Legislator Case Law & Legislation
III U 495/24 AI generated

Social Security Court allows widow's energy allowance claim by correcting administrative error regarding alternative benefit eligibility.

Case Number III U 495/24
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Allowed / Granted

Legislator summary

AI generated

The Social Security Court reversed the Social Security Office's refusal of an energy allowance to a widow of a coal miner soldier. The applicant initially claimed benefits for a war veteran spouse but later submitted evidence proving her husband served compulsory labor in a coal mine. The court found the Social Security Office's failure to inform the applicant about her right to claim the specific allowance for soldiers in compulsory labor violated administrative principles. Consequently, the court granted the energy allowance retroactively from September 2024.

Legislator headnote

AI generated

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; ustawa o kombatantach; Kodeks postępowania administracyjnego art. 8, 9; rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe: The Social Security Office must inform applicants of alternative benefits they may be entitled to, and failure to do so constitutes a procedural error warranting the granting of the correct benefit.

Keywords

AI generated
social security benefits energy allowance compulsory labor soldiers administrative procedure war veteran widow procedural error coal mine service

Cited Legislation

AI generated
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Kodeks postępowania administracyjnego art. 8, art. 9
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, nieudzielenie ubezpieczonemu informacji o możliwości ubiegania się o inne świadczenie niż formalnie złożony wniosek, narusza podstawowe zasady postępowania określone w art. 8 i art.
rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe
ustawa z dnia 2.09.1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla

Cited Case Law

AI generated
wyrok Sądu Najwyższego z 12.04.2022 r. sygn. II USKP 114/21
wyrok Sądu Najwyższego z 9.06.2021 r. sygn. II USKP 58/21
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt III U 495/24

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2024r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Danuta Poniatowska Protokolant: Marta Rakowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2024r. w S. sprawy A. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o prawo do ryczałtu energetycznego w związku z odwołaniem A. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 24 września 2024 r. znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje A. O. prawo do ryczałtu energetycznego od września 2024 roku.

UZASADNIENIE

Decyzją z 29.09.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.) oraz ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2039 ze zm.) odmówił A. O. - jako wdowie po kombatancie - prawa do dodatku kompensacyjnego i ryczałtu energetycznego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawczyni nie udokumentowała uprawnień wdowy po kombatancie.

Dowodem potwierdzającym uprawnienia jest decyzja wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W odwołaniu od tej decyzji A. O. domagała się jej zmiany i przyznania prawa do ryczałtu energetycznego. Wskazała, że jej zmarły mąż posiadał status żołnierza górnika i z tego tytułu pobierał ryczałt energetyczny. Powołała się na złożone do organu rentowego zaświadczenie (...) w S. o pełnieniu przez niego w okresie odbywania zasadniczej służby wojskowej przymusowej pracy w kopalni w Z.. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie.

Podtrzymał podstawy skarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: A. O. (ur. (...)) pobiera świadczenie emerytalne. Z wnioskiem o ryczałt energetyczny wystąpiła po raz pierwszy w 19.08.2024 r., wypełniając formularz „Wniosek o świadczenie w wysokości dodatku kombatanckiego/dodatek kombatancki/dodatek kompensacyjny/ryczałt energetyczny” – zakreślony „ryczałt energetyczny”. Decyzją z 5.09.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn.

Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.) oraz ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2039 ze zm.) odmówił A. O. przyznania ryczałtu energetycznego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawczyni nie udokumentowała uprawnień wdowy po kombatancie. Dowodem potwierdzającym uprawnienia jest decyzja wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Jednocześnie poinformowano, że w przypadku ubiegania się o ryczałt po żołnierzu górniku, należy przedłożyć z właściwego organu wojskowego zaświadczenie, że jest wdową po żołnierzu górniku.

Kolejny wniosek A. O. złożyła 16.09.2024 r. załączając do niego zaświadczenie (...) Centrum (...) w S. z 16.09.2024 r. o pełnieniu przez E. O. s. L. zasadniczej służby wojskowej w okresie od 27.10.1956 r. do 25.11.1956 r. oraz przymusowej pracy w kopalni w Z. od 26.11.1956 r. do 10.04.1958 r. Zaskarżoną decyzją z 29.09.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., powołując się na przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.) oraz ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. jedn.

