Legislator Case Law & Legislation
XII Ko 52/22 AI generated

Court awards 5000 PLN compensation for unlawful detention but dismisses 1 million PLN claim as excessive.

Case Number XII Ko 52/22
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Decision Date
Outcome Partially Allowed

Legislator summary

AI generated

The court awarded 5,000 PLN in non-pecuniary damages to the plaintiff for unlawful detention and denied the remainder of the claim. The plaintiff alleged severe harm from being held in a police vehicle without medication and in a cell without a toilet, while the state argued the detention was justified. The court found the detention unlawful due to the use of an unnecessary transport hold and lack of medical care but deemed the requested 1 million PLN disproportionately high given the short duration and the officers' generally correct conduct.

Legislator headnote

AI generated

Art. 552 § 4 k.p.k.; Art. 554 § 4 k.p.k.: The court may award compensation for non-pecuniary damage caused by unlawful detention, but the amount must be proportionate to the severity of the harm and the duration of the deprivation of liberty.

Keywords

AI generated
unlawful detention non-pecuniary damage police force compensation amount proportionality principle medical care denial public assembly

Cited Legislation

AI generated
Art. 552 § 4 k.p.k.
na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. i art.
Art. 554 § 4 k.p.k.
i art. 554 § 4 k.p.k. orzeka:
art. 552 § 4 k.p.k
na podstawie art. 552 § 4 k.p.k.
art. 554 § 4 k.p.k
Orzeczenie o kosztach postępowania w niniejszej sprawie zapadło na podstawie art. 554 § 4 k.p.k.
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

1.Sygn. akt XII Ko 52/22

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w XII Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Beata Najjar Protokolant: sekr. sąd. Emil Karwowski w obecności Prokuratorów: Marka Orzechowskiego i Małgorzaty Herter – Dziurzyńskiej przy udziale organu reprezentującego Skarb Państwa – Komendanta Stołecznego Policji po rozpoznaniu na rozprawach w dniach 1 grudnia 2022 r. i 28 grudnia 2022 r. sprawy z wniosku M. J. przeciwko Skarbowi Państwa w przedmiocie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niesłusznego zastosowania środka przymusu w postaci zatrzymania w dniu 16 maja 2020 r. na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. i art. 554 § 4 k.p.k. orzeka:

1. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz M. J. kwotę 5000 (pięciu tysięcy) złotych, tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, a w pozostałej części wniosek oddala, 2. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Formularz UWO Sygnatura akt XII Ko 52/22 1.WNIOSKODAWCA M. J. 1.ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA 1. Odszkodowanie (kwota główna) Odsetki - - 2. Zadośćuczynienie (kwota główna) Odsetki 1.000.000 zł, tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikłą z niesłusznego zastosowania środka przymusu w postaci zatrzymania w dniu 16 maja 2020 r. - 3. Inne - 1.3. Ustalenie faktów 0.1.3.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty 3.1.1. W dniu 16 maja 2020 r. o godz. 15:00 w W. na wysokości ulicy łączącej S. z Pałacem Prezydenckim M.

J. przystąpił do przeprowadzenia zgromadzenia publicznego w oparciu o zawiadomienie o zgromadzeniu z dnia 11 maja 2020 r. skierowanego do Biura (...) Urzędu (...) W.. Przed rozpoczęciem zgromadzenia z radiowozów policyjnych słychać było nawoływania do rozejścia się. zeznania wnioskodawcy M. J. k. 60-62v zawiadomienie o zgromadzeniu k. 14 3.1.1. Chwilę po rozpoczęciu zgromadzenia, protestujących otoczył policyjny kordon. Po wylegitymowaniu M. J. i okazaniu przez niego zawiadomienia o zgromadzeniu, protestującym umożliwiono przejście.

Po przebyciu dalszych 100 metrów, zgromadzonych ponownie otoczyły policyjne kordony, przetrzymując osoby w dwóch grupach. W jednej z grup, wraz z 40 innymi osobami stał M. J.. Wnioskodawca przez mikrofon zwracał się do funkcjonariuszy o umożliwienie dalszego przejścia. zeznania wnioskodawcy M. J. k. 60-62v 3.1.1. O godz. 15:30 do M. J., przetrzymywanego w kordonie policyjnym, podeszli funkcjonariusze i polecili mu oddać mikrofon. Po odmowie, jeden z funkcjonariuszy chwycił wnioskodawcę za ręce wykręcając je do tyłu i trzymając go w tej pozycji, doprowadził do radiowozu oddalonego o 30-40 metrów od zdarzenia.

