Appeal court quashes prison break decision due to lack of expert medical opinion on health risks.
Legislator summary
AI generatedThe Court of Appeal quashed the lower court's refusal to grant a prison break, ordering the case remanded for a new hearing. The lower court relied solely on prison medical staff opinions stating the prisoner was under treatment, without assessing if prison conditions endangered his life. The appellate court held that such a decision requires a specialized expert opinion to determine if the prisoner's health is compromised by incarceration.
Legislator headnote
AI generatedArt. 153 § 1 k.k.w.; Art. 2 § 2 k.p.k.; A court is obligated to grant a break in sentence if medical evidence shows imprisonment endangers life or health, requiring specialized expert assessment rather than general prison medical reports.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt II AKzw 2928/22 POSTANOWIENIE dnia 10 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Aleksander Sikora Protokolant: Mateusz Dejas przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Katowicach Marty Irzyńskiej po rozpoznaniu w sprawie skazanego D. S. (S.) zażalenia złożonego przez skazanego i jego obrońcę na postanowienie Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 22 listopada 2022 roku, sygn. akt V Kow 1853/22/pr, w przedmiocie odmowy udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zażalenie skazanego okazało się zasadne, a jego rozpoznanie poskutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Zdaniem Sądu Apelacyjnego przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie wymaga uzupełnienia i ponownej analizy. Sąd Okręgowy wydając zaskarżone postanowienie oparł się na opiniach o stanie zdrowia skazanego, wystawionej przez Kierownika Ambulatorium Zakładu Karnego w J., z dnia 8 września 2022 r. oraz z 21 listopada 2022 r. z których wynikało, że skazany jest w trakcie diagnostyki, jest konsultowany urologicznie, przeprowadzane są wobec niego badania diagnostyczne, jest zaopatrzony farmakologicznie i znajduje się pod opieką lekarską.
Sąd uznał zarazem, że nie doszło do nagłego pogorszenia stanu zdrowia skazanego, co podważałoby zasadność jego przebywania w zakładzie karnym, zaś dyrektor jednostki w każdym czasie może wystąpić o udzielenie skazanemu przerwy w odbywaniu kary, biorąc pod uwagę stanowisko służby medycznej zakładu karnego. Sąd uznał zatem, że skazany może być leczony w warunkach więziennej służby zdrowia. Powyższe ustalenie uznać jednak należy za dowolne. Zauważyć bowiem należy, że z zalegających w aktach opinii Kierownika Ambulatorium Zakładu Karnego nie wynikało, czy skazany może być skutecznie leczony w warunkach zakładu karnego, a jedynie to, że wciąż znajduje się w trakcie diagnostyki.
Fakt, że wobec skazanego prowadzone są w warunkach Zakładu Karnego procedury medyczne, nie jest równoznaczny przecież z tym, że przebywanie skazanego w zakładzie karnym nie zagraża jego życiu lub zdrowiu. Stwierdzić zatem należało, że Sąd Okręgowy nie dokonał w istocie pełnych i prawidłowych ustaleń faktycznych, uprawniających do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia skazanemu przerwy w karze, orzekając w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Podkreślić bowiem należy, że podstawę wszelkich rozstrzygnięć sądowych powinny stanowić prawidłowe ustalenia faktyczne (art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w.).
Wskazania jednocześnie wymaga, że instytucja przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności, o której mowa w art. 153 k.k.w., może mieć charakter fakultatywny (§2), bądź charakter obligatoryjny (§1). Jeśli chodzi o względy zdrowotne, przepis art. 153 § 1 k.k.w. odsyła do art. 150 § 1 k.k.w. Oznacza to, że przesłanką przerwy w karze pozbawienia wolności jest niemożność wykonywania tej kary z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby w warunkach izolacji (włączając hospitalizację w wyspecjalizowanych jednostkach więziennej służby zdrowia), gdy przebywanie w nich zagraża życiu i zdrowiu skazanego (zob. postanowienie SA w Krakowie z 30 lipca 2020 r., II AKzw 565/20, KZS 2020, nr 12, poz. 34).
