Civil court dismisses building damage claim against mining company as defects stem from construction errors, not mining activity.
Legislator summary
AI generatedThe civil court dismissed the plaintiffs' lawsuit seeking compensation for structural damage to their building allegedly caused by the defendant's mining operations. Although the plaintiffs argued that mining activities caused the building's tilt and cracks, the court found that the building was designed for a higher risk category than the actual mining impact and contained fundamental construction defects. Consequently, the court ruled that the damage resulted from poor design and execution rather than the mining activity, leading to the dismissal of the claim under the Mining Law.
Legislator headnote
AI generatedArt. 144 ust. 1 Prawo geologiczne i górnicze; The owner cannot oppose threats from lawful mining but may claim compensation for damage; however, if damage results from construction defects rather than mining activity, the claim is dismissed.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt: I Cgg 6/20
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2022 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Łucja Oleksy-Miszczyk Protokolant: sekretarz sądowy Elżbieta Leszczewska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2022 roku w Gliwicach sprawy z powództwa P. G., I. G. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w K. o naprawienie szkody 1. oddala powództwo;
2. odstępuje od obciążania powodów kosztami procesu. SSO Łucja Oleksy-Miszczyk Sygn. akt I Cgg 6/20
UZASADNIENIE
Powodowie I. G. i P. G. wnieśli o zobowiązanie pozwanej (...) S.A. do zapłaty kwoty 76.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty tytułem naprawienia szkody w stanowiącym ich własność budynku położonym na nieruchomości przy ul. (...) w R.. Z treści pozwu wynika, że na skutek eksploatacji górniczej budynek się wychylił, a także pojawiły się takie szkody jak klinowanie bramy garażowej, pęknięcia na spoinie murku oporowego wjazdu do garażu, zarysowania elewacji południowej i zachodniej, pochylenie słupa podtrzymującego zadaszenie wejścia do budynku.
W wewnątrz budynku zaobserwowano natomiast zarysowanie ścian, sufitu, nadproża okiennego, płytek ściennych, faset oraz odspojenie płytek ściennych obudowy umywalki. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i wywodziła, że nie kwestionuje okoliczności, że w składnikach budowlanych powodów mogą znajdować się szkody pochodzenia górniczego, jednakże ich istnienie i zakres wymagają szczegółowego ustalenia. Nadto wskazała, że w postępowaniu ugodowym zaproponowano powodom kwotę odszkodowania za trwałe wychylenie budynku, ale z uwagi na stanowisko powodów postępowanie nie zostało zakończone.
Pismem z dnia 18 stycznia 2021 roku powodowie rozszerzyli powództwo wnosząc o zasądzenie od pozwanej na ich rzecz solidarnie kwoty 77.000 zł tytułem odszkodowania za szkodę spowodowaną ruchem zakładu górniczego, w tym utraty wartości nieruchomości w związku z ich pochyleniem wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 76.000 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia modyfikacji powództwa, a od kwoty 77.000 zł od dnia następującego po modyfikacji powództwa do dnia zapłaty. Sąd ustalił, co następuje: I. G. i P. G. są właścicielami nieruchomości położonej w R. przy ul. (...), na której wybudowano w 2009 roku budynek mieszkalny.
Nieruchomość znajduje się na terenie objętym wpływami eksploatacji górniczej (...) (...). Wnioskiem z dnia 1 lipca 2016 roku powodowie zwrócili się do pozwanej o naprawie szkody w obiekcie budowlanym. W związku z tym zostały zlecone pomiary pionowości budynku mieszkalnego, a następnie oględziny przedmiotowego budynku. Pismem z dnia 19 września 2018 roku powodowie ponownie zwrócili się do pozwanej z wnioskiem o naprawienie szkody w obiekcie budowlanym, wniosek taki został wniesiony także 25 listopada 2019 roku. W dniu 26 listopada 2019 roku podpisano ugodę pomiędzy stronami dotyczącą szkód górniczych w postaci: uszkodzenia schodów wejściowych, uszkodzenia podestów, spękania posadzek z glazury oraz spękania tynków ścian.
Naprawienie szkód miało nastąpić poprzez przywrócenie stanu poprzedniego. Ugoda nie obejmowała wychylenia się budynku (k.12-25). Wychylenie budynku od pionu wynosi 15,0 mm/m i pochylenie posadzek 15,0 mm/m (opinia k. 60). Ostatnia eksploatacja górnicza w rejonie nieruchomości powodów, przejawiająca się deformacjami ciągłymi, w pokładzie (...) - ściana (...), na głębokości do 611 m p.p.t. oraz w pokładzie (...) - ściana (...), na głębokości 980 m, prowadzona była do 2006 roku. Uspokojenie terenu w wyniku tej eksploatacji nastąpiło po upływie 19,4 miesiąca, czyli na początku 2008 roku.
Eksploatacja prowadzona w obrębie nieruchomości powodów w latach 1977-2007 miała III kategorię terenu górniczego, które stanowią sumaryczne wpływy zmniejszone z upływem czasu. Po wybudowaniu budynku powodów była prowadzona eksploatacja w latach 2011-2015 w pokładzie (...) na dwie warstwy: górną WG i dolną WD, która według prognozowanych współczynników ciągłych deformacji powierzchni spowodowała wpływy statyczne odpowiadające I kategorii terenu górniczego. Nachylenie terenu wynosiło 0,4 mm/m, a odkształcenie poziome 0,7 mm/m.
