Legislator Case Law & Legislation
IX U 495/22 AI generated

Military accident compensation dismissed as injuries deemed self-developed rather than caused by external event.

Case Number IX U 495/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The court dismissed the appellant's appeal against the social insurance agency's refusal to grant one-time compensation for a military-related accident. The appellant argued that her back injuries resulted from an external event during duty, while experts concluded the conditions were self-developed. The court relied on expert opinions and evidence to determine the injuries were not caused by the specific incident.

Legislator headnote

AI generated

Art. 508 pkt 1, art. 509 ust. 1, art. 516, art. 517 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny; Injuries arising from a military duty event must be caused by an external factor to qualify for accident compensation, and self-developed conditions do not meet this requirement.

Keywords

AI generated
military accident compensation external cause requirement self-developed injuries one-time compensation expert medical opinion subsumption error factual findings

Cited Legislation

AI generated
Art. 508 pkt 1, art. 509 ust. 1, art. 516, art. 517 ust. 1 of the Act on the Defense of the Fatherland
(...), na podstawie art. 508 pkt 1, art.
Art. 7 of the Code of Civil Procedure
Art. 477 § 14 k.p.c.
Wobec czego Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c.
Art. 98 k.p.c.
Rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie art. 98 k.p.c. Na koszty procesu poniesione przez organ złożyło się wynagrodzenie jego pełnomocnika w kwocie 180 zł na podstawie § 9 ust.
§ 9 ust. 2 of the Minister of Justice Regulation on legal counsel fees
art. 7 k.p
art. 75 § 1 k.p
zasady prawdy obiektywnej i obowiązku dokładnego wyjaśnienia oraz odtworzenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, — art. 75 § 1 k.p.a., tj.
art. 80 k.p
zasady oficjalności, działania z urzędu i obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, — art. 80 k.p.a., tj.
art. 98 k.p.c
Rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie art. 98 k.p.c.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

UZASADNIENIE S. C. (...) decyzją nr (...) z dnia 4 lipca 2022 r. odmówił ubezpieczonej E. W. prawa do jednorazowego odszkodowania za wypadek pozostający w związku ze służbą wojskową z dnia 31 marca 2022 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy powołał się na treść dokumentacji powypadkowej sporządzonej po zdarzeniu z dnia 31 marca 2022 r. podnosząc, że na skutek jego zaistnienia E. W. nie odniosła żadnych obrażeń. Organ podniósł, że zdarzenie z dnia 31 marca 2022 r. nie może zostać uznane za wypadek pozostający w związku ze służbą wojskową, gdyż nie ustalono, aby zaistniały okoliczności potwierdzające przyczyny zewnętrzne prowadzące do powstania urazu w dniu 31 marca 2022 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. W. wniosła o zmianę rozstrzygnięcia organu poprzez uznanie zdarzenia z dnia 31 stycznia 2022 r. za wypadek pozostający w związku ze służbą i przyznania na rzecz skarżącej jednorazowego odszkodowania przysługującego w razie wypadku pozostającego w związku ze służbą, a także o obciążenie organu kosztami postępowania przed sądem, w tym i kosztami zastępstwa adwokackiego skarżącej. Skarżąca zarzuciła decyzji:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 508 pkt 1 w zw. z art. 509 ust. 1, art. 516 oraz art. 517 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r., poz. 655 ze zm.) przez błąd w subsumcji polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że w sprawie niniejszej nie istniały przesłanki do przyznania ubezpieczonej jednorazowego świadczenia odszkodowawczego przysługującego wskutek jej wypadku z dnia 31 marca 2022 r., bowiem dolegliwości E. W. są skutkiem jej schorzenia samoistnego i jego wystąpienie w czasie wykonywania czynności wchodzących do zakresu obowiązków nie stwarza podstawy do przypisania temu zdarzeniu cech wypadku rozumieniu wskazanych przepisów, podczas gdy zgodnie z prawidłową wykładnią tych przepisów - takie przesłanki zaistniały, bowiem dolegliwości zdrowotne ubezpieczonej powstały na skutek zdarzenia wywołanego przyczyną zewnętrzną, a zarazem pozostają w związku z wykonywaniem przez nią obowiązków służbowych i poleceń przełożonych, skoro ubezpieczona podczas wykonywania obowiązków służbowych podczas wstawania z krzesła (fotela komputerowego), nagle na skutek jego odsunięcia się upadła i poczuła ból w dolnej części pleców, na skutek czego przebyła ona zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowy z prawostronną rwą kulszową w przebiegu dyskopatii L4/L5 i L5/S1 leczonej operacyjnie, co skutkowało naruszeniem sprawności jej organizmu powodującym upośledzenie jego czynności na okres przekraczający 6 miesięcy, jako że do dnia 31 grudnia 2022 r. ubezpieczona pozostaje zwolniona przez lekarza z zajęć wychowania fizycznego, służb, wart, zapraw, zajęć w polu i zajęć poligonowych, zaś aktualnie przebywa w szpitalu rehabilitacyjnym, 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, który nastąpił w wyniku naruszenia przez organ rentowy jako organ administracji dyspozycji wynikających z:

