Court awards damages for property devaluation due to military airport noise restrictions and dismisses acoustic investment claims.

Sygn. akt I C 346/22

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Przemysław Majkowski Protokolant: Monika Bobrowska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa D. W. (1) przeciwko Skarbowi Państwa – (...) Zarządowi (...) w B. o ochronę naturalnego (...) człowieka 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – (...) Zarządu (...) w B. na rzecz powoda D. W. (1) kwotę 290.700,00 ( dwieście dziewięćdziesiąt tysięcy siedemset ) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: - od kwoty 50.000,00 ( pięćdziesiąt tysięcy ) zł od dnia 30 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty, - od kwoty 240.700,00 ( dwieście czterdzieści tysięcy siedemset ) zł od dnia 17 października 2022 r. do dnia zapłaty, 2. w pozostałym zakresie powództwo oddala, 3. wobec cofnięcia pozwu umarza postępowanie w części dotyczącej zasądzenia kwoty 1.000,00 ( jeden tysiąc ) zł tytułem zwiększenia wydatków na planowana inwestycję polegającą na budowie domu i konieczności poniesienia zwiększonych wydatków na rewitalizację akustyczną, 4. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – (...) Zarządu (...) w B. na rzecz powoda D.

W. (1) kwotę 25.352,00 ( dwadzieścia pięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt dwa ) zł tytułem zwrotu kosztów procesu, 5. nakazuje pobrać od pozwanego Skarbu Państwa – (...) Zarządu (...) w B. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 18.688,67 ( osiemnaście tysięcy sześćset osiemdziesiąt osiem 67/100 ) zł tytułem zwrotu wydatków w sprawie poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. Sygn. akt I C 346/22

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 6 grudnia 2018 r. (data wpływu do Sądu Rejonowego w Ł.) pełnomocnik powoda D. W. (2) wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Szefa (...) Zarządu (...) w B. na rzecz powoda 50.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania i zmniejszenie wartości nieruchomości należących do powoda działek wymienionych w treści pozwu (pkt I.1. pozwu) Wniósł również o zasądzenie od pozwanego 1.000,00 zł wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty za szkodę spowodowaną tytułem zwiększenia wydatków na planowaną inwestycję polegającą na budowie budynku jednorodzinnego, a polegających na konieczności poniesienia zwiększonych kosztów rewitalizacji akustycznej i zapewnienia należytego klimatu akustycznego planowanych budynków mieszkalnych mających być posadowionych na terenie działki o nr (...) położonej w W., gmina B., powiat (...), dla której prowadzona jest KW: (...), zgodnie z wymogami uchwały Sejmiku Województwa (...) z dnia 25.10.2016 r. o nr XXIX/379/16 co stanowi ograniczenie w sposobie korzystania z ww. działki (pkt I.2. pozwu).

Pismem z dnia 14 lipca 2022 r. (data wpływu) pełnomocnik strony powodowej ostatecznie zmodyfikował powództwo w ten sposób, że wniósł o zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego kwoty 290.700,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26.11.2018 r. do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania i zmniejszenie wartości nieruchomości należących do powoda działek o nr:

1) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 2) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...);

3) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 4) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 5) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 6) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 7) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 8) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 9) nr działki (...), położona w C., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 10) nr działki (...), położona w K., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 11) nr działki (...), położona w K., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 12) nr działki (...), położona w K., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 13) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 14) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 15) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 16) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 17) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 18) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 19) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 20) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW:

SR 1L/ (...), 21) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 22) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 23) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 24) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 25) nr działki (...), położona w W., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 26) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 27) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 28) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 29) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 30) nr działki (...), położona w K., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 31) nr działki (...), położona w K., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 32) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 33) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 34) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 35) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 36) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 37) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 38) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 39) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 40) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 41) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 42) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 43) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 44) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 45) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 46) nr działki (...), położona w B., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 47) nr działki (...), położona w C., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 48) nr działki (...), położona w C., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 49) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 50) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 51) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW:

SR 1L/ (...), 52) nr działki (...), położona w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 53) nr działki (...), położone w L., gmina B., powiat (...), nr KW: (...), 54) nr działki (...) położone w W., gmina B., powiat (...), dla której prowadzona jest KW: (...). Strona powodowa cofnęła również powództwo bez zrzeczenia się roszczenia w zakresie punktu I.2 pozwu. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 29 lipca 2022 r. wydanym w sprawie I C 1905/18 przekazano sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sieradzu jako sądowi właściwemu, gdzie sprawa zawisła pod sygn. akt I C 346//22.

