Legislator Case Law & Legislation
V U 819/13 AI generated

Court allows social insurance exemption for vet services performed within a business activity.

Case Number V U 819/13
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court modified the Social Insurance Fund's decision to exempt the plaintiff from mandatory social insurance during the specified period. The plaintiff argued that veterinary services constituted independent contracts, while the Fund claimed they were employment contracts under civil code provisions. The court ruled that since the plaintiff conducted a veterinary business and performed these tasks within its scope, the services were not independent contracts but rather part of the business activity, thus exempting the plaintiff from mandatory insurance obligations.

Legislator headnote

AI generated

Art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych: Services performed by a business operator within the scope of their business activity do not constitute independent contracts for the purpose of mandatory social insurance obligations.

Keywords

AI generated
social insurance exemption business activity scope veterinary services independent contract mandatory insurance obligations

Cited Legislation

AI generated
Art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Skarżący wskazanej decyzji zarzucił : 1.) naruszenie materialnego prawa, tj: - art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.
Art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
9 ust 4a w związku z art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Skarżący wskazanej decyzji zarzucił : 1.) naruszenie materialnego prawa, tj: - art. 9 ust.
Art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej
Dla zleceniodawcy (Inspekcji) zleceniobiorca wszak nadal świadczy usługę (działalność) we własnym imieniu za co też otrzymuje wynagrodzenia (art. 2 i 4 ustawy z 2 lipca 2004 r.
Art. 477 § 14 pkt 2 k.p.c.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uznał odwołanie za uzasadnione i na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c.
Art. 98 k.p.c.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego znajduje uzasadnienie w treści art. 98 k.p.c. oraz przepisach § 11 ust.
art. 98 k.p.c
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego znajduje uzasadnienie w treści art. 98 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
W orzeczeniu z dnia 23 czerwca 2009 r.
I UK 448/11
Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2012 roku (I UK 448/11, opubl.
I UK 37/12
III UK 24/09
Ponadto w wyroku z 23 czerwca 2009 r., III UK 24/09 (opubl.
I UK 209/10
Supreme Court dismisses appeal; income from veterinary contract work is taxable for pension reduction purposes.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt VU 819/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Agnieszka Leżańska Protokolant sekr. sądowy Anna Fijołek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku (...) w T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Z udziałem zainteresowanego Z. D. o podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołania (...) w T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 28 marca 2013 r. sygn. (...) 1. zmienia zaskarżoną decyzję i stwierdza, iż zainteresowany Z. D. w okresie od dnia 01 września 2005 roku do dnia 31 stycznia 2010 roku nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu) z tytułu umów o świadczenie usług weterynaryjnych, zawartych z (...)w T.;

2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. na rzecz (...) w T. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VU 819/13

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 marca 2013 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, że Z. D. jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy oświadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia u płatnika składek – (...) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w okresie od 1 września 2005 roku do 31 stycznia 2010 roku. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zainteresowany mający ustalone prawo do emerytury, miał zawarte z (...) umowy o świadczenie usług z zakresu inspekcji weterynaryjnej na okresy od 1 września 2005 roku do 31 grudnia 2005 roku, 1 stycznia 2006 roku do 31 grudnia 2006 roku, od 1 stycznia 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku, od 1 stycznia 2008 roku do 31 grudnia 2008 roku, od 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2009 roku i od 1 stycznia 2010 roku do 31 grudnia 2010 roku.

W związku z zawartymi umowami obowiązek ubezpieczeń osoby wykonującej taką umowę podlega ustaleniu na zasadach przewidzianych dla osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia. W okresie od 1 września 2005 roku do 31 stycznia 2010 roku Z. D. nie posiadał bowiem innego tytułu do ubezpieczeń wpływającego na schemat podlegania ubezpieczeniom z umów o świadczenie usług. W odwołaniu z dnia 6 maja 2013 roku, pełnomocnik (...) w T. wniósł o zmianę decyzji i ustalenie, że w spornym okresie Z. D., mając ustalone prawo do emerytury nie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym wynagrodzenia radcowskiego.

Skarżący wskazanej decyzji zarzucił : 1.) naruszenie materialnego prawa, tj: - art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2009. 205.1585), poprzez pominięcie przedmiotowej normy przy wydawaniu decyzji, - art. 9 ust 4a w związku z art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2009.205.1585), poprzez błędne jej zastosowanie oraz przyjęcie iż w spornym okresie Z. D., mając ustalone prawo do emerytury podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu jako zleceniobiorca przez cały wskazany w decyzji okres, - art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie, iż wypłata świadczeń wynikających z umów zawartych na podstawie art. 16 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej z podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście, a nie przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, 2.) naruszenie przepisów postępowania art. 7-9 kpa oraz art. 77 kpa poprzez:

a) nie podjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

b) nie przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

c) nie poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;

d) nie zebranie w sprawie i rozpatrzenie istotnego materiału dowodowego, wskutek czego nie dokonano wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń (treść obowiązków umownych ubezpieczonego), a w konsekwencji dokonano ustaleń prawnych w oderwaniu od wykładni systemowej przepisów ustawy o zakładach leczniczych dla zwierząt, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie podnosząc, iż zawarte umowy są umowami o świadczenie usług i obowiązek ubezpieczeń osoby wykonującej taka umowę podlega ustaleniu na zasadach przewidzianych dla osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia.

Wynagrodzenie otrzymywane przez ubezpieczonego podlega opodatkowaniu jako przychód z działalności wykonywanej osobiście. Ubezpieczona świadczyła usługi na podstawie decyzji o wyznaczeniu i zawartych umów z zakresu inspekcji weterynaryjnej. W spornym okresie ubezpieczona nie posiadała obowiązkowego tytułu ubezpieczenia do ubezpieczeń społecznych wpływających na schemat podlegania ubezpieczeniom z umów o świadczenie usług. Powiatowy Lekarz Weterynarii w drodze decyzji powierzył wykonywanie czynności z zakresu inspekcji weterynaryjnej i zawarł umowy o świadczenie usług z lekarzem weterynarii ubezpieczonym jako osobą fizyczną, która ma ustalone prawo do emerytury.

Lekarze weterynarii wyznaczeni do wykonywania obowiązków z zakresu inspekcji weterynaryjnej wykonują je pod nadzorem i w imieniu organów inspekcji weterynaryjnej. Osoba wyznaczona przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w zakresie czynności określonych w ustawie o inspekcji weterynaryjnej podlega ochronie prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Przychód z umowy zawartej pomiędzy (...) a lekarzem weterynarii podlega opodatkowaniu jako działalność wykonywana osobiście. Z treści wskazanych wyżej umów wynika, że (...)zawarł umowę o świadczenie usług z ubezpieczonym, jako osobą fizyczną, nie zaś z prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą.

Postanowieniem z dnia 21 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wezwał udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego Z. D.. Zainteresowany Z. D. przyłączył się do odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Z. D. jest lekarzem weterynarii (okoliczność niesporna). W okresie od 1 listopada 2003 roku do 21 stycznia 2013 roku Z. D. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu usług w zakresie weterynarii (dowód: wydruk z CEIDG k. 6, 7 akt ZUS, wydruk z głównego urzędu statystycznego k. 8 akt ZUS, zeznania zainteresowanego Z.

D. protokół rozprawy z dnia 10 stycznia 2014 roku od minuty 1.40 do minuty 11.02 k. 33 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 27 lutego 2014 roku od minuty 2.45 do minuty 19.01 k. 44). Od 1 marca 2004 roku Z. D. jest uprawniony do emerytury (okoliczność niesporna). W dniu 1 września 2005 roku Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. (wyznaczający) zawarł z Z. D. – lekarzem weterynarii (wyznaczonym) umowę w nawiązaniu do postanowień art. 16 ustawy z 29 stycznia 2004r. o Inspekcji weterynaryjnej i w związku z decyzją z dnia 2 stycznia 2006 roku wydaną przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. na czas oznaczony tj. od 1 września 2005 roku do 31 grudnia 2005.

Rodzaj, zakres i sposób wykonania czynności oraz miejsce określała ww Decyzja nr (...) z dnia 1 września 2005 roku stanowiąca załącznik do umowy (§1 pkt 1). W umowie Z. D. oświadczył, że posiada odrębny tytuł ubezpieczenia społecznego i nie wnosił o opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne wynikające z niniejszej umowy (§ 1 pkt 2). Zgodnie z paragrafem 4 pkt 1 umowy Powiatowy Lekarz Weterynarii w T. ponosił odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez Z. D. osobom trzecim, na skutek działań podjętych przy wykonywaniu powierzonych czynności.

W myśl paragrafu 4 pkt 2 umowy nadzór na prawidłowym wykonaniem czynności objętych umową sprawują Organy Inspekcji Weterynaryjnej. Paragraf 5 pkt 2 stanowił, że Z. D. zobowiązany był przy wykonywaniu czynności stanowiących przedmiot umowy posiadać upoważnienie wydane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w T. (dowód: umowa z dnia 1 września 2005 roku k. 18-19 akt ZUS). Kolejne umowy o wykonywanie czynności weterynaryjnych zostały zawarte między Powiatowym Lekarzem Weterynarii w T. i Z. D. w dniach: 2 stycznia 2006 roku, 2 stycznia 2007 roku, 2 stycznia 2008 roku, 2 stycznia 2009 roku oraz 2 stycznia 2010 roku.

Umowy te miały podobną treść, jak umowa z dnia 1 września 2005 roku. Ostatnią ze wskazanych umów zawarto na okres od 1 stycznia 2010 roku do 31 grudnia 2010 roku (dowód: ww. umowy k. 29-28, 27-26, 25-24, 23-22, 21-20 akt ZUS). Zainteresowany wykonywał zlecenia na rzecz Powiatowego lekarza Weterynarii w T. jako przedsiębiorca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Poza czynnościami wykonywanymi dla Powiatowego Lekarza Weterynarii zainteresowany nie wykonywał innych czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, tzn. nie prowadził gabinetu weterynaryjnego, nie miał prywatnych wizyt (dowód: zeznania Z.

D. protokół rozprawy z dnia 10 stycznia 2014 roku nagranie od minuty 2.50 do minuty 11.01 koperta k. 33, protokół rozprawy z dnia 27 lutego 2014 roku nagranie od minuty 3.50 do minuty 20.05 koperta k.44). Od dnia 1 września 2005 roku Z. D. został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika składek – (...). Ponadto Z. D. od 1 marca 2004 roku był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba mająca ustalone prawo do emerytury, od 4 września 2005 roku do ubezpieczeń jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą mająca ustalone prawo do emerytury oraz od 1 lutego 2010 roku do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik mający ustalone prawo do emerytury (dowód: decyzja z dnia 28 marca 2013 roku k. 38-36 akt ZUS).

W piśmie z dnia 1 września 2004 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wysłał do Z. D. informację, w której wskazał, iż w sytuacji, gdy osoba uprawniona do emerytury lub renty prowadzi pozarolniczą działalność i jednocześnie wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia, której przedmiot jest taki sam jak prowadzonej działalności, to podlega ona dobrowolnie (na zgłoszony wniosek) ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności. Z tytułu wykonywanej umowy zlecenia nie podlega ubezpieczeniom społecznym ani obowiązkowo ani dobrowolne (dowód: pismo z dnia 1 września 2004 roku koperta k. 31).

Wnioskodawca w dniu 19.10.2005 roku złożył w ZUS Oddział w S. wniosek o wyrejestrowanie go z ubezpieczeń, co też organ rentowy uczynił (dowód: wniosek ubezpieczonego, zaświadczenia ZUS –koperta k-31 akt).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy odwołujący zawarł zakwestionowane przez organ rentowy umowy zlecenia z 1 września 2005 roku, 2 stycznia 2006 roku, 2 stycznia 2007 roku, 2 stycznia 2008 roku, 2 stycznia 2009 roku oraz 2 stycznia 2010 roku 2 stycznia 2009 r. i 2 stycznia 2010 r. z (...)w T. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (i wtedy nie podlega ubezpieczeniom społecznym), czy też umowy te zostały zawarte nie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (i wtedy odwołujący podlega ubezpieczeniom społecznym).

Ustawodawca różnicuje bowiem podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy zlecenia (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. z 2013 r. poz. 1440 ze zm) od podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy). Te same czynności mogą być wykonywane w ramach umowy zlecenia, jak również w ramach wykonywanej działalności gospodarczej. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 44 ustawy z 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych, obowiązującej do 1 maja 2004 r. oraz art. 16 ustawy z 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (tj:

Dz. U. z 2007 r. Nr 121, poz. 842 ze zm.), powiatowy lekarz weterynarii może wyznaczyć lekarza weterynarii, niebędącego pracownikiem Inspekcji, do wykonywania czynności z zakresu inspekcji weterynaryjnej. Wyznaczenie do wykonywania czynności następuje w drodze decyzji administracyjnej powiatowego lekarza weterynarii, określającej rodzaj i zakres przekazanych do wykonania czynności. Wykonywanie tych czynności następuje po zawarciu przez powiatowego lekarza umowy z wybranymi osobami - tu lekarzami weterynarii. Zwrócić należy również uwagę, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 9 ust. 5 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , osoby prowadzące działalność gospodarczą, które mają ustalone prawo do emerytury lub renty, dobrowolnie podlegają ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tego tytułu, jednakże zawarcie przez nie umowy zlecenia prowadzi do objęcia ich obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym.

Jednakże, jak wynika z art. 9 ust. 2 i 2a tej ustawy, sytuacja jest odmienna, gdy przedmiot umowy zlecenia pokrywa się z zakresem prowadzonej działalności, czyli gdy praca jest wykonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, pod warunkiem, że przychód uzyskiwany z umowy zlecenia i działalności gospodarczej jest traktowany przez przepisy podatkowe jako przychód z działalności gospodarczej. W takim przypadku dana osoba podlega ubezpieczeniom społecznym na zasadzie dobrowolności. W związku z powyższym należy również wskazać, że przepisy art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniają jako źródła przychodu działalność wykonywaną osobiście oraz pozarolniczą działalność gospodarczą.

Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 8 tej ustawy, można traktować jako przychód z działalności innej niż wykonywana osobiście, przychód uzyskany na podstawie umów zawieranych przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a taka sytuacja występuje, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie . Po tych ogólnych rozważaniach w zakresie obwiązujących przepisów, wskazać należy, iż z przedmiotu działalności zainteresowanego – według wpisu do ewidencji wynika wola realizacji umów zlecenia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji administracyjnych (decyzji tzw. wyznaczenia) i zawartych w ich następstwie umów zlecenia.

Przedmiot prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej był bowiem tożsamy z działalnością wynikającą z zawartych umów zlecenia. Ponadto zainteresowany wprost wskazał, że warunkiem podpisania umowy z Powiatowym Lekarzem Weterynarii było prowadzenie działalności gospodarczej, którą on prowadził. Prowadzenie tej działalności gospodarczej przez zainteresowanego było niezbędnym i kluczowym warunkiem zawarcia z nim umowy zlecenia. Bez spełnienia tego warunku Powiatowy Lekarz Weterynarii nie wydałby decyzji o wyznaczeniu zainteresowanego lekarza weterynarii do wykonywania zadań z zakresu inspekcji weterynaryjnej, ani nie zawarłby z nim umowy zlecenia na wykonanie określonych czynności weterynaryjnych.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2012 roku (I UK 448/11, opubl. Legalis) wyznaczenie do wykonywania czynności następuje w drodze decyzji administracyjnej powiatowego lekarza weterynarii, określającej rodzaj i zakres przekazanych do wykonania czynności. Decyzja wyznaczająca zainteresowanego do dokonywania czynności w imieniu Powiatowego Lekarza Weterynarii dawała mu umocowanie do wykonywania czynności z zakresu inspekcji weterynaryjnej i stanowiła wymóg konieczny do zawarcia w dalszej kolejności umowy cywilnoprawnej.