— art. 7 k.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej i obowiązku dokładnego wyjaśnienia oraz odtworzenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, — art. 75 § 1 k.p.a., tj. obowiązku dopuszczenia i przeprowadzenia wszelkich dowodów służących wyjaśnieniu sprawy, — art. 77 § I k.p.a., tj. zasady oficjalności, działania z urzędu i obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, — art. 80 k.p.a., tj. obowiązku oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, który wyraził się w nieprawdziwym i sprzecznym z treścią materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przyjęciem, iż dolegliwości E. W. na skutek jej wypadku z dnia 31 marca 2022 r., są skutkiem schorzenia samoistnego i ich wystąpienie w czasie wykonywania czynności wchodzących do zakresu obowiązków nie stwarza podstawy do przypisania temu zdarzeniu cech wypadku rozumieniu wskazanych przepisów ustawy o obronie Ojczyzny.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że pełni zawodową służbę wojskową w Jednostce Wojskowej nr (...) w B.. W dniu 31 marca 2022 r., podczas wykonywania obowiązków służbowych, wstawała z fotela komputerowego, a nagle na skutek jego odsunięcia się upadła i poczuła ból w dolnej części pleców, na skutek czego przebyła zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowy z prawostronną rwą kulszową w przebiegu dyskopatii L4/L5 i L5/S1 leczonej operacyjnie. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy – S. C. (...) wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ wywiódł jak w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. W. pełniła czynną służbę wojskową od dnia 1 września 2015 r. Ostatnio w Jednostce Wojskowej nr (...) w B.. Niesporne. W dniu 31 marca 2022 r. około godziny 7:00 w kancelarii w budynku nr (...) na terenie 102. Batalionu Ochrony podczas wykonywania czynności służbowych E. W. wstawała z fotela znajdującego się obok biurka. W pewnym momencie fotel przesunął się na kółkach. Odwołująca się E. W. ratując się przed upadkiem przeniosła swój ciężar ciała na prawą nogę, co spowodowało u niej silny ból w dolnej części pleców.

Ubezpieczona wzięła leki przeciwbólowe, a po pracy udała się do lekarza ortopedy, który stwierdził zespół bólowy L/S i radikulopatię prawostronną. W dniu 8 kwietnia 2022 r., w wyniku przeprowadzenia rezonansu magnetycznego, rozpoznano u E. W. odprostowaną lordozę lędźwiową, nadto szerokopodstawną, pośrodkową, bardziej skierowaną na prawo przepuklinę krążka międzykręgowego L4/L5, uwypuklającą się dokanałowo ponad 4 mm, z uciskiem worka oponowego, graniczącą z prawym korzeniem nerwu L5 w odcinku wewnątrzkanałowym, osteofitozę dootworową prawostronną, wypadnięcie jadra miażdżystego L5/S1 dokanałowego centralnie, wypełniającego światło kanału kręgowego, z cechami bezwzględnej stenozy, ponadto towarzyszące zmiany zwyrodnieniowe stawów międzykręgowych, obniżone, o niskim sygnale i z cechami odwodnienia krążki międzykręgowe L4/L5 i L5/S1, nierówny zarys blaszek granicznych tych trzonów, a także przykrążkowe zmiany hiperintensywne zwyrodnienia tłuszczowego szpiku.

