził, że podczas niezdolności do pracy orzeczonych u płatnika (...) Sp. z o.o. w okresie od 15 sierpnia 2019 roku do 11 września 2019 roku ubezpieczona miała zawartą umowę zlecenia na czas od 1 kwietnia 2016 roku do 31 października 2020 roku w firmie (...) S.A.

Za okres od 15 sierpnia 2019 roku do 11 września 2019 roku płatnik wypłacił ubezpieczonej zasiłek chorobowy. W dniach 16 sierpnia 2019 roku oraz 10 września 2019 roku ubezpieczona wykonywała pracę na rzecz firmy (...) S.A. W związku z powyższym, w ocenie ZUS, ubezpieczona nie miała prawa do zasiłku chorobowego za ww. okres (Decyzja, akta ZUS). Pismem z dnia 6 grudnia 2023 roku (data wpływu do ZUS) M. F. wniosła odwołanie od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości (Odwołanie – k. 1 – 2v.). W odpowiedzi na odwołanie z dnia 15 grudnia 2023 roku (data wpływu do tut.

Sądu) organ wnosił o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (Odpowiedź na odwołanie – k. 4 – 5). Do sprawy przystąpił zainteresowany (...) Sp. z o.o., który wnosił o uwzględnienie odwołania (Pismo – k. 10, protokół rozprawy – k. 17 oraz e-protokół). Do zamknięcia rozprawy strony pozostawały na swoich stanowiskach. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Płatnik składek ubezpieczonej związany był z ubezpieczycielem (...) umową ubezpieczenia na życie dla swoich pracowników.

Procedura (...) wymaga, aby pracownik poświadczył dane, które generuje spółka. Raz w miesiącu trzeba było potwierdzić ilość osób ubezpieczonych oraz ilość osób zatrudnionych w systemie. W ramach przedsiębiorstwa płatnika składek upoważnione były do tego 2 – 3 osoby, w tym prezes spółki oraz ubezpieczona. W związku ze współpracą z (...) ubezpieczona zawarła z (...) S.A. z siedzibą w W. stosowną umowę cywilnoprawną o wprowadzanie danych do aplikacji rejestrator ubezpieczeń grupowych lub wykazów pisemnych związanych z wykonywaniem umów ubezpieczenia grupowego nr (...).

Głównie to ona zbierała dokumentację medyczną, wypełniała wniosek w imieniu ubezpieczonych. Pod koniec swojej pracy to ona zajmowała się sprawami związanymi z ubezpieczeniem na życie grupy ubezpieczonych przed laty pracowników płatnika składek (Dowód z:dokumentu: umowa – k. 28 – 31, przesłuchania stron – k. 61v. – 62 oraz e-protokół). Ubezpieczona M. F. w okresie od 15 sierpnia 2019 roku do 11 września 2019 roku posiadała orzeczoną niezdolność do pracy z powodu choroby i z tego tytułu płatnik składek (...) Sp. z o.o. wypłacił jej zasiłek chorobowy w kwocie 4 059,16 zł.

Łącznie zaś z odsetkami, należność podlegająca ewentualnemu zwrotowi wynosiła 5 434,56 zł (Bezsporne). W okresie zwolnienia lekarskiego, faktycznie za odwołującą czynności związane ze współpracą z (...) wykonywał prezes (...) Sp. z o.o., W. R.. Miał on pełen dostęp do wszystkich komputerów i zabezpieczeń. Ubezpieczona zaś nie wykonywała w tym czasie żadnej pracy. Zostawiła wszystkie dokumenty w otwartej szafce i pokazała innym, gdzie co się znajduje. Kody i loginy były w teczkach, spisane na kartkach. W rezultacie doszło do mylnego przypisania ubezpieczonej wykonywania pracy zarobkowej w trakcie zwolnienia lekarskiego oraz niesłusznego wypłacenia jej z tego tytułu wynagrodzenia przez (...) (Dowód z przesłuchania stron – k. 61v.

– 62 oraz e-protokół). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie faktów bezspornych między stronami postępowania, dowodu z dokumentu, obejmującego umowę ubezpieczonej z (...) S.A. z siedzibą w W. o wprowadzanie danych do aplikacji rejestrator ubezpieczeń grupowych lub wykazów pisemnych związanych z wykonywaniem umów ubezpieczenia grupowego nr (...) oraz dowodu z przesłuchania stron, w ramach którego złożone zeznania, jako spójne, logiczne i korespondujące ze sobą wzajemnie uznane zostały za wiarygodne i przydatne dla rozstrzygnięcia.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 84 ust. 1 i 2 Ustawy systemowej (Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 497 ze zm.) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust.

11. Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a, są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty (ust. 1); Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia; 3) świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia (ust. 2).

W realiach niniejszej sprawy brak było podstaw do orzekania w stosunku do ubezpieczonej obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczeń społecznych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego. Nie zaszedł bowiem żaden przypadek, określony w wyżej wymienionym przepisie, który pozwalałby uznać zasiłek macierzyński wypłacony ubezpieczonej za świadczenie nienależne. W realiach niniejszej sprawy spór koncentrował się wokół tego, czy w okresie pobierania zasiłku chorobowego świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia.

Postępowanie w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, że tak nie było. Otóż doszło tu do mylnego przypisania ubezpieczonej wykonywania pracy zarobkowej w trakcie zwolnienia lekarskiego oraz niesłusznego wypłacenia jej z tego tytułu wynagrodzenia przez (...). Faktycznie bowiem za odwołującą czynności związane ze współpracą z (...) wykonywał prezes (...) Sp. z o.o., W. R.. Z tymi zaś czynnościami wiązały się zarzuty organu, odnośnie wykonywania przez ubezpieczoną pracy zarobkowej w okresie pobierania zasiłku chorobowego.

W konsekwencji, brak było przesłanek uznania świadczenia wypłaconego ubezpieczonej, jako nienależnego. Z podniesionych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c.