Strona pozwana nie uznała powództwa, wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów procesu od powodów na rzecz strony pozwanej. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Powód jest właścicielem nieruchomości wskazanych w treści pisma zawierającego modyfikację powództwa. (bezsporne; wypisy z rejestru gruntów oraz wydruki ksiąg wieczystych k. 10-70; zaświadczenia k. 71-77; mapy ewidencyjne k. 78-86) W dniu 25 października 2016 roku Sejmik Województwa (...) podjął nową uchwałę nr XXIX/379/16 w sprawie utworzenia strefy ograniczonego użytkowania, w której nastąpiło przesunięcie granic poszczególnych podobszarów oznaczonych wyodrębnionymi izoliniami, która to uchwała uchyliła jednocześnie poprzednią uchwałę w tym przedmiocie z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska wojskowego w Ł..

Zgodnie z § 8 powołanej uchwały w obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu:

1) w podobszarze A:

a) zakaz przeznaczania terenu pod zabudowę mieszkaniową jedno- i wielorodzinną, zagrodową i zamieszkania zbiorowego, a także mieszkaniowo- usługową, b) zakaz tworzenia terenów rekreacyjno- wypoczynkowych, c) zakaz tworzenia stref ochronnych A uzdrowisk, d) zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży.

2) w podobszarze B:

a) zakaz tworzenia stref ochronnych A uzdrowisk, b) zakaz przeznaczania terenu pod budowę: szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy. § 9. W obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące ograniczenia w zakresie korzystania z terenu:

1) w podobszarze A:

a) zakaz budowy budynków jedno- i wielorodzinnych oraz zamieszkania zbiorowego, zagrodowego, mieszkaniowo- usługowego, szpitali, domów opieki społecznej, a także obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, b) zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na budynki mieszkalne jedno- i wielorodzinne oraz zamieszkania zbiorowego, zabudowę zagrodową, mieszkaniowo- usługowe, szpitale, domy opieki społecznej, a także obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, c) dopuszcza się rozbudowę, odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, d) dopuszcza się zmianę sposobu użytkowania budynków w całości lub części na cele mieszkaniowe oraz budowę nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych jako towarzyszących innym funkcjom, na warunkach określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego, na warunkach określonych w decyzji o warunkach zabudowy.

2) w podobszarze B:

a) zakaz budowy szpitali, domów opieki społecznej, obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy, b) zakaz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych w całości lub części na szpitale, domy opieki społecznej oraz obiekty związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, działających w porze nocy, c) dopuszcza się rozbudowę odbudowę oraz nadbudowę istniejących szpitali, domów opieki społecznej i obiektów związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży. § 10. W obszarze ograniczonego użytkowania wprowadza się następujące wymagania techniczne dotyczące budynków:

1) w podobszarze A:

a) w budynkach istniejących oraz nowoprojektowanych należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie z obowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej, 2) w podobszarze B:

a) w budynkach szpitali, domów opieki społecznej i budynkach związanych ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży należy zapewnić właściwy klimat akustyczny w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej, zgodnie zobowiązującymi normami, poprzez zastosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości zabudowanej – działki o nr (...) - położonej w B. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie B wynosi w zaokrągleniu 4.000,00 zł.

⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) stanowiących całość gospodarczą położoną w miejscowości L. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 14.700,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) położonej w miejscowości L. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 13.600,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) stanowiące całość gospodarczą położonej w miejscowości L. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 13.700,00 zł.

⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) położonej w miejscowości L. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 12.800,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości – działki nr (...) położonej w B. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania podstrefie B wynosi w zaokrągleniu 3.000,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) położonej w miejscowości C. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstefie A wynosi w zaokrągleniu 13.500,00 zł.

⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) położonej w miejscowości W. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi 29.000,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) położonej w miejscowości L. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 31.000,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) położonej w miejscowości B. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 21.100,00 zł.

⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) położonej w miejscowości L. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 18.900,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) położonej w miejscowości B. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 24.000,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej – działki nr (...) stanowiącej całość gospodarczą położonych w miejscowości L. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 31.300,00 zł.

⚫ Spadek wartości części nieruchomości położonej w B. – działka nr (...) na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie B wynosi w zaokrągleniu 9.700,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości położonej w B. – działka nr (...) na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 6.500,00 zł ⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości B. – działki nr (...) na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania wynosi w zaokrągleniu 28.300,00 zł.