W okresie od maja 2009 roku do sierpnia 2020 roku prowadzone były w rejonie nieruchomości powodów pomiary niwelacyjne, które wykazały na repterze (...) osiadania terenu 0,07 m, na repterze (...) osiadania terenu wynosiły 0,047 m. Największe obniżenie terenu wynoszące 0,07 m na repterze (...) zachodziło do połowy 2010 roku, a od kwietnia 2012 roku do czerwca 2013 roku wynosiło 0,04 m. Od czerwca 2013 roku wynosiły 0,017 m/rok, co oznacza, że teren jest uznawany za uspokojony. Wpływy eksploatacyjne przejawiające się deformacjami ciągłymi trwały do czerwca 2013 roku.
W okresie od 1 stycznia 2015 roku do 31 stycznia 2020 roku w rejonie nieruchomości powodów wystąpiło 243 wstrząsy, z których 11 charakteryzowały się drganiami gruntu w zakresie “I” stopnia intensywności IGSIS. Wszystkie pozostałe wstrząsy wykazywały “0” stopień intensywności. Wstrząsy te były całkowicie nieszkodliwe dla wszystkich elementów konstrukcyjnych oraz niekonstrukcyjnych budynku, ale mogły być odczuwalne przez powodów i innych mieszkańców (opinia k. 169-208). Warunki geologiczno – górnicze wydane na etapie projektowania budynku prognozowały wpływy górnicze II kategorii.
Budynek został zaprojektowany zgodnie z przyjętymi normami dla takiej kategorii szkód górniczych. Podstawowymi błędami była niewłaściwie zaprojektowana więźba dachowa (o przekrojach z przekroczonym wytężeniem) i brak scalenia ścian nadziemia z fundamentami. Te błędy projektowe są przyczyną wychylenia się bryły budynku od pionu oraz zarysowania tynków wewnętrznych i lekkiej obudowy z płyt kartonowo – gipsowych. Faktyczne wpływy jakie wystąpiły po wybudowaniu budynku miały stopień I kategorii terenu górniczego. Nawet jednak tak zaprojektowany budynek teoretycznie powinien przenieść dodatkowe obciążenia wynikające z I kategorii terenu górniczego, gdyby został wykonany zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i przyjętymi normami.
Wskazuje to, iż przyczyna uszkodzeń są obciążenia stałe samego budynku, obciążenia użytkowe, atmosferyczne (śnieg, wiatr), rodzaj zastosowanych materiałów, rozwiązania projektowe i jakość wykonania. Na zaistniałe uszkodzenia nie miała wpływu działalności górnicza pozwanej (opinia biegłej do spraw budownictwa k. 295, ustne wyjaśnienia do opinii złożone na rozprawie w dniu 24 listopada 2022r. k. 332). Opisany stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów i opinie biegłych. Na zasadzie art. 235 ( 2) § 1 pkt 5 k.p.c. pominięto dowód z kolejnej opinii biegłego z zakresu geologii i górnictwa.
Opinia biegłego z zakresu geologii i górnictwa sporządzona w niniejszej sprawie kompleksowo odpowiada na wszystkie pytania Sądu, a jej rzetelność i wiarygodność nie została skutecznie przez strony podważona. Z kolei biegła z zakresu budownictwa radykalnie zmieniła w toku procesu stanowisko co do przyczyn uszkodzeń zaistniałych w budynku powodów. Powody zmiany stanowiska biegła wyjaśniła w sposób racjonalny i logiczny, tłumacząc, ze początkowo zgodnie ze stanowiskiem przyjętym przez obie strony fakt oddziaływania wpływów górniczych na budynek uznała za pewnik.
Dopiero po zapoznaniu się z opinią biegłej z zakresu geologii i górnictwa powzięła wiedzę, iż wpływy takie nie miały miejsca, co w oczywisty sposób wpłynęło na treść jej opinii.
Sąd zważył co następuje:
Zgodnie z art. 144 ust 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą. Nieruchomość powodów położona jest na terenie górniczym. Budynek zgodnie z informacjami obejmującymi prognozy oddziaływania górniczego przedstawionymi przez poprzedników prawnych pozwanej zaprojektowany miał zostać na II kategorię terenu górniczego.
Projekt jednak norm tych nie spełniał i obarczony był błędami dotyczącymi zarówno konstrukcji więźby dachowej jak i braku scalenia ścian z fundamentami. Faktyczne wpływy eksploatacji górniczej po wybudowaniu budynku nie przekroczyły I kategorii i nie mogły być przyczyną powstałych uszkodzeń. Wychylenie budynku, zarysowania tynków i spojeń płyt kartonowo – gipsowych są wynikiem błędów popełnionych na etapie projektowania oraz jakości wykonania budynku. Wpływ działalności górniczej na zaistnienie uszkodzeń jest w opinii biegłego z zakresu budownictwa wykluczony.
W tej sytuacji, jako że szkoda jakiej doznali powodowie nie pozostaje w związku z ruchem zakładu górniczego, powództwo nie znajduje oparcia w art. 144 ustawy prawo górnicze i podlega oddaleniu. Wobec braku odpowiedzialności pozwanej za zaistniałą szkodę, wszelkie dalsze rozważania dotyczące podnoszonych przez pozwaną zarzutów, w tym zarzutu przedawnienia, Sąd uznał za zbędne. O kosztach procesu przeczono w oparciu o przepis art. 102 k.p.c, uznając, że wobec faktu posadowienia budynku na terenie górniczym i początkowego braku kwestionowania przesz pozwaną wpływów ruchu zakładu górniczego na nieruchomość powodów, powodowie mogli mieć usprawiedliwione przekonanie, że pojawiające się w ich domu uszkodzenia mają charakter szkód górniczych.
SSO Łucja Oleksy-Miszczyk .