Po wykonaniu rezonansu magnetycznego E. W. została skierowana na oddział chirurgii urazowo-ortopedycznej w Szpitalu Wojewódzkim w S., gdzie wykonano u niej zabieg operacyjny. W rozpoznaniu pooperacyjnym stwierdzono u pacjentki przemieszczenie krążka międzykręgowego. Dowód: - protokół powypadkowy (...), meldunek Szefa Sekcji Ochrony (...) Niejawnych z dnia 8 czerwca 2022 r., oświadczenie poszkodowanej, oświadczenie świadka wypadku, historia zdrowia i choroby z Centrum Medycznego (...), karta informacyjna leczenia szpitalnego, dokumentacja medyczna – akta sprawy odszkodowawczej w aktach organu, nienumerowane, - przesłuchanie E. W.

– k. 45-45v. Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w S. nr (...) z dnia 8 lipca 2022 r. E. W. została uznana za zdolną do zawodowej służby wojskowej, będąc zwolnioną z zajęć i egzaminów z wychowania fizycznego oraz zajęć w polu na okres 3 miesięcy. R. (...) w S. nie stwierdziła związku ze służbą wojskową przebytego zespołu bólowego lędźwiowo-krzyżowego z prawostronną rwą kulszową w przebiegu dyskopatii L4/L5 i L5/S1 leczonej operacyjnie. Niesporne, nadto: orzeczenie z dnia 8 lipca 2022 r. – k.

13. Dolegliwości, które wystąpiły w dniu 31 marca 2022 r. u E. W. spowodowane były przede wszystkim zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, które powstawały latami. Zaburzenie równowagi po wstaniu z fotela nie stanowiło czynnika zewnętrznego jakiegokolwiek urazu kręgosłupa. Dowód: - opinia sądowo-lekarska biegłych sądowych z zakresu ortopedii H. M. i neurologii T. P. – k. 52-53, - opinia uzupełniająca biegłych sądowych z zakresu ortopedii H. M. i neurologii T. P. – k. 74,

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. W myśl art. 516 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 655) jednorazowe odszkodowanie przysługuje żołnierzowi, który wskutek wypadku albo choroby doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Zgodnie z art. 511 ustawy o obronie Ojczyzny uszczerbek na zdrowiu uważa się za:

1) stały - jeżeli powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy;

2) długotrwały - jeżeli powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy mogące ulec poprawie. Zgodnie z art. 509 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny świadczenia odszkodowawcze przysługują żołnierzowi, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku, albo wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej. W myśl art. 508 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny za wypadek należy rozumieć nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, pozostające w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie, które zaszło podczas:

a) wykonywania obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych, b) wykonywania czynności w interesie służby wojskowej, nawet bez polecenia przełożonych, c) ratowania ludzi z grożącego niebezpieczeństwa albo ratowania mienia przed zniszczeniem lub zagarnięciem, d) udziału w pościgu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo ochroną innych osób przed napaścią, e) odbywania drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności określonych w lit. a i b - lub w związku z tymi czynnościami; Z cytowanych przepisów wynika zatem, iż aby zdarzenie można było uznać za wypadek pozostający w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej, zdarzenie musi być nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną i musi nastąpić podczas wykonywania lub w związku z wykonywaniem czynności lub obowiązków stricte wymienionych przepisem – pozostawać w związku ze służbą.

W zaskarżonej przez odwołującą się decyzji S. C. (...), na podstawie art. 508 pkt 1, art. 509 i art. 527 ustawy o obronie Ojczyzny, odmówił E. W. przyznania prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu zdarzenia z dnia 31 marca 2022 r. pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej powołując się na brak przyczyny zewnętrznej powstania dolegliwości jej kręgosłupa mogącej wynikać ze szczególnych właściwości lub warunków służby wojskowej. Z kolei odwołująca się podnosiła, że zdarzenie z dnia 31 marca 2022 r. stanowiło wypadek w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej wskazując, że w tym dniu upadła wstając z krzesła.