W trakcie zatrzymania wnioskodawca zachowywał się spokojnie. Do radiowozu zostali doprowadzeni także trzej inni zatrzymani. M. J. poinformował funkcjonariuszy o konieczności zażycia leków w związku z chorobą serca. Prośby o dostarczenie leków były przez funkcjonariuszy ignorowane przez cały okres zatrzymania. Po godzinie przebywania w radiowozie M. J. otrzymał butelkę wody. zeznania wnioskodawcy M. J. k. 60-62v protokół zatrzymania akta sprawy o sygn. II Kp 1196/20, k. 11 3.1.1. Po około trzech godzinach oczekiwania w radiowozie, o godzinie 18:00-19:00 M.

J. w asyście sześciu policjantów został przetransportowany do Komendy Rejonowej Policji W. (...). W radiowozie funkcjonariusze dokonali zatrzymania rzeczy wnioskodawcy w postaci mikrofonu, telefonu i dowodu osobistego. zeznania wnioskodawcy M. J. k. 60-62v protokół zatrzymania akta sprawy o sygn. II Kp 1196/20, k. 11 3.1.1. M. J. został osadzony w jednoosobowej, średniej wielkości celi, bez dostępu do łazienki. W pomieszczeniu znajdowała się wyłącznie drewniana ławka. Okno było zasłonięte i zabezpieczone kratą. Na prośbę wnioskodawcy umożliwiono mu skorzystanie z toalety, przy czym odbyło się to w obecności trzech policjantów i przy otwartych drzwiach. zeznania wnioskodawcy M.

J. k. 60-62v 3.1.1. Po chwili wnioskodawca został wyprowadzony z celi, celem poddania się badaniu alkomatem. W związku z tym, ze sprzęt do badania był używany przez inne osoby, na żądanie wnioskodawcy wymieniono ustnik i zdezynfekowano przyrząd. Z uwagi na problemy techniczne, kolejna próba badania odbyła się po 40 minutach. zeznania wnioskodawcy M. J. k. 60-62v 3.1.1. Około godz. 22:00 przystąpiono do spisania protokołu zatrzymania, z którego wynika, że powodem zatrzymania M. J. było stworzenie bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia, w ten sposób, że nie stosując się do ograniczeń ustanowionych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, znajdując się na obszarze, na którym wystąpił stan epidemii, brał udział w zgromadzeniu, a także nie zastosował się do wydanego polecenia nakazującego zaprzestania działań stwarzających zagrożenie dla niego i innych osób w związku z wystąpieniem stanu epidemii.

Wnioskodawca został pouczony o prawie do kontaktu z obrońcą oraz powiadomienia osoby najbliższej. Z praw tych nie skorzystał. protokół zatrzymania akta sprawy o sygn. II Kp 1196/20, k. 11 zeznania wnioskodawcy M. J. k. 60-62v 3.1.1. M. J. został zwolniony w dniu 16 maja 2020 r. o godz. 23:20. protokół zatrzymania akta sprawy o sygn. II Kp 1196/20, k. 11 3.1.1. Funkcjonariusze policji nie używali w stosunku do M. J. siły fizycznej i przez cały okres zatrzymania przyjmowali wobec niego poprawną postawę. zeznania wnioskodawcy M. J. k. 60-62v 3.1.1.

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. II Kp 1196/20 Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie stwierdził, że zatrzymanie M. J. w dniu 16 maja 2020 r. było niezasadne, nielegalne i nieprawidłowe. postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 5 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. II Kp 1196/20 akta sprawy o sygn. II Kp 1196/20, k. 116 3.1.1. Pismem z dnia 16 marca 2021 r. M. J. wniósł o zasądzenie kwoty 1.000.000 zł, tytułem doznanej krzywdy wynikłej z niesłusznego zastosowania środka przymusu w postaci zatrzymania w dniu 16 maja 2020 r. pismo M.

J. k. 3-13 3.1.1. Podczas rozprawy w dniu 28 grudnia 2022 r. pełnomocnik Komendanta Stołecznego Policji - organu reprezentującego Skarb Państwa podniósł zarzut przedawnienia. Alternatywnie wniósł o oddalenie wniosku w całości. Prokurator wniósł o zasądzenie na rzecz wnioskodawcy tytułem zadośćuczynienia kwoty 300 zł. protokół rozprawy k. 78 0.1.3.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt Dowód Numer karty - - - - 4. ocena DOWODów 0.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 3.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 3.1.1. zeznania wnioskodawcy M.

J. (k. 60-62v) ⚫ w dniu 16 maja 2020 r. o godz. 15:00 w W. na wysokości ulicy łączącej S. z Pałacem Prezydenckim przystąpił do przeprowadzenia zgromadzenia publicznego o charakterze antyrządowym, ⚫ chwilę po rozpoczęciu, zgromadzonych otoczył kordon policji. Po wylegitymowaniu wnioskodawcy, funkcjonariusze umożliwili zgromadzonym dalsze przejście. Następnie po przebyciu ok. 100 metrów zgromadzonych otoczyły dwa policyjne kordony, jeden z nich przetrzymywał grupę 40 osób, w których znