Sickness benefit denied because disability occurred before voluntary sickness insurance coverage began.
Legislator summary
AI generatedThe court dismissed the appeal against the Social Insurance Fund's refusal of a sickness benefit. The applicant became unable to work in November 2023, but only voluntarily enrolled in sickness insurance in February 2024. The court ruled that the statutory requirement for disability to occur during the insurance period was not met, as the coverage could not retroactively cover the period of incapacity. Consequently, the applicant was not entitled to the benefit for the disputed timeframe.
Legislator headnote
AI generatedArt. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa; Art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych: A sickness benefit is only payable if the inability to work occurs during the period of sickness insurance coverage, and voluntary insurance cannot have retroactive effect to cover incapacity preceding the start of coverage.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt IV U 179/24
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2024 roku Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Toruniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia Alina Kordus-Krajewska Protokolant: sekr. sąd Michał Ziółkowski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 roku sprawy z odwołania K. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o zasiłek chorobowy w związku z odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Ł. z dnia 15 kwietnia 2024 roku w sprawie (...) I. Oddala odwołanie. Sędzia Alina Kordus-Krajewska Sygn. akt IV U 179/24
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 15 kwietnia 2024 roku w sprawie (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. odmówił K. O. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 14 listopada 2023 roku do 18 lutego 2024 roku z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Z posiadanej przez organ dokumentacji wynika, że odwołująca się dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu podlegała od dnia 19 lutego 2024 roku, a niezdolność do pracy powstała w dniu 14 listopada 2023 roku, zatem przed objęciem dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 3 czerwca 2024 roku pełnomocnik K. O., wskazując, iż ww. decyzję odebrała w dniu 4 maja 2024 roku. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa, w szczególności zasad ogólnych dotyczących formułowania treści decyzji, która w jej ocenie jest lakoniczna i nie pozwala na zrozumienie jej treści.
Uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać na fakty, które organ administracyjny uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Tym samym organ naruszył zasadę praworządności oraz zasady budowania zaufania do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w decyzji i wnosił o odrzucenie odwołania, ewentualnie o jego oddalenie. W piśmie pełnomocnika ubezpieczonej z dnia 19 sierpnia 2024r. podkreślono, że z uwagi na sytuację losową- chorobę ubezpieczona nie miała możliwości zgłosić się do ubezpieczenia we właściwym terminie.
W piśmie z dnia 6 września 2024 roku organ rentowy podtrzymał wniosek o oddalenie odwołania i cofnął wniosek o odrzucenie odwołania. Wyjaśniono, że przepis at. 14 ust.1 i 1a ustawy z dnia 13.10.1998r. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie pozwala na inne niż podane w przepisie przyjęcie terminu do zgłoszenia się do ubezpieczenia chorobowego. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona K. O. podlegała ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w oparciu umowę o pracę w O. (...) w T. od dnia 6 listopada 2007r. W dniu 23 sierpnia 2023 roku ubezpieczona podpisała ze swoim pracodawcą porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy.
Ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2024 roku zmieniono wymiar czasu pracy 1/1 do 1/2 etatu, zmianie podlegało także wynagrodzenie obniżone do kwoty 1.850 zł. Od dnia 14 listopada 2023 roku do dnia 31 maja 2024 roku odwołująca się była niezdolna do pracy z uwagi na chorobę potwierdzoną zwolnieniami lekarskimi za okresy: - 14.11.2023-4.01.2024 r., - 5.01.2024 r., - 6.01.2024-22.02.2024 r., - 23.02.2024-21.03.2024 r., - 20.05.2024-24.05.2024 r., - 27.05.2024-31.05.2024 r. dowody: - porozumienie zmieniające warunki pracy i płacy – k. 43, - zaświadczenia lekarskie – k. 50-51, 54, 65, 69, -wniosek o poświadczenie ubezpieczenia chorobowego k. 7 akt ZUS Od dnia 14 listopada 2023 roku do dnia 18 lutego 2024 roku K.
O. nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zgłoszenie przez K. O. do ubezpieczenia chorobowego dobrowolnego nastąpiło w dniu 19 lutego 2024 roku a do ubezpieczenia rentowego , emerytalnego i wypadkowego w dniu 12 lutego 2024r. Dowód: zgłoszenie do ubezpieczenia – k. 53, - druki ZUS ZUA k.93-94 -potwierdzenie wpływu do ZUS k.95 -pismo z dnia 18 czerwca 2024r. w aktach ZUS( akta ubezpieczonego)
Sąd zważył, co następuje:
Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz aktach organu rentowego, których autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron. W ocenie Sądu odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2780) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Ubezpieczona w czasie zachorowania nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej a prawo do zasiłku chorobowego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jest przedmiotem spornej decyzji. Powyższy wniosek wynika z analizy poniższych przepisów. Przepis art. 11. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r.o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi , że dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 7b, 8 i 10 czyli także osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.
