Social security exemption for non-EU workers with non-permanent residence in Poland is allowed by the court.

Sygn. akt III AUa 2195/20

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 30 lipca 2020r. oddalił odwołanie (...) spółki z o.o. w S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 27 czerwca 2019r. stwierdzającej, że nieprawidłowe jest stanowisko skarżącej Spółki przedstawione we wniosku o interpretację, złożonym w dniu 6 czerwca 2019r. w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym przez cudzoziemców niebędących obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, których wnioskodawca zamierza zatrudnić na podstawie stosunku pracy i zlecenia, a których pobyt na obszarze Polski nie ma charakteru stałego.

Zdaniem wnioskodawcy, w odniesieniu do tego rodzaju osób powinien mieć zastosowanie przepis art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z uwagi na czasowy pobyt i brak karty stałego pobytu, Sąd potwierdził prawidłowość oceny organu rentowego, że samo wskazanie, iż pobyt cudzoziemca na obszarze Polski nie ma charakteru stałego, nie jest wystarczające dla zastosowania reguły z art. 5 ust. 2 ustawy systemowej o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym przez obywateli państw obcych, których pobyt na obszarze RP nie ma charakteru stałego.

W apelacji od wyroku skarżąca Spółka wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i decyzji przez uznanie za prawidłowe stanowiska prezentowanego we wniosku o interpretację. Zdaniem apelującej, dla zastosowania art. 5 ust. 2 ustawy systemowej decydujące znaczenie ma niestały charakter pobytu cudzoziemców na obszarze kraju. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację i orzekł reformatoryjnie, jak w pkt 1 wyroku (art. 386 § 1 k.p.c.). Dotychczasowa wykładnia przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prezentowana w orzecznictwie tut.

Sądu za Sądem Najwyższym (por. wyroki SN: z 28 maja 2008r., I UK 303/07; z 17 stycznia 2017r., I UK 225/06; z dnia 6 września 2011r., II UK 60/11; z 16 czerwca 2011r., III UK 215/10) wskazuje, że przepisem tym, obok obywateli państw obcych, zatrudnionych w wymienionych w tym przepisie placówkach, objęci są obywatele państw obcych, których pobyt na obszarze Polski nie ma charakteru stałego. Zatem, wskazanie przez wnioskodawcę we wniosku o interpretację okoliczności, że pobyt na obszarze Polski osób, które zamierza zatrudnić wnioskodawca w przyszłości, nie będzie miał charakteru pobytu stałego - powinien prowadzić do udzielenia odpowiedzi aprobującej stanowisko, że takie osoby nie będą podlegać ubezpieczeniom społecznym, o ile znajdzie potwierdzenie niestały charakter pobytu takich osób w trakcie zatrudnienia.

Zatem, kwestia charakteru pobytu cudzoziemców na obszarze kraju nie jest prawnie obojętna, co zdaje się wynikać ze stanowiska organu rentowego eksponującego wynikający z art. 6 ustawy systemowej obowiązek ubezpieczeń społecznych pracowników i zleceniobiorców zatrudnionych na obszarze kraju. Należy zaznaczyć, że kwestia oceny rzeczywistego charakteru pobytu konkretnych osób zatrudnionych przez wnioskodawcę nie powinna wchodzić w zakres postępowania zainicjowanego wnioskiem o udzielenie interpretacji przewidzianego w przepisie art. 34 ustawy z 6 marca 2018r.

Prawo przedsiębiorców, lecz może i powinna być badana w toku odrębnych postępowań w przypadku stwierdzenia, że pobyt określonych osób zatrudnionych na obszarze kraju ma jednak charakter stały - co będzie skutkować wyłączeniem zasady z art. 5 ust. 2 ustawy systemowej. Tak więc, podnoszone na etapie postępowania o interpretację (zakreślonego treścią wniosku) kwestie dotyczące rozważania pojęcia pobytu stałego są przedwczesne. W świetle orzecznictwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 1 października 2019r., I UK 194/18) o zastosowaniu zasady art. 5 ust. 2 ustawy systemowej będzie decydowało to, gdzie w okresie wykonywania czynności stanowiących tytuł do objęcia ubezpieczeniami społecznymi znajduje się centrum interesów życiowych i zawodowych danej osoby, co z kolei wymaga analizy w kontekście sposobu wykonywania zatrudnienia będącego tytułem ubezpieczenia społecznego.

Powyższe wymaga zatem konkretnych ustaleń faktycznych, skoro formalny status pobytu cudzoziemca nie jest przeważający i istotny. Mając na uwadze zaprezentowane podejście, Sąd orzekł o zmianie wyroku i decyzji. /-/SSA Marek Żurecki