Appeal allowed; court remanded case for retrial due to failure to examine merits and lack of evidence.

III Ca 2360/21

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 września 2021 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu w sprawie z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. przeciwko (...) w Wielkiej Brytanii prowadzącej działalność w Polsce poprzez (...) Oddział w Polsce o zapłatę, oddalił powództwo. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 7 czerwca 2021 r (...) sp. z o.o. Oddział w Polsce zapłaciła (...) sp. z o.o. kwotę 4605,03 zł w związku z pozwem sądowym złożonym w niniejszej sprawie. Na wskazaną kwotę składa się 3698,94 zł należności głównej i 906,09 zł odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od 15 września 2017 r. do 7 czerwca 2021 r.

Apelację od tego rozstrzygnięcia złożyła strona powodowa zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 822 kc poprzez uznanie, że dochodzona przez powoda zapłata z tytułu najmu pojazdu zastępczego nie jest mu należna, gdyż została nie tylko uznana, ale również uiszczona przez pozwanego , czego powód nie potwierdza i czego nie wykazało postępowanie przed Sądem Rejonowym. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego tj, art. 233 § 1 kpc w zw. z art., 6 kc i art. 822 kc, art. 327 1 § 1 kpc i 217 § 1 i 2 kpc w zw. z art. 227 kpc i art. 162 kpc.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja jest zasadna i spowodowała uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Art. 386 § 4 k.p.c. stanowi, że w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Treścią normy prawnej zawartej w tym przepisie jest upoważnienie do wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego w określonych sytuacjach procesowych, jako wyjątku od zasady orzekania co do meritum sporu w tym postępowaniu.

Jego brzmienie wskazuje jednocześnie na to, iż nie zachodzi obowiązek prowadzenia przez sąd drugiej instancji postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia rzeczywistej treści stosunków faktycznych i prawnych w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji zaniechał rozważenia poddanych przez strony pod osąd żądań i twierdzeń, jak również, gdy pominął mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie meritum sporu dowody zawnioskowane przez strony dla ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Konieczne staje się wówczas wydanie orzeczenia kasatoryjnego przewidzianego w art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ przeprowadzenie postępowania dowodowego przez sąd odwoławczy, a następnie wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, ograniczyłoby merytoryczne rozpoznanie sprawy do jednej instancji.

W orzecznictwie i piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nierozpoznanie istoty sprawy oznacza zaniechanie przez sąd pierwszej instancji zbadania materialnej podstawy żądania pozwu albo pominięcie merytorycznych zarzutów pozwanego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC z 2000 r. z. 1, poz. 22 oraz wyrok tego Sądu z dnia 17 listopada 1999 r., III CKN 450/98, OSNC z 2000 r. z. 5, poz. 97). Bezpodstawna odmowa przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym przez strony świadczy również o nierozpoznaniu istoty sporu.

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy ustalił, że roszczenie powoda zostało zaspokojone w sytuacji, gdy w sprawie dysponował wyłącznie kopią przelewu kwoty dochodzonej pozwem. Należy zwrócić uwagę, że pozwany nie złożył w sprawie żadnego pisma procesowego z wyjątkiem znajdującego się na stronie 67 akt pisma skierowanego do strony powodowej, niepodpisanego przez przedstawiciela strony pozwanej z dnia 4 czerwca 2021 r,. o dokonaniu zapłaty oraz potwierdzenia realizacji dyspozycji z dnia 11 czerwca znajdującego się na karcie 73 akt.

Jednocześnie powód zaprzecza w apelacji, aby taka kwota wpłynęła na jego konto. W istocie brak jest w sprawie informacji, czy konto, na które pozwany dokonał wpłaty należy do powoda. Jeżeli pozwany w rzeczywistości nie zaspokoił roszczenia powoda to niezbędne będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia jego zasadności. W tych okolicznościach należało uznać, że apelacja powoda jest zasadna i powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, bowiem nie została rozpoznana istota sporu.

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy winien ustalić, czy w istocie pozwany zaspokoił roszczenie powoda, a jeżeli nie – przeprowadzić postępowanie dowodowe co do jego zasadności. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy podstawie art. 386 § 4 k.p.c. orzekł jak w sentencji pozostawiając – w oparciu o art. 108 § 2 k.p.c. – rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego Sądowi I instancji.