⚫ Spadek wartości części nieruchomości gruntowej położonej w B. – nr działki (...) na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie B wynosi w zaokrągleniu 11.500,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości rolnych z możliwym potencjałem zabudowy – działki nr (...) (817) położonych w miejscowości L. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi 1.400,00 zł. ⚫ Spadek wartości części nieruchomości rolnej z możliwym potencjałem zabudowy – działka nr (...) położona w miejscowości C. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 1.200,00 zł.

⚫ Spadek wartości części nieruchomości rolnej z możliwym potencjałem zabudowy – działka nr (...) położona w miejscowości W. na skutek jej lokalizacji w obszarze ograniczonego użytkowania w podstrefie A wynosi w zaokrągleniu 1.500,00 zł. Oszacowany przez biegłą L. B. (1) łączny spadek wartości nieruchomości powoda opiewa na 290.700,00 zł. Pozostałe działki wskazane w pozwie nie były przedmiotem określania wartości i spadku wartości z uwagi na brak jakiegokolwiek potencjału budowlanego tychże działek. (opinia biegłej L.

B. (1) k. 209 koperta wraz z opinią uzupełniającą k. 229-232) Sąd uznał wszystkie wyżej wymienione dokumenty za wiarygodne, przede wszystkim dokumenty urzędowe. Zostały sporządzone w odpowiedniej formie przez uprawnione do tego organy i w ramach ich kompetencji, odpowiadając tym samym dyspozycji art. 244 § 1 k.p.c. Zgodnie z treścią art. 244 § 1 k.p.c., dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.

Dokumenty prywatne, a za takie uznać należy korespondencję wymienioną przez strony przed zawiśnięciem między nimi sporu, zostały również uznane za wiarygodne. W postępowaniu cywilnym dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie - art. 245 k.p.c. Autentyczność dokumentów prywatnych i urzędowych oraz prawdziwość treści dokumentów urzędowych nie była kwestionowana przez żadną ze stron w oparciu o treść art. 232 k.p.c. w zw. z art. 252 k.p.c. i art. 253 k.p.c. Także Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu.

Tym samym okazały się one przydatne w sprawie, stając się podstawą powyższych ustaleń faktycznych. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej dowodów. Ustalenia faktyczne w sprawie Sąd oparł przede wszystkim na opinii biegłej L. B. (2) w zakresie, w jakim oszacowała utratę wartości nieruchomości powoda wskutek utworzenia strefy ograniczonego użytkowania. W ocenie sądu opinie zostały sporządzone w sposób jasny, rzeczowy i przejrzysty. Z tych powodów w treści niniejszego uzasadnienia Sąd ograniczył przytaczanie poszczególnych opisów metod szacowania nieruchomości zastosowanych przez biegłą, ograniczając się przede wszystkim do wniosków końcowych.

Sąd aprobuje jednak opinie biegłej w całej rozciągłości, zarówno co do sposobu szacowania nieruchomości jak i identyfikacji działek również w kontekście zagospodarowania przestrzennego poszczególnych nieruchomości. Biegła wskazała, na czym oparła się wydając opinię, z jakich korzystała źródeł i jaką posłużyła się metodologią. W sposób zrozumiały przedstawiła wnioski oraz w jaki sposób do nich doszła. Sąd nie miał też wątpliwości co do tego, że biegła posiada kompetencje i doświadczenie potrzebne do wydania opinii w sprawie.

Biegła wyjaśniła w szczególności, a Sąd te wyjaśnienia w pełni podziela, jakie okoliczności legły u podstaw dokonania opisanych w opiniach oszacowania wartości nieruchomości. Wskazała z jakiej literatury fachowej korzystała przy sporządzaniu opinii. Biegła uzasadniła również przyjętą metodologię obliczeń. Wyjaśniła, z jakich przyczyn przyjęta przez nią metoda jest prawidłowa i prowadzi do uzyskania adekwatnych wyników. Wskazać należy, że w ocenie sądu opinia biegłej L. B. w zakresie szacującym spadek wartości nieruchomości powoda została sporządzona w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszelkich zasad szacowania nieruchomości.

W konsekwencji nie można jej postawić zarzutu, że nie jest przydatna dla poczynienia ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie. Opinia ta została opracowana przez osobę posiadającą kwalifikacje i wiedzę ze wskazanej wyżej dziedziny, specjalistę o wieloletnim doświadczeniu na polu praktyki i teorii. Stąd też jej istotny walor pomocniczy przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Przydatność w/w opinii wynika również z tego, iż odpowiada ona postawionej tezie dowodowej, a autorka tej opinii jako osoba obca do stron niewątpliwie nie jest zainteresowana treścią rozstrzygnięcia, jakie zapadnie w niniejszej sprawie.