Sąd zauważył, że okoliczność upadku ubezpieczonej w momencie zdarzenia nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez Sąd materiale dowodowym. Co więcej, dopiero w odwołaniu E. W. wskazała, że upadła wstając z krzesła zza biurka,. Na taki fakt nie wskazywał ani protokół powypadkowy sporządzony przez organ rentowy, ani jej oświadczenie złożone w charakterze osoby poszkodowanej w postępowaniu powypadkowym. Biorąc pod uwagę treść przesłuchania E. W. przeprowadzonego na rozprawie stwierdzić należy, że okoliczność ta nie została wykazana przez odwołującą się i jawi się jako nieprawdziwa – przytoczone jedynie na użytek procesu.

Z materiału dowodowego wynika, jedynie, że odwołująca się w dniu 31 marca 2022 r. wykonała ruch polegający na przeniesieniu ciężaru ciała na prawą nogę w celu asekuracji przed upadkiem, do którego nie doszło. W tej sytuacji należało ocenić, czy ten ewentualny nagły ruch mógł stanowić przyczynę zewnętrzną powstania dolegliwości bólowych kręgosłupa odwołującej się i wpływać na dalsze upośledzenie jego funkcji. Zatem spór w niniejszej sprawie ostatecznie dotyczył tego, czy dolegliwości, które wystąpiły w dniu 31 marca 2022 r. u E. W. spowodowane były przyczyną wewnętrzną czy też może przyczyną zewnętrzną, a także czy w związku z tym można uznać zdarzenie z dnia 31 marca 2022 r. za wypadek w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej, w sytuacji, gdy zachowany został związek czasowy, miejscowy i funkcjonalny ze służbą wojskową.

Na tę okoliczność Sąd dopuścił w sprawie dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii H. M. i neurologii T. P.. Biegli badali bezpośrednio odwołującą się i analizowali dokumentację medyczną dotycząca E. W.. Biegli rozpoznali u ubezpieczonej słabszy lewy odruch skokowy, kręgosłup nieco lewostronnie wygięty, bolesność palpacyjną na wysokości blizny w odcinku L/S, a także ruchomość nieznacznie ograniczoną w odcinku lędźwiowym. U odwołującej się rozpoznali zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego leczone operacyjnie w dniu 22 kwietnia 2022 r. z dobrym efektem klinicznym.

W wyniku operacji usunięto dysk L4/L5 i L5/S1 ze stabilizacją. Obecnie ubezpieczona skarży się na bóle kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego. Zdaniem biegłych dolegliwości, które wystąpiły u ubezpieczonej w dniu 31 marca 2022 r. spowodowane były przede wszystkim zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, które powstawały latami. Ruch kręgosłupa podczas wstawania z krzesła spowodował wystąpienie objawów ostrego zespołu bólowego. Nie pozostawał on jednak, w ocenie biegłych, w związku z pełnieniem służby wojskowej.

Organ rentowy nie wniósł zarzutów względem opinii biegłych, jednak uczyniła to strona odwołująca się w piśmie z dnia 6 czerwca 2023 r. Zdaniem odwołującej się biegli nie udzielili odpowiedzi na pytanie, czy zdarzenie z dnia 31 marca 2022 r. spowodowało u niej uraz skutkujący stałym lub długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu i w jakiej wysokości. W piśmie zawierającym zarzuty do opinii pełnomocnik odwołującej się ponownie powoływał się na upadek, który, jak już wskazano powyżej, wykluczono. Poza zarzutami strona odwołująca się wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych również z zakresu traumatologii oraz chirurgii.