Dz.U. z 2022 r. poz. 2039 ze zm.) odmówił A. O. prawa do dodatku kompensacyjnego i ryczałtu energetycznego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawczyni nie udokumentowała uprawnień wdowy po kombatancie. Dowodem potwierdzającym uprawnienia jest decyzja wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Na rozprawie wnioskodawczyni przedłożyła decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18.09.2024 r. odmawiającą przyznania A. O. uprawnień wdowy po kombatancie. W jej uzasadnieniu wskazano, że mąż wnioskodawczyni E. O. nie posiadał uprawnień kombatanckich, lecz status żołnierza górnika na podstawie przepisów ustawy z dnia 2.09.1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (t. jedn.

Dz.U. z 2021 r. poz. 1774). Wnioskodawczyni nie zaskarżyła tej decyzji, ponieważ zgadzała się z nią. Ponadto oświadczyła, że nie posiada własnych uprawnień do ryczałtu energetycznego, o który się ubiega.

Sąd zważył, co następuje:

Stosownie do art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 2.09.1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1774) prawo do ryczałtu energetycznego przysługuje wdowie po żołnierzu zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionemu między innymi w kopalni węgla. Organ rentowy nie kwestionował, że A. O. jest wdową po E. O., którego status żołnierza górnika został wykazany zaświadczeniem (...) Centrum (...) w S..

Zgodnie ze stanowiskiem organu rentowego zawartym w piśmie z 5.12.2024 r. wniosek o ryczałt energetyczny został załatwiony odmownie ponieważ odwołująca zarówno we wniosku z sierpnia 2024 r., jak i września 2024 r. domagała się świadczeń przysługujących wdowom po kombatancie/osobie represjonowanej, a nie wdowie po żołnierzu zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionemu w kopalni węgla. W związku z tym, zaskarżone decyzje dotyczyły świadczeń objętych wnioskiem, a więc dodatku kompensacyjnego i ryczałtu energetycznego dla wdowy po kombatancie.

Wnioski odwołującej były rozpatrywane w trybie ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami: represji wojennych i okresu powojennego. Natomiast w przedmiocie prawa odwołującej do ryczałtu energetycznego, jako wdowy po żołnierzu zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionemu w kopalni węgla, organ rentowy nie wydawał decyzji, wobec braku wniosku odwołującej. Stanowisko organu rentowego jest błędne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, nieudzielenie ubezpieczonemu informacji o możliwości ubiegania się o inne świadczenie niż formalnie złożony wniosek, narusza podstawowe zasady postępowania określone w art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej oraz zasadę informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron będących przedmiotem postępowania.

Nade wszystko zaś stanowi niedopełnienie obowiązków wynikających z § 2 oraz § 34 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237, poz. 1412 ze zm.), to jest obowiązku udzielania zainteresowanym informacji, w tym wskazówek i wyjaśnień, w zakresie dotyczącym warunków i dowodów wymaganych do ustalania świadczeń, a w razie odmowy prawa do świadczenia, o którego przyznanie zainteresowany zgłosił wniosek - poinformowania o możliwości ubiegania się o inne świadczenie lub świadczenie ustalane przez organ rentowy na podstawie odrębnych przepisów, jeżeli z akt sprawy wynika, że zainteresowany miałby do niego prawo, zaś w przypadku zgłoszenia wniosku o inne świadczenie przed dniem, w którym decyzja odmowna stała się prawomocna, przyjęcia za datę zgłoszenia tego wniosku daty zgłoszenia poprzedniego wniosku (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 12.04.2022 r. sygn.

II USKP 114/21 i z 9.06.2021 r. sygn. II USKP 58/21). Kolejny wniosek o przyznanie ryczałtu energetycznego A. O. złożyła 16.09.2024 r. załączając do niego zaświadczenie (...) Centrum (...) w S. z 16.09.2024 r. o pełnieniu przez E. O. s. L. zasadniczej służby wojskowej w okresie od 27.10.1956 r. do 25.11.1956 r. oraz przymusowej pracy w kopalni w Z. od 26.11.1956 r. do 10.04.1958 r. Złożony wniosek z załączonym zaświadczeniem powinien zostać pozytywnie rozpoznany na podstawie art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 2.09.1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych, bez względu na treść formularza zgłoszeniowego.

Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c.