Patrząc przez pryzmat pozostałego materiału dowodowego, uznanego za wiarygodny i spójny, znajdującego się w aktach sprawy, nie sposób kwestionować wywodów powyższych opinii, ich spójności i fachowości. Sąd nie znalazł ponadto żadnych podstaw, aby którąkolwiek z opinii zakwestionować z urzędu. Powstałe wątpliwości biegła L. B. (1) wyjaśniła nadto w złożonej przez siebie opinii uzupełniającej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Wniesione powództwo okazało się zasadne. Zgodnie z treścią art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jej właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę. Szkoda obejmuje również zmniejszenie wartości nieruchomości. Przesłankami wynikającej z powyższej regulacji odpowiedzialności są: wejście w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, szkoda poniesiona przez właściciela nieruchomości, jej użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości i związek przyczynowy między wprowadzonym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, a szkodą.

Z art. 129 ust. 2 p.o.ś. wynika, iż szkodą jest także zmniejszenie wartości nieruchomości, co koresponduje z pojęciem straty w rozumieniu art. 361 § 2 k.c, przez którą rozumie się, między innymi zmniejszenie aktywów. Zastosowanie art. 129 ust. 2 p.o.ś. jako podstawy roszczenia odszkodowawczego właściciela nieruchomości z tytułu obniżenia jej wartości w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z niej w następstwie ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania było przedmiotem obszernego orzecznictwa. W judykaturze funkcjonuje pogląd, w świetle którego, mówiąc o obszarze ograniczonego użytkowania trzeba dostrzegać z jednej strony związane z jego utworzeniem ograniczenia w zakresie sposobu korzystania z nieruchomości, z drugiej, natomiast przyczyny, które legły u podstaw utworzenia tego obszaru.

Wspomniane ograniczenia są związane z nieruchomością położoną na obszarze ograniczonego użytkowania i dotyczą każdego jej właściciela. Dopóki bowiem będzie istniał obszar ograniczonego użytkowania, dopóty będą obowiązywały wprowadzone na jego terenie ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenów, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z gruntów. Obszar ograniczonego użytkowania ingeruje w prawo własności i w sferę wolności właściciela, wobec czego wyszczególnienie sytuacji, w których dojdzie do utworzenia go, jest wyczerpujące i wymaga uprzednio stwierdzenia, że zastosowanie najlepszych dostępnych metod i środków nie doprowadziło do utrzymania dopuszczalnych warunków środowiska.

Konieczność utworzenia obszaru wynika z tego, iż jest to jedyny sposób uzyskania efektu w postaci ochrony zasobów środowiska, która uwzględnić powinna wyczerpanie dostępnych środków i zasadę proporcjonalności przewidzianą w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Samo już zatem utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania wskazuje na negatywne oddziaływanie lotniska na środowisko w stopniu wymagającym wprowadzenia ograniczeń w wykonywaniu prawa własności. Ograniczenia te musi respektować każdy właściciel nieruchomości (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 565/08, wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, niepubl., LEX 528219).

W niniejszej sprawie, strona powodowa wskutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, obejmującego nieruchomość stanowiącą jej własność, poniosła szkodę polegającą na ograniczeniu w sposobie korzystania z niej, a w konsekwencji – zmniejszeniu jej wartości. Z załączników graficznych oraz wykazu obrębów ewidencyjnych ze spisem działek wynika, że działki strony powodowej znajdują się w podobszarze A i B tegoż obszaru. Wskutek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania uchwałą Nr XXIX/379/16 Sejmiku Województwa (...) z dnia 25 października 2016 roku w podobszarze A, na terenie którego usytuowane są działki strony powodowej objęte pozwem, uległo zmianie korzystanie z nich przez wprowadzenie ograniczeń dotychczasowego sposobu korzystania.

Strona powodowa nie może skutecznie dochodzić zaniechania imisji hałasu przez lotnisko, w związku z czym doszło do zawężenia przysługujących jej, wynikających z prawa własności, uprawnień związanych z podejmowaniem działań ochronnych wobec swojej własności. Niewątpliwie zatem, wskutek uszczuplenia zakresu i sposobu dotychczasowego korzystania z nieruchomości oraz zmuszenia właściciela do zmiany dotychczasowego jej przeznaczenia, co wynika z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w obrębie, którego usytuowana jest nieruchomość stanowiąca własność powoda, doznał on szkody obejmującej obniżenie wartości nieruchomości.

