Court allows enforcement clause against heir but limits liability to estate inventory value under inheritance law.

Sygn. akt II Cz 888/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marzenna Ernest Sędziowie: SO Wiesława Buczek - Markowska SO Mariola Wojtkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2014 r. w S. sprawy z wniosku wierzyciela Funduszu (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko dłużnikowi (...) W. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt I Co 358/13 postanawia:

I. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie I w ten sposób, że nadać klauzulę wykonalności tytułowi wykonawczemu - prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie w dniu 4 października 2010 r., w sprawie sygn. akt I Nc 2034/10, zaopatrzonemu w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 4 listopada 2010 r. - przeciwko (...) W., jako spadkobiercy dłużnika A. S.z ograniczeniem jego odpowiedzialności do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku, oddalając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności w pozostałej części;

II. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie; III. zasądzić wierzyciela na rzecz dłużnika kwotę 30 (trzydzieści) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. SSO Mariola Wojtkiewicz SSO Marzenna Ernest SSO Wiesława Buczek - Markowska Sygn. akt II Cz 888/14

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy Szczecin - Centrum w Szczecinie: I. nadał klauzulę wykonalności tytułowi wykonawczemu - prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie w dniu 4 października 2010r., w sprawie sygn. akt I Nc 2034/10, zaopatrzonemu w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 4 listopada 2010r. - przeciwko (...) W., jako spadkobiercy dłużnika A. S.; II. zasądził od dłużnika (...) W.na rzecz wierzyciela Funduszu (...) Spółki z o.o.w W.kwotę 40 zł tytułem kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że Fundusz (...) Spółka z o.o.w W.wniósł o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie w dniu 4 października 2010r., w sprawie sygn. akt I Nc 2034/10, przeciwko (...) W., jako spadkobiercy dłużnika A. S.. W uzasadnieniu podał, że dłużnikiem z powyższego tytułu egzekucyjnego była A. S., który zmarł w dniu 5 listopada 2011 r. Wskazał, że spadek po A. S.na podstawie ustawy nabyła (...) W..

Na osobę tą przeszły zatem zobowiązania z powyższego tytułu wykonawczego. Do wniosku dołączył kserokopię tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie w dniu 4 października 2010 r., w sprawie sygn. akt I Nc 2034/10, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 4.11.2010r. oraz oryginalny odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 1 lipca 2013 r. w sprawie sygn. akt VI Ns 70/13 w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po A.

S.. Niniejsze postanowienie stanowi, że spadek po A. S.zmarłym w dniu 5 listopada 2011 r. na podstawie ustawy nabyła z dobrodziejstwem inwentarza (...) W.. Odwołując się do treści art. 779 k.p.c. oraz art. 788 § 1 k.p.c. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przesłanką uzyskania klauzuli wykonalności jest wykazanie przez wierzyciela przejścia praw lub obowiązków za pomocą dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym. Wystarczy, że osnowa dokumentu tylko stwierdza fakt przejścia praw lub obowiązków.

Sąd ocenia ten dokument pod względem formalnym natomiast, według dominującego stanowiska nauki i judykatury, wykluczone jest merytoryczne badanie, czy do przejścia praw lub obowiązków rzeczywiście doszło. Dłużnik może kwestionować fakt sukcesji wyłącznie na drodze powództwa z art. 840 § 1 pkt 1 in fine. Zdaniem Sądu Rejonowego, złożony przez wnioskodawcę odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Świnoujściu z dnia 1 lipca 2013 r. w sprawie sygn. akt VI Ns 70/13 w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku spełnia kryteria dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 244 k.p.c. i jest dokumentem, o którym mowa w art. 788 § 1 k.p.c. wykazującym przejście obowiązków orzeczonych przedmiotowym wyrokiem na (...) W.jako spadkobiercę dłużnika A.

S.. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł dłużnik, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez nadanie klauzuli z ograniczeniem odpowiedzialności dłużnika za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania za obie instancje. Skarżący zarzuci naruszenie przepisu postępowania tj. art. 792 k.p.c. w zw. z art. 1023 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy ograniczenia odpowiedzialności następcy prawnego dłużnika wynikającego wprost z przepisu prawa.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części. Rozstrzygając w przedmiocie złożonego wniosku o nadanie klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty przeciwko następcy prawnemu wskazanego nim pozwanego A. S., Sąd pierwszej instancji pominął treść art. 792 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli następca ponosi odpowiedzialność tylko z określonych przedmiotów albo do wysokości ich wartości, należy w klauzuli wykonalności zastrzec mu prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność, o ile prawo to nie jest zastrzeżone już w tytule egzekucyjnym.

Jeżeli zatem zastrzeżenie prawa do powoływania się na ograniczoną odpowiedzialność nie nastąpiło w postępowaniu rozpoznawczym i tytuł egzekucyjny takiego zastrzeżenia nie zawiera, a następca dłużnika ponosi odpowiedzialność tylko z określonych przedmiotów albo do wysokości ich wartości, treść klauzuli wykonalności prawo nabywcy w tym zakresie powinna zastrzegać. Ograniczenie odpowiedzialności wynika z przepisów prawa materialnego. Jednym z nich jest przepis art. 1023 § 2 k.c. zgodnie z którym (...)ani (...) nie składają oświadczenia o przyjęciu spadku, a spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.

Stosownie do art. 1031 § 2 k.c. w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Mając na uwadze wszystkie przytoczone powyżej okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie przepisu art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie I w sentencji. W ocenie Sądu Okręgowego nie było podstaw do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. Sąd orzekł zasadniczo zgodnie z żądaniem wniosku, tj. nadał klauzulę wykonalności przeciwko następcy prawnemu dłużnika i choć jego odpowiedzialność za dług została ograniczona, wnioskodawcę należało potraktować jako wygrywającego w całości postępowanie klauzulowe przed Sądem pierwszej instancji (art. 100 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).

W związku z tym, iż skarżący zaskarżył postanowienie Sądu Rejonowego w całości w tym także w przedmiocie kosztów postępowania, i w tym zakresie jego zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. jak w punkcie II sentencji. W punkcie III Sąd orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (...)w postępowaniu zażaleniowym uległa wierzycielowi tylko co do nieznacznej części swych żądań, zatem to na wierzyciela należało nałożyć obowiązek zwrotu (...) wszystkich kosztów postępowania, obejmujących uiszczoną opłatę od zażalenia w wysokości 30 złotych. (...) (...) ZARZĄDZENIE (...) (...) (...); (...) (...)