Social Court dismisses appeal against ZUS order to return family pension received while school attendance ceased.

Sygn. akt IX U 2120/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Maria Konieczna Protokolant: Iwona Porwoł przy udziale: ./. po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. w Rybniku sprawy z odwołania P. R. ( R. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o zwrot nienależnie pobranej renty rodzinnej na skutek odwołania P. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 19 sierpnia 2013 r. Znak R- (...) oddala odwołanie. Sędzia Sygn. akt IX U 2120/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19.08.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., na podstawie art. 138 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i retach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 84 ust.1 , 9 i 11 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zobowiązał ubezpieczonego P. R. (R.) do zwrotu nienależnie pobranej renty rodzinnej za okres od 01.03.2013r. do 31.08.2013r., w kwocie 6.932,16zł i odsetek za okres od 26.03.2013r. do 19.08.2013r., tj. do dnia wydania decyzji, w kwocie 175,71zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany wskazując, iż w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji nie był w stanie uczęszczać do szkoły, gdyż przebywał na leczeniu w szpitalu i nie wiedział, że fakt ten trzeba zgłaszać do ZUS, jego stan zdrowia nie pozwalał mu na załatwianie spraw urzędowych. Podniósł także, iż choruje na schizofrenię paranoidalną i nie wie, czy będzie mógł zwrócić tak ogromną sumę pieniędzy oraz, iż aktualnie, wraz z żoną i dzieckiem utrzymuje się z zasiłku macierzyńskiego.

Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie z przyczyn jak w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazał nadto, iż ubezpieczony nie poinformował Oddziału o przerwaniu nauki mimo, że taki obowiązek wynikał z treści pouczeń zawartych w kolejnych decyzjach rentowych. Rozpoznając sprawę Sąd ustalił, co następuje. Ubezpieczony urodził się w dniu (...) Od dnia 07.06.2010r. uprawniony jest do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, która do czasu uzyskania pełnoletniości doręczna była opiekunowi prawnemu ubezpieczonego, tj. jego bratu M.

B. (B.), a od 01.04.2011r. – ubezpieczonemu. Poszczególne decyzje organu rentowego doręczane ubezpieczonemu, dotyczące przysługującej mu renty rodzinnej, zawierały pouczenie o obowiązku poinformowania organu rentowego o zaprzestaniu kontynuowania nauki, o definicji świadczenia nienależnego, obowiązku zwrotu takiego świadczenia. Takie pouczenia zawierały między innymi decyzje z dnia 29.08.2012r. i 19.09.2012. w pkt IV i VIII pouczenia znajdującego się na odwrotnych stronach tych decyzji. Nadto decyzja z dnia 19.09.2012r. na pierwszej stronie zawierała informację o bezwzględnej konieczności poinformowania organu rentowego w terminie do 7 dni o każdej przerwie w kontynuowaniu nauki Ubezpieczony w dniu 05.08.2013r. poinformował organ rentowy, że od marca 2013r. nie kontynuuje nauki i przedłożył zaświadczenie szkolne.

Z zaświadczenia tego, wystawionego w dniu 19.07.2013r. przez dyrektora Zespołu Szkół (...) w R. wynika, iż ubezpieczony był w roku szkolnym 2012/2013 słuchaczem I klasy Technikum Uzupełniającego dla Dorosłych (...) w R.do dnia 28.02.2013r. Ubezpieczony w okresie spornym od 01.03.2013r. do 31.08.2013r. pobrał rentę rodzinną w łącznej kwocie 6.932,16zł. Ubezpieczony w okresie od 13.12.2012r. do 13.11.2013r. pięciokrotnie był hospitalizowany w Państwowym Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie (...) w R. z powodu stanu zdrowia spowodowanego zaostrzeniem rozpoznanej u niego schizofrenii, w tym w okresie następującym bezpośrednio po dniu 28.02.2013r. przebywał dwukrotnie w Szpitalu jw., za każdym razem w okresach trwających trzy miesiące: od 11.03.2013r. do 04.06.2013r. i od 19.08.2013r. do 13.11.2013r.