Sąd pominął wniosek, ponieważ biegły sądowy H. M. jest biegłym również z zakresu chirurgii i traumatologii, nie było więc potrzeby powoływania kolejnego biegłego. W odpowiedzi na zarzuty podniesione przez odwołującą się biegli sporządzili w dniu 3 października 2023 r. opinię uzupełniającą. Wskazali w niej, że w dniu 31 marca 2022 r. u ubezpieczonej wystąpił zespół bólowy kręgosłupa, będący wynikiem skrętu tułowia po wstaniu z fotela. Podkreślili, że w mechanizmie tym jest brak przyczyny zewnętrznej. Zaburzenia równowagi po wstaniu z fotela biegli nie uznali za przyczynę zewnętrzną.

Zdaniem biegłych zespół bólowy kręgosłupa u ubezpieczonej wystąpił na podłożu zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa i nie ma charakteru urazowego, przez co nie mogli oni określić uszczerbku na zdrowiu. W wyniku tak uzupełnionej opinii Sąd nie podzielił zarzutów odwołującej się i w pełni zgadza się z wyrażonym przez biegłych w opinii stanowiskiem, a przyjęte przez biegłych wnioski uznaje za własne. W ocenie Sądu, wydana w sprawie opinia jest rzetelna, oparta na komplecie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy i badaniu odwołującej się przeprowadzonym w dniu 24 marca 2023 r.

Zdaniem Sądu, biegli posiadają wystarczającą wiedzę z dziedziny medycyny objętej zakresem przedmiotowym opinii. Biegli byli zatem w stanie ustalić fakty potrzebne do sporządzenia opinii, dokonać ich właściwej, obiektywnej analizy, jak też wyprowadzić poprawne wnioski, pozostające w zgodzie z zasadami sztuki lekarskiej oraz wiedzą z zakresu danej dziedziny medycyny, a także z zasadami zwykłego doświadczenia życiowego przeciętnego człowieka. Taką ocenę kwalifikacji i umiejętności biegłych wspiera treść samej opinii. Trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na dokładne ujęcie omawianego przez biegłych zagadnienia.

Przedstawili oni swój wywód logiczny w racjonalnie uargumentowany sposób. Opinia została sporządzona nie na podstawie arbitralnej i formułowanej apriorycznie oceny, lecz w oparciu o obiektywny i rzetelnie zebrany materiał badawczy (przy zastosowaniu wymaganych przy tego rodzaju schorzeń metodach diagnostycznych), który potwierdzał prawidłowość wyrażonego przez biegłych osądu. Biegli wyczerpująco wyjaśnili, z jakich względów schorzenia odwołującej się mają charakter samoistny, nie miały przyczyny zewnętrznej, a przez to nie sposób jest uznać zdarzenia z dnia 31 marca 2022 r. za wypadek w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej.

Sąd doszedł do wniosku, że zmiany dyskopatyczne w obrębie kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego E. W. powstawały latami a ich jakkolwiek nagłe ujawnienie się w dniu 31 marca 2022 r. stanowiło objaw schorzenia samoistnego a nie urazu mającego związek z pełnieniem wojskowej. Dolegliwości mogły ujawnić się w każdym momencie, biorąc pod uwagę stopień zaawansowania zmian chorobowych, niezależnie od tego, czy odwołująca się o zmianach tych wiedziała. Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd działał w oparciu o dowody z dokumentów, albowiem ich wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu, w oparciu o opinie biegłych, której Sąd w pełni dał wiarę.

Ponadto Sąd oparł ustalenia faktyczne na zeznaniach odwołującej się E. W.. Skarżąca w sposób spójny opisała swoje dolegliwości oraz okoliczności ich wystąpienia. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że schorzenia narządu ruchu występujące u E. W. stanowią schorzenia samoistne i nie są skutkiem zdarzenia z dnia 31 marca 2022 r. W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania skarżącej jednorazowego odszkodowania za wypadek pozostający w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Wobec czego Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako nieuzasadnione.

Rozstrzygnięcie o kosztach wydano na podstawie art. 98 k.p.c. Na koszty procesu poniesione przez organ złożyło się wynagrodzenie jego pełnomocnika w kwocie 180 zł na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst – Dz.U. z 2018 r., poz. 265). ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...). 3. (...) (...)