Appeal against second-instance security order dismissed due to lack of prior request for reasoning.

Sygn. akt ACz 832/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 września 2023 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Lucyna Morys-Magiera po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 roku w Katowicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. R. przeciwko Bankowi (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o ustalenie i zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z 21 stycznia 2022 roku, sygn. akt II C 1013/20 w przedmiocie zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z 2 czerwca 2023 roku o udzieleniu zabezpieczenia postanawia: odrzucić zażalenie. SSA Lucyna Morys-Magiera Sygn. akt I ACz 832/23

UZASADNIENIE

W dniu 18 kwietnia 2023 r. powódka wniosła o udzielenie zabezpieczenia powództwa na czas toczącego się postępowania. W odpowiedzi na wniosek pozwana wniosła o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania zabezpieczającego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Postanowieniem z 2 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach udzielił powódce J. R. zabezpieczenia do dnia prawomocnego zakończenia postępowania poprzez wstrzymanie obowiązku dokonywania spłaty przez powódkę na rzecz pozwanego rat kapitałowo-odsetkowych wynikających z umowy kredytu hipotecznego nr(...) (...) z dnia 4 listopada 2008 r. (punkt 1), nakazał pozwanemu zaniechanie złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu powódce umowy opisanej w punkcie 1. sentencji postanowienia do dnia prawomocnego zakończenia postępowania (punkt 2), a nadto nakazał pozwanemu powstrzymanie się od przekazania informacji o niespłaceniu rat umowy opisanej w punkcie 1. sentencji postanowienia Biuru (...).

Powyższe orzeczenie zostało doręczone pełnomocnikom stron w dniu 6 czerwca 2023 r. W dniu 13 czerwca 2023 r. (data oddania pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego k. 558) strona pozwana złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego postanowienia w całości i jego doręczenia. Nadto, w tym samym dniu pozwana wniosła zażalenie na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia powódki w całości, domagając się jego zmiany przez oddalenie wniosku powódki o zabezpieczenie roszczenia w całości, a nadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił wniosek pozwanej o sporządzenie uzasadnienia postanowienia wydanego w niniejszej sprawie przez Sąd Apelacyjny w dniu 2 czerwca 2023 r. jako niedopuszczalny (art. 357 § 2 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 4 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.).

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie pozwanej podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 357 § 2 1 k.p.c. postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd uzasadnia tylko wtedy, gdy podlega ono zaskarżeniu, i tylko na żądanie strony zgłoszone w terminie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która zażądała sporządzenia uzasadnienia i doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. Jak stanowi z kolei art. 394 § 2 k.p.c., termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, w tym także w przypadku, gdy doręczenie to nastąpiło z urzędu.

Jeżeli przy wydaniu postanowienia sąd odstąpił od jego uzasadnienia, termin liczy się od dnia ogłoszenia postanowienia, a jeżeli podlegało ono doręczeniu – od dnia jego doręczenia. W wyniku nowelizacji z 2019 r. – stosownie do ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1469) – warunkiem koniecznym wniesienia zażalenia, a zatem przesłanką jego dopuszczalności jest złożenie przez stronę skutecznego wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia i doręczenie jego odpisu z uzasadnieniem.

W obowiązującym stanie prawnym złożenie wniosku o doręczenie uzasadnienia postanowienia stanowi zatem czynność otwierającą drogę do wniesienia zażalenia. W niniejszej sprawie, Sąd Apelacyjny, postanowieniem z 2 czerwca 2023 r. uwzględnił w całości wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia. Postanowienie to nie podlegało zaskarżeniu. Zgodnie bowiem z art. 741 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie jego wydania, zażalenie przysługiwało wyłącznie na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia.

Jednocześnie postanowienie z 2 czerwca 2023 r. nie mieściło się w katalogu orzeczeń sądu drugiej instancji, na które przysługiwało zażalenie do innego równorzędnego składu sądu drugiej instancji (art. 394 2 § 1 i § 1 1 k.p.c.), a także do Sądu Najwyższego (art. 394 1 k.p.c.). Tym samym wniosek strony pozwanej o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 2 czerwca 2023 r. podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny, o czym Sąd Apelacyjny orzekł postanowieniem z 29 czerwca 2023 r. na podstawie art. 357 § 2 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 4 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że z dniem 1 lipca 2023 r.

– stosownie do ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023.614 z dnia 31 marca 2023 r.) wprowadzono w przywołanym wyżej art. 741 § 1 k.p.c. dopuszczalność zaskarżenia zarówno postanowienia sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia, jak również postanowienia sądu drugiej instancji o udzieleniu zabezpieczenia, za wyjątkiem postanowienia wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Po myśli art. 741 § 2 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2023 r., zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji rozpoznaje sąd drugiej instancji, z kolei na postanowienie sądu drugiej instancji przysługuje zażalenie do innego składu tego sądu.

Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego i niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023.614 z dnia 31 marca 2023 r.), w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zachowują moc czynności dokonane zgodnie z przepisami ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie wniosek powódki o udzielenie zabezpieczenia został wniesiony i rozpoznany przez Sąd Apelacyjny przed dniem wejściem w życie ustawy nowelizującej z lipca 2023 r., podobnie jak wniosek pozwanej o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu Apelacyjnego z 2 czerwca 2023 r. w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia.

Czynności te dokonane przez Sąd pozostają zatem w mocy zgodnie z przywołanym art. 20 ustawy nowelizującej. Mając powyższe na względzie, skoro warunkiem dopuszczalności zaskarżenia postanowienia jest złożenie skutecznego wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i doręczenie jego odpisu z uzasadnieniem, a wniosek pozwanej został w niniejszej sprawie odrzucony jako niedopuszczalny, to zażalenie pozwanej na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia należało również odrzucić, o czym orzeczono na podstawie art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. Na marginesie dodać należy, że odrzucenie zażalenia nie stanowi jego rozpoznania, a zatem na podstawie art. 367 § 3 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. postanowienie niniejsze zostało wydane w składzie jednoosobowym.

SSA Lucyna Morys-Magiera