Organ rentowy nieformalną decyzją z dnia 09.12.2013r., na podstawie wniosku ubezpieczonego z dnia 20.09.2013r., sprecyzowanego w dniu 18.11.2013, odmówił ubezpieczonemu prawa do odstąpienia od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń. Ubezpieczony złożył odwołanie od decyzji z dnia 20.09.2013r. w toku niniejszego postępowania, na rozprawie w dniu 10.04.2014r., które Sąd przyjął do protokołu oraz wyłączył do odrębnego rozpoznania. Powyższe ustalił Sąd w oparciu o akta organu rentowego, informację Państwowego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie (...) w R. z dnia 10.02.2014r. k. 16 akt sądowych oraz kart informacyjnych Państwowego Szpitala jw. k. 22-26 akt sądowych.

Zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny, wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd zważył, co następuje. Odwołanie ubezpieczonego od decyzji z dnia 19.08.2013r. nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. 2013r., poz. 1440 ze zm.) dzieci własne mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia.

Art. 101 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r.: „Prawo do świadczeń ustaje, gdy ustanie którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania tego prawa”. Zgodnie natomiast z treścią art. 138 ust.1 i ust.2 pkt 1 powołanej ustawy osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Przeprowadzone postępowanie wykazało, że ubezpieczony był w roku szkolnym 2012/2013 słuchaczem I klasy Technikum Uzupełniającego dla Dorosłych (...) w R. do dnia 28.02.2013r. oraz, iż w okresie od 01.03.2013r. do 31.08.2013r. pobrał rentę rodzinną w łącznej kwocie 6.932,16zł, co było okolicznościami bezspornymi w niniejszym postępowaniu oraz. Postępowanie dowodowe wykazało nadto, iż ubezpieczony był prawidłowo pouczony o obowiązku niezwłocznego poinformowania organu rentowego o niekontynuowaniu nauki, definicji świadczenia nienależnego, obowiązku zwrotu takiego świadczenia, gdy takie pouczenia zawierały niewątpliwie kolejne, doręczane osobiście ubezpieczonemu, decyzje w zakresie przysługującego ubezpieczonemu świadczenia i gdy treść tych pouczeń była czytelna, jednoznaczna.

W sytuacji ustalenia jw., zdaniem Sądu, decyzja organu rentowego z dnia 19.08.2013r. stwierdzająca, iż ubezpieczony w okresie spornym pobrał nienależnie świadczenie – rentę rodzinną jest zasadna, gdy spełnione zostały przesłanki nienależnie pobranego świadczenia określone w powołanym powyżej art. 138 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, tj. gdy niewątpliwie świadczenie wypłacone zostało ubezpieczonemu mimo niekontynuowania przez niego nauki, a zatem mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia, gdy ubezpieczony był prawidłowo pouczony o braku prawa do jego pobierania.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie powołanych przepisów, z mocy art. 477 14 §1 kpc oddalił odwołanie od decyzji z dnia 19.08.2013r. nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Wskazać nadto należy, iż zdaniem Sądu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były okoliczności podnoszone przez ubezpieczonego w zakresie przyczyn niepoinformowania bezzwłocznego organu rentowego o zaprzestaniu kontynuowania nauki – przyczyn zdrowotnych, przebywania w leczeniu szpitalnym w okresie spornym oraz dotyczące jego trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej, gdy okoliczności te, w ocenie Sądu, mogą stanowić podstawę do odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia i gdy odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z dnia 09.12.2013r. odmawiającej mu prawa do odstąpienia od żądania zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń Sąd, postanowieniem z dnia 10.04.2014r., wydanym na rozprawie, wyłączył do odrębnego rozpoznania kierując się uregulowaniem art. 477 9 §5 kpc.

SSO Maria Konieczna