Ubezpieczona nie mogła być od listopada 2023r. objęta dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej skoro nie podlegała w tym czasie z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalno -rentowym. Dobrowolne przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego jest dopuszczalne jedynie wobec osób objętych obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tego samego tytułu, który miałby być podstawą wniosku o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ( art. 11 ust. 2 u.s.u.s.; zob. wyrok SN z 5.09.2008 r., II UK 374/07, OSNP 2010/1–2, poz. 24).
U odwołującej się występował zbieg tytułów ubezpieczeń, który reguluje art. 9 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem art. 9 u.s.u.s. jest przede wszystkim rozstrzyganie tzw. zbiegu tytułów ubezpieczenia w zakresie ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Uregulowano również wpływ, jaki na obowiązek lub dobrowolność tych ubezpieczeń wywierają dodatkowe okoliczności związane z zabezpieczeniem społecznym, takie jak ustalone prawo do świadczeń lub podleganie innemu systemowi ( art. 9 ust. 4–4c i 8 u.s.u.s.).
Przepisy art. 9 wiążą wtedy przymus ubezpieczeń społecznych ze wskazanymi tytułami, w stosunku do niektórych pozostałych przewidują ubezpieczenie dobrowolne ponad wskazane ubezpieczenie obowiązkowe, a wobec jeszcze innych wyłączają ubezpieczenia społeczne. W ten sposób skorygowano reguły podlegania ubezpieczeniom wynikające z art. 6–8 u.s.u.s. Zwolnienie z obowiązku ubezpieczeń z innych tytułów niż wymienione w art. 9 ust. 1 u.s.u.s.: art. 9 ust. 1a i 1b u.s.u.s., dodane przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy z 23.12.1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.
Nr 110, poz. 1256 ze zm.), zmieniającej ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych z dniem 30.12.1999 r.; próg zwalniający to minimalne wynagrodzenie za pracę ( art. 18 ust. 4 pkt 5 u.s.u.s.); obowiązek ubezpieczeń z kolejnego tytułu powstaje, gdy „podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia socjalnego lub zasiłku socjalnego w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5”. Ubezpieczona mogła zatem zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego dobrowolnego dopiero od dnia 1 stycznia 2024r.
Okres podlegania ubezpieczeniom dobrowolnym reguluje art. 14 ust. 1 ustawy systemowej, który stanowi, że objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi albo chorobowym następuje od dnia wskazanego odpowiednio w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 36 ust. 10 albo 14, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zgłoszenie zostało złożone w Zakładzie, z zastrzeżeniem ust. 1a. Termin wyznaczony w art. 14 ust. 1 u.s.u.s. ma charakter zawity i nie ma podstaw do jego "przywracania" czy oceny przyczyn uchybienia temu terminowi (zawinione przez ubezpieczonego czy niezależne od niego).
W przypadku niezgłoszenia się do ubezpieczenia dobrowolnego, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje, aby objęcie ubezpieczeniem w późniejszym terminie mogło mieć skutek wsteczny wobec daty złożenia wniosku (z wyjątkiem przewidzianym w art. 36 ust. 4 u.s.u.s.), choćby przyczyny opóźnienia wystąpienia z wnioskiem o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym były niezawinione po stronie wnioskodawcy. (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I UK 309/17, LEX nr 2508645). K. O. wnosiła o objęcie ubezpieczenia społecznymi od dnia 1 stycznia 2024 roku jednak dokument zgłoszeniowy przekazała w dniu 12 lutego 2024 roku i dotyczył on tylko ubezpieczenia emerytalno -rentowego i wypadkowego.
W dniu 19 lutego 2024 roku K. O. przekazała dokument zgłoszeniowy do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od dnia 1 stycznia 2024 roku. ( k.95) W związku ze złożeniem przez odwołującą się zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w dniu 19 lutego 2024 roku, nie było możliwości, aby podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu wywołało skutek wcześniejszy. Ponadto należy zwrócić uwagę ,że niezdolność do pracy u ubezpieczonej występowała już od 14 listopada 2023r. Zgodnie z podanym już na wstępie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Ubezpieczona stała się niezdolna do pracy przed objęciem dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Z powyższych względów ubezpieczona nie ma prawa do zasiłku chorobowego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za okres od dnia 14 listopada 2023r. do dnia 18 lutego 2024r. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. odwołanie oddalono. Sędzia Alina Kordus-Krajewska