Nieruchomość jest dobrem inwestycyjnym i o ile nie jest wyłączona spod obrotu podlega regułom rynkowym, a jej wartość jest weryfikowana przez wolny rynek, niezależnie od tego czy jej właściciel zamierza zbyć swoją własność, czy też nie poczynił w tym zakresie żadnych kroków (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 30 września 2009 r., I ACa 484/09, lex 756606, I Aca 772/09 z 17 czerwca 2010 r., lex 756717). W orzecznictwie przyjmuje się, iż obniżenie wartości nieruchomości generuje stratę niezależnie od tego, czy właściciel ją zbył, czy też nie zamierza podjąć w tym kierunku żadnych działań.

Przesłanką roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w art. 129 ust. 2 p.o.ś. nie jest bowiem jej zbycie. Odszkodowanie nie jest też ograniczone do rzeczywistej straty, gdyż obowiązuje zasada pełnej odpowiedzialności odszkodowawczej za wprowadzenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II CSK 546/08, niepubl., LEX nr 503415). Wartość należących do powoda nieruchomości uległa obniżeniu z uwagi na położenie w okolicach lotniska wojskowego w Ł. i na skutek hałasu związanego z jego funkcjonowaniem, niewątpliwie negatywnie postrzeganego przez potencjalnych nabywców nieruchomości.

Zainteresowanie nabyciem nieruchomości w okolicach lotniska spadło, a potencjalni nabywcy mogą być skłonni do kupna nieruchomości położonych w obszarze ograniczonego użytkowania, ale za odpowiednio niższą cenę. Do zakresu szkody podlegającej naprawieniu na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś. należy więc obniżenie wartości nieruchomości wynikające z faktu, że jej właściciel będzie musiał znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje np. hałas (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 18 listopada 2010 r., I ACa 884/10, lex 756735).

Wobec powyższego oraz mając na uwadze opinię biegłej L. B., uwzględniając obliczony dla podobszaru A i B współczynnik utraty wartości Sąd Okręgowy ustalił, że wartość rynkowa należących do powodów nieruchomości uległa obniżeniu o kwotę łączną 290.700,00 zł. Reasumując, wynikające z powyższych rozważań wnioski potwierdzają, że w sprawie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania, a szkodą poniesioną przez powoda w postaci zmniejszenia wartości nieruchomości. W związku z tym Sąd Okręgowy uznał, iż powodowi przysługuje odszkodowanie w łącznej wysokości 290.700,00 zł o którą to kwotę zmniejszyła się wartość nieruchomości powoda na skutek utworzenia strefy ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowego w Ł..

O odsetkach od zasądzonego roszczenia Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., zasądzając je:

a) co do kwoty 50.000,00 zł od dnia 30 stycznia 2019 r. – tj. od dnia doręczenia pozwu stronie pozwanej, b) co do kwoty 240.700,00 zł – od dnia 17 października 2022 r., tj. od dnia doręczenia pisma zawierającego rozszerzenie powództwa stronie pozwanej - do dnia zapłaty. O czym orzeczono w punkcie 1. wyroku, oddalając zarazem powództwo w zakresie zasądzenia dalej idących odsetek, o czym orzeczono w punkcie 2. wyroku. Z uwagi na fakt, że strona powoda skutecznie cofnęła pozew w części dotyczącej zasądzenia kwoty 1.000,00 zł tytułem zwiększenia wydatków na planowaną inwestycję polegającą na budowie domu i konieczności poniesienia zwiększonych wydatków na rewitalizację akustyczną, postępowanie w tym zakresie umorzono na podstawie art. 355 k.p.c., o czym orzeczono w punkcie 3. wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Ponieważ powód wygrał niniejszy proces co do zasady w całości, to na pozwanym spoczywać będzie obowiązek zapłaty kosztów procesu powstałych w niniejszej sprawie. Wobec tego, zasądzono od pozwanego na rzecz powoda 25.352,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na które to składają się: poniesiona przez powoda łączna opłata od pozwu (14.535,00 zł), opłata od pełnomocnictwa (17 zł) oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego ustalony w oparciu o § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 w sprawie opłat za czynności adwokackie (10.800,00 zł), o czym orzeczono w punkcie 4. wyroku.

Ponieważ w pełni przegrywającym sprawę był pozwany, nakazano pobrać od Skarbu Państwa – Szefa (...) Zarządu (...) w B. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 18.688,67 zł tytułem wydatków poniesionych w sprawie tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Sieradzu, na które to wydatki składają się wynagrodzenia biegłej powołanej w procesie – o czym orzeczono w punkcie 5. wyroku.