Mining company ordered to pay full reconstruction costs for mine-induced building tilt under mining law.

Sygn. akt:I Cgg 31/18

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2021 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Barbara Przybylska Protokolant: Anna Sznura po rozpoznaniu w dniu 29czerwca 2021 roku w Gliwicach sprawy z powództwa M. B. (1), M. B. (2) przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w K. o naprawienie szkody 1. zasądza od pozwanej na rzecz powodów solidarnie kwotę 496 163,22 (czterysta dziewięćdziesiąt sześć tysięcy sto sześćdziesiąt trzy i 22/100 ) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot: - 280 000 (dwieście osiemdziesiąt tysięcy) złotych od 9.10.2018r. do 15.02.21 - 496 163,22 - od 16 lutego 2021r. do dnia zapłaty oraz kwotę 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu 2. nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 38 299,97 (trzydzieści osiem tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć i 97/100) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych SSO Barbara Przybylska I Cgg 31/18

UZASADNIENIE

Powodowie M. B. (2) i M. B. (1) wnieśli o zasądzenie na ich rzecz solidarnie od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. kwoty 280.000 zł (na kwotę tę składają się: 267.045,12 zł koszty rektyfikacji, 12.954,48 zł odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za szkodę spowodowaną ruchem zakładu górniczego. W uzasadnieniu podali, że są właścicielami nieruchomości położonej w P. przy ul. (...), na której posadowiono budynek mieszkalny.

Budynek ten na skutek eksploatacji górniczej prowadzonej przez pozwaną uległ uszkodzeniu - wychylił się od pionu. Po przeprowadzeniu dowodu z opinii budowlanej, pismem datowanym na dzień 13 stycznia 2021 roku (k.665 i nast.) powodowie dokonali rozszerzenia powództwa, poprzez żądanie zasądzenia kwoty 496.163,22 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty: 280 000 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia modyfikacji powództwa; 496.163,22 zł od dnia następującego po dniu modyfikacji powództwa do dnia zapłaty.

Pozwana w odpowiedzi na pozew, nie kwestionując istnienia szkód pochodzenia górniczego oraz swojej odpowiedzialności, wniosła o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu pisma wywodziła, iż podtrzymuje propozycję ugodowego rozwiązania sporu i wypłacenia odszkodowania powodom w kwocie 219.000 zł oraz kwoty 55.000 zł tytułem pokrycia kosztów rozbiórki obiektu (k.40 i nast.). Pozwana podniosła, że dokonanie rektyfikacji na nieruchomości powód nie jest uzasadnione z uwagi na planowaną dalszą eksploatację w tym rejonie. Sąd ustalił co następuje:

Powodowie są właścicielami nieruchomości położonej w P. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Gliwicach wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...). Na nieruchomości posadowiono budynek mieszkalny, podpiwniczony, który na skutek ruchu zakładu górniczego wychylił się od pionu. W związku z ujawnieniem się szkód charakterystycznych dla szkód pochodzenia górniczego, przede wszystkim wystąpieniem znacznego przechyłu budynku strona pozwana złożyła powodom propozycję ugody na naprawę szkody, a to poprzez wypłatę utraty wartości handlowej nieruchomości z uwagi na jej trwałe pochylenie w kwocie 121.377 zł (k.6).

Powodowie nie wyrazili zgody na ugodę w przedstawionym kształcie, co wyrazili w piśmie z 9 kwietnia 2018 roku. Pismem z 24 kwietnia 2018 roku złożono powodom drugą propozycję polegającą na wypłacie kwoty 200.000 zł tytule jednorazowego odszkodowania za budynek powodów (k.10 i nast.). W odpowiedzi na powyższe powodowie zlecili własną analizę techniczno-ekonomiczną i na jej podstawie zawnioskowali o naprawienie szkody poprzez wypłatę kwoty 267.045,12 zł (koszt rektyfikacji i remontu z nim związanego, k. 15). W dalszej korespondencji pomiędzy stronami pozwana nie zgodziła się na warunki ugody.

Złożyła nową propozycję wypłaty jednorazowej kwoty 219.000 zł. Propozycja została odrzucona przez powodów i w piśmie z 8 sierpnia 2018 roku wnieśli aby pozwana oprócz wypłaty kosztów rektyfikacji dokonała również naprawienia szkody stanowiącej utratę wartości handlowej nieruchomości w kwocie 121.377 zł. Pozwana podtrzymała swoje ostateczne stanowisko wypłaty jednorazowej kwoty 219.000 zł. Nieruchomość powodów znajduje się na terenie objętym wpływami eksploatacji górniczej kategorii III. Budynek został wzniesiony z zabezpieczeniem na wpływy eksploatacji górniczej.

Głównym uszkodzeniem budynku jest pochylenie bryły budynku wynoszące 45,7 mm/m od pionu budynku mieszkalnego po przekątnej ze spadkiem w kierunku północno-wschodnim po przekątnej budynku. Wielkość wychyleń z pionu bryły budynku kwalifikuje się jako uciążliwość wykluczająca dalsze użytkowanie obiektu - niedopuszczalna, zarówno ze względu na nadmierne obniżenie właściwości użytkowych budynku jak i zagrożenia bezpieczeństwa jego użytkowania. W takich okolicznościach staje się bezwzględnie konieczna rektyfikacja lub wyburzenie budynku.

Jednak z uwagi na koszty, z ekonomicznego punktu widzenia rektyfikacja budynku jest bardziej opłacalna, nadto po dokonaniu naprawy budynku nie będzie mowy o spadku wartości handlowej nieruchomości powodów. Koszt rektyfikacji budynku wynosi: 496.163,22 zł, z kolei wartość likwidacji budynku (wartość szkody) wynosi 652.783,57 zł (opinia biegłego k.326 i nast.) Opisany stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów oraz z uzyskanej w sprawie i niepodważonej opinii budowlanej wydanej przez biegłego z zakresu budownictwa A.

K. (k.326-659). Zarówno przedstawione przez strony dowody z dokumentów jak i opinia biegłego do spraw budownictwa wydana w niniejszej sprawie nie budziły zastrzeżeń co do ich wiarygodności i nie zostały przez strony skutecznie zakwestionowane. Pozwana odnosząc się do opinii biegłego wskazała, że pozwana spółka zgadza się z opinią biegłego, że koniecznym jest dokonanie pionizacji budynku powodów. Zarzuty pozwanej odnoszące się do opinii zostały przez biegłego wyjaśnione w opinii uzupełniającej, której pozwana nie kwestionowała.

Sąd zważył co następuje:

W myśl art. 144 prawa geologicznego i górniczego właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą. Zgodnie z art. 146 ust.1 pr.geol.i górn. odpowiedzialność za szkodę ponosi przedsiębiorca prowadzący ruch zakładu górniczego, wskutek którego wystąpiła szkoda, przy czym jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do naprawiania szkód, o których mowa w art. 144 ust. 1 i 2, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 145) .

Przesłankami odpowiedzialności przedsiębiorstwa górniczego za szkody spowodowane prowadzoną działalnością górniczą są: ruch zakładu górniczego, wystąpienie szkody oraz związek przyczynowy pomiędzy ruchem zakładu a powstałą szkodą. Zasada odpowiedzialności pozwanej była poza sporem. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie prowadzi do wniosku, iż zachodzi związek przyczynowy pomiędzy szkodą powstałą w budynku powodów (wychylenie w stopniu wykluczającym użytkowanie budynku) a eksploatacją górniczą prowadzoną przez należący do pozwanej zakład górniczy.

Pozwana ponosi tym samym odpowiedzialność za szkody górnicze na nieruchomości powodów. Zakres szkód, pozostających w związku z eksploatacją górniczą, jak i sposób ich naprawy wynika z niekwestionowanej opinii budowlanej. W myśl art. 363 kc naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego bądź przez przywrócenie do stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Suma ta winna odpowiadać wartości poniesionej szkody. W niniejszej sprawie naprawienie szkody poprzez przywrócenie do stanu poprzedniego jest możliwe z technicznego punktu widzenia i opłacalne przy uwzględnieniu faktu, że koszt naprawy, prowadzącej do definitywnego usunięcia szkód, jest niższy, aniżeli wartość techniczna budynku.

Odpowiednia suma w rozumieniu art. 363 kc sprowadza się zatem do wartości prac, niezbędnych do przywrócenia budynku do stanu poprzedniego w drodze rektyfikacji i kosztów towarzyszących, koniecznych do poniesienia przy wykonywaniu robót, jak koszt wynajmu lokalu zastępczego i przeprowadzki na czas wykonywania prac . Koszty te, jak wynika z opinii, wynoszą 496.163,22 zł brutto. W tym stanie rzeczy sad uwzględnił w całości żądanie pozwu . O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 kc w zw. z art. 455 kc, jako daty wymagalności żądania pierwotnego oraz żądania w części, o jaką zostało rozszerzone w toku procesu przyjmując daty następujące po dniu doręczenia pozwu i pisma o modyfikacji żądania.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 113 uoksc w zw. z art. 98 kpc. .