Appeal court partially allowed security claim by correcting lower court's error on essential mistake and property transfer facts.

Sygn. akt I ACz 19/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSA Anna Gawełko (spr.) Sędziowie: SA Anna Pelc SA Marek Klimczak po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa W. W. przeciwko (...) Spółce z o.o. w likwidacji z/s w S. o stwierdzenie nieważności umowy oraz oświadczenia woli z powodu błędu na skutek zażalenia powoda W. W. na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w Rzeszowie z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt VI GC 424/13 p o s t a n a w i a: I. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: zabezpieczyć powództwo przez zakazanie likwidatorowi Spółki (...) Sp. z o. o. w likwidacji z/s w S. zbywania :

1. prawa własności nieruchomości składającej się z działki nr ewid. (...) stanowiącej tereny przemysłowe o pow. 2 ary 11m ( 2) w S. obręb-(...) R. dla której w Sądzie Rejonowym w Stalowej Woli prowadzona jest księga wieczysta (...), 2. prawa użytkowania wieczystego działki nr ewid. (...) o pow. 39 arów 84m ( 2), dla której w Sądzie Rejonowym w Stalowej Woli prowadzona jest księga wieczysta (...) wraz z prawem własności budynków przemysłowych znajdujących się na tej działce: budynku hali produkcyjnej, administracyjno – socjalnego i budynku stanowiącego kotłownię , 3. prawa własności lokalu niemieszkalnego oznaczonego Nr (...) o łącznej powierzchni użytkowej 1122,0 m ( 2) położonego na pierwszej kondygnacji budynku przemysłowego (...) przy ul. (...) w S. objętego księgą wieczystą (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Stalowej Woli , do którego to lokalu przysługuje udział wynoszący (...) części w częściach wspólnych budynku i urządzeniach nie służących wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz prawie użytkowania wieczystego działki Nr ewid. (...) położonej w S. obręb (...) - (...) objętej prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Stalowej Woli księgą wieczystą (...), II. oddalić zażalenie w pozostałej części.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy Sąd Gospodarczy oddalił wniosek powoda o zabezpieczenie powództwa o stwierdzenie nieważności umowy oraz oświadczenia woli z powodu błędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd – analizując żądanie pozwu przez pryzmat twierdzeń powoda wyrażonych w uzasadnieniu pozwu i treści dołączonych dokumentów oraz regulacji prawnych w zakresie skutków wniesienia do spółki jako aportu zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 1 kc i 55 4 kc – uznał, że na tym etapie postępowania powód nie uprawdopodobnił swojego roszczenia.

Sąd przedstawił także swoją ocenę zachowań powoda i ich skutków pod kątem art. 84 kc. Nadto Sąd dodał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił w żaden sposób aby rzeczy ruchome (wymienione pod poz. 1 – 116) zostały wniesione przez powoda aportem do spółki, co czyni wniosek w tej części niezasadnym także z tej przyczyny. Sąd oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa wobec braku przesłanki w postaci uprawdopodobnienia roszczenia (art. 730 1 kpc), nie dokonując już oceny przesłanki w postaci uprawdopodobnienia interesu prawnego.

W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o udzielenie zabezpieczenia zgodnie z jego treścią. W uzasadnieniu zażalenia powód podniósł, że odmowa Sądu Okręgowego w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia jest dla powoda krzywdząca i nietrafna. Powód wskazał, że błąd (w rozumieniu art. 84 kc) polega na jego przekonaniu, że firma (...) Sp. z o.o. przejmie jego wszystkie zobowiązania. Był to błąd istotny i dotyczył treści czynności prawnych. Powód twierdził, że ma interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia, bowiem w związku z likwidacją (...) Sp. zo.o. istnieje duże prawdopodobieństwo sprzedaży majątku spółki w toku postępowania likwidacyjnego , co czyniłoby w przypadku korzystnego dla powoda wyroku niemożliwym odzyskanie środków trwałych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie powoda jest częściowo uzasadnione. Rację ma powód twierdząc, że powództwo swoje uwiarygodnił i wykazał interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli istnieje szansa na jego istnienie. Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia wiąże się z koniecznością uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone. Dotyczy to także podstawy prawnej roszczenia, która powinna być uprawdopodobniona w tym znaczeniu, że dochodzone roszczenie znajduje swoją podstawę normatywną.

Te wymogi zostały przez powoda zachowane. Odmienna ocena Sądu Okręgowego nie jest trafna. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu postanowienia zajął stanowisko, że nie da się przyjąć w świetle orzecznictwa i treści art. 55 4 kc , aby powód uprawdopodobnił, by błąd, na który się powołuje, miał charakter istotny w rozumieniu art. 84 § 2 kc. Rolą Sądu Okręgowego przy rozpoznawaniu wniosku o zabezpieczenie była ocena czy uprawdopodobnione jest żądanie zgłoszone w pozwie, nie zaś ocena istotności błędu na który powód się powołał.

Stanowisko powoda w uzasadnieniu wniosku o udzielenie zabezpieczenia co do uwiarygodnienia interesu prawnego, powtórzone w zażaleniu – Sąd Apelacyjny podziela, uznając, że powód uprawdopodobnił interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W świetle powyższego należało przyjąć, że przesłanki udzielenia zabezpieczenia zawarte w art. 730 1 kpc zostały przez powoda wykazane. Odnośnie zakresu udzielenia zabezpieczenia: Powód przedłożył przy pozwie umowę przeniesienia prawa własności nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego działki wraz z własnością budynków oraz prawa własności lokalu niemieszkalnego (akt notarialny Rep A. (...) z dnia 15 listopada 2012r.).

Powód wykazał tym dowodem, że te prawa przeniósł aportem do spółki (...) Sp. z o.o. Trafnie natomiast wskazał Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że powód nie wykazał, aby rzeczy ruchome wyszczególnione we wniosku o zabezpieczenie pod poz. 1-116 zostały wniesione aportem do spółki. Zatem w tej części wniosek o udzielenie zabezpieczenia nie mógł być uwzględniony. Odnośnie żądania wpisania do ksiąg wieczystych ostrzeżenia o toczonym się postępowaniu sądowym przeciwko (...) Sp. z o.o. w likwidacji;

Żądanie wpisanie ostrzeżenia jest bezzasadne w świetle przepisów art. 16 w związku z art. 1 i art. 25 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U 2013r. 707.tj. ) Funkcje tę spełni ujawnienie zakazu zbywania określonych praw stosownie do treści postanowienia o zabezpieczeniu. W świetle powyższego Sąd Apelacyjny działając na podstawie art. 386 § 1 w związku z art. 397 § 2 kpc zmienił częściowo zaskarżone postanowienie oddalając je w pozostałym zakresie (art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc.).