Podstawą udzielenia przerwy w karze ze względów zdrowotnych jest więc ustalenie, że dalszy pobyt osoby skazanej w zakładzie karnym może zagrażać jej życiu lub spowodować dla jej zdrowia poważne niebezpieczeństwo, przy czym takie zagrożenie może nieść ze sobą sama izolacja i związane z nią rygory, bądź brak właściwego leczenia, gdy równocześnie można prowadzić takie leczenie w warunkach wolnościowych. Jeżeli taka sytuacja zachodzi, sąd – stosownie do treści art. 153 § 1 k.k.w. – zobligowany jest przerwy udzielić.
Jako, że ustawa nakłada na sąd obowiązek udzielenia przerwy, w przypadku art. 153 § 1 k.k.w., sąd winien zatem dochować należytej staranności w ustalaniu, czy owa przesłanka została w przypadku skazanego spełniona. Sąd Okręgowy natomiast, cedując powyższy obowiązek na Dyrektora Zakładu Karnego, swoim obowiązkom w tym zakresie niewątpliwie uchybił. Sąd Apelacyjny stoi bowiem na stanowisku, że skoro opinie Kierownika Ambulatorium Zakładu Karnego nie rozstrzygały kluczowej dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kwestii, sąd I instancji winien był powołać biegłego sądowego, mającego wiedzę specjalną z zakresu medycyny, w szczególności zaś z urologii, w zakresie ustalenia czy skazany cierpi na chorobę zagrażającą jego życiu, czy zachodzą przeciwwskazania do odbywania przez niego kary w jednostce penitencjarnej, czy też brak jest przeszkód do przebywania w izolacji i czy może być skutecznie leczony w ramach odbywania kary.
Tymczasem sąd I instancji nie zasięgnął wiedzy biegłego sądowego, mimo że dokonanie ustaleń w tym zakresie wymaga wiadomości specjalnych, wobec czego nie sposób jest aktualnie przyjąć, czy skazany nie cierpi na chorobę, która może zagrażać jego życiu lub spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo w przypadku jego pozostawania w jednostce penitencjarnej. Czynność ta uzasadniona jest w niniejszej sprawie tym bardziej, że skazany nie tylko wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, ale również uprawdopodobnił swoje twierdzenia przedkładając opinię biegłego wydaną w innej sprawie, z której wynika, że przebywanie w warunkach zakładu karnego może zagrażać jego życiu i zdrowiu.
Mając na uwadze specyfikę postępowania wykonawczego, a także konieczność zapewnienia skazanemu należytych gwarancji procesowych, zasadnym stało się wydanie orzeczenia o charakterze kasatoryjnym, o czym orzeczono jak w części dyspozytywnej. Kwestia udzielenia skazanemu przerwy w karze pozostaje nadal kwestią otwartą, zaś wydanie decyzji merytorycznej wymaga uzupełnienia materiału dowodowego i definitywnego przesądzenia kwestii, czy spełnione zostały przesłanki z art. 153 § 1 k.k.w. Prowadząc ponownie postępowanie Sąd Okręgowy uwzględni uwagi zawarte w niniejszym postanowieniu, a w szczególności poczyni ustalenia w zakresie stanu zdrowia skazanego, relewantne z punktu widzenia art. 153 § 1 k.k.w. w zw. z art. 150 § 1 k.k.w. w oparciu o dowód z opinii biegłego lekarza specjalisty, z zachowaniem wymagań wskazanych przez unormowanie przewidziane w art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w.
Z naprowadzonych względów orzeczono jak na wstępie. ZARZĄDZENIE 1. O treści postanowienia powiadomić skazanego, 2. akta sprawy odesłać. Katowice, dnia 10 stycznia 2022 roku.