Natomiast zawarte w następstwie wydania tej decyzji umowy zlecenia, określały sposób, miejsce i zakres tych czynności oraz wysokość wynagrodzenia i termin jego płatności. Zatem (jak wskazał Wojewódzki Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 26 sierpnia 2011 roku, sygn. akt I S.A./Rz 383/11, opubl. Legali) w tym przypadku umowa nie stanowiła źródła wykonywania czynności albowiem warunkiem zawarcia takiej umowy było uprzednie wydanie decyzji o wyznaczeniu lekarza weterynarii, potwierdzającej kwalifikacje danej osoby do ich wykonywania.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy, w ocenie sądu, zainteresowany lekarz weterynarii prowadził działalność gospodarczą od 1 listopada 2003 roku i na tej podstawie zawierał umowy zlecenia z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w T. W ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy - jak wynika z zeznań zainteresowanego Z. D. – jego zamiarem i wolą było, by czynności zlecone mu przez (...)w T. w umowach z 1 września 2005 roku, 2 stycznia 2006 roku, 2 stycznia 2007 roku, 2 stycznia 2008 roku, 2 stycznia 2009 roku i 2 stycznia 2010 roku wykonywane były w ramach prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej.

Za takim stanowiskiem sądu przemawia okoliczność, że zakres czynności zleconych mu w ramach spornych umów zlecenia odpowiada zakresowi prowadzonej przezeń pozarolniczej działalności gospodarczej. Powyższe ustalenie jest o tyle istotne, bowiem warunkuje uznanie, że w świetle obowiązujących przepisów jak i ugruntowanego już orzecznictwa, iż wykonywanie czynności w zakresie inspekcji weterynaryjnej nie stanowi samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym z art. 6 ust. 1 kt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli są one wykonywane w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę pozarolniczej działalności gospodarczej.

W tym miejscu wskazać należy, iż w zakresie oceny charakteru prawnego wykonywanych przez lekarzy weterynarii umów zlecenia na podstawie tzw. wyznaczenia w orzecznictwie sądowym nie istnieje rozbieżność. W orzecznictwie Sądu Najwyższego w pełni zaaprobowano pogląd, zgodnie z którym prowadzenie działalności gospodarczej przez lekarza weterynarii było niezbędnym warunkiem decyzji o wyznaczeniu do wykonywania zadań z zakresu inspekcji weterynaryjnej. Przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej nie wykreowały innej podstawy ubezpieczenia społecznego wbrew sytuacji prawnej i woli lekarza weterynarii, który przyjmował „wyznaczenie” i zawierał umowy o świadczenie czynności weterynaryjnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2011 roku, sygn. akt I UK 37/12, opubl.

Legalis). Ponadto w wyroku z 23 czerwca 2009 r., III UK 24/09 (opubl. Lex nr 518053) Sąd Najwyższy wprost wskazał, że wykonywanie czynności w zakresie inspekcji weterynaryjnej nie stanowi samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniu społecznemu z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli są one wykonywane w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę pozarolniczej działalności gospodarczej. Podobne stanowisko zajął w wyroku z dnia 14 grudnia 2010 r., I UK 209/10 (opubl. Lex nr 738525). Powyższe stanowisko Sąd Okręgowy w całości podziela.

Oznacza to de facto, że jeżeli osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą wykonuje w jej ramach umowy zlecenia, których przedmiot jest taki sam jak przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej, to podlega tylko ubezpieczeniu społecznemu tylko z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu rentowego zawartym w odpowiedzi na odwołanie, iż zakresem działalności gospodarczej nie mogą być objęte czynności wykonywane pod nadzorem i w imieniu Inspekcji Weterynaryjnej.

W myśl art. 5 ustawy z 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej lekarze weterynarii wyznaczeni do wykonywania określonych czynności wykonują powierzone im czynności pod nadzorem i w imieniu organów Inspekcji. Są urzędowymi lekarzami weterynarii i podlegają ochronie przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Odmiennie kształtuje się sytuacja osoby, prowadzącej działalność gospodarczą, gdyż wykonuje ją we własnym imieniu, na własny rachunek, ponosząc w całości związane z nią ryzyko gospodarcze i przy jej wykonywaniu nie korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.

Takie przeciwstawienie -jak wskazał Sąd Najwyższy w ww. wyroku z dnia 14.12.2010 r. - nie jest wystarczające dla potwierdzenia stanowiska, iż takie umowy zlecenia nie mogą wchodzić w zakres czynności związanych z prowadzoną działalnością weterynaryjną. Również bowiem obie ustawy o inspekcji weterynaryjnej (obecna z 2004 r. i poprzednia z 1997 r.) nie zajmują się podstawą ubezpieczenia społecznego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 23.06.2009 r. (III UK 24/09) Sąd Najwyższy stwierdził, że decyzja o wyznaczeniu lekarza weterynarii nie zajmuje się podstawą świadczenia usług.

Tę zaś strony określiły jako wykonywanie zlecenia w ramach działalności gospodarczej wyznaczonego lekarza weterynarii. Działalność gospodarcza nie traci swych cech przez wykonywanie usług nawet przynależnych do zadań administracji weterynaryjnej, wykonywanych na jej zlecenie i w jej imieniu. Dla zleceniodawcy (Inspekcji) zleceniobiorca wszak nadal świadczy usługę (działalność) we własnym imieniu za co też otrzymuje wynagrodzenia (art. 2 i 4 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i art. 2 uprzedniej ustawy z 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej).

Jego jest też ryzyko wykonania usług wobec zlecającego i bezpośrednich odbiorców. Kolejny zarzut organ rentowego a sprowadzający się do kwestii, że zainteresowany z tytułu zawartych umów zlecenia otrzymywała przychód, który nie może być traktowany jako przychód z działalności gospodarczej, również nie może odnieść zamierzonego skutku. Sąd Okręgowy przedmiotowej sprawie nie musi bowiem wiążąco rozstrzygać czy przychód z wykonywania zleceń był przychodem z działalności wykonywanej osobiście czy wyłącznie z działalności gospodarczej zainteresowanego.

Sąd Okręgowy podziela bowiem w tym zakresie pogląd w powołanym już wyroku z dnia 23 czerwca 2009 r., w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że jest to materia podatkowa a jednoznaczne przesądzenie rodzaju przychodu do opodatkowania sprawie nie jest konieczne, nie tylko dlatego, że przedmiotem sprawy nie jest obowiązek podatkowy lecz objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W zakresie podległości podatkowej nie jest wykluczone uzyskiwanie przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą jednocześnie dochodów z działalności wykonywanej osobiście, zatem odrębnej od działalności gospodarczej, według podziału przyjętego w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3).

Jest to jednak sfera prawa podatkowego a nie ubezpieczeń społecznych. Na marginesie wskazać również należy, iż zawieszenie działalności gospodarczej przez zainteresowanego, na co wskazywał w swoich zeznaniach Z. D., w ocenie sądu, wynikało z niezrozumienia przez zainteresowanego istoty sprawy. Wszak przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż w rzeczywistości Z. D. prowadził działalność gospodarczą i w jej ramach wykonywał pracę z tytułu umowy zlecenia. Skoro Z. D. w rzeczywistości prowadził działalność gospodarczą i w jej ramach wykonywał czynności zlecone w umowach zlecenia, to nie stanowią one samodzielnej podstawy podlegania ubezpieczeniom społecznym z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Podsumowując Z. D. w okresie objętym sporem tj. od 1 września 2005 roku do 31 stycznia 2010 roku wykonywał na podstawie umów zawartych z powiatowym inspektorem weterynaryjnym, czynności związane z wyznaczenia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej – weterynaryjnej w oparciu o art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 6 ust. 1 kt 5 tej ustawy i podlegała dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzonej działalności. Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uznał odwołanie za uzasadnione i na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w punkcie „1” sentencji.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego znajduje uzasadnienie w treści art. 98 k.p.c. oraz przepisach § 11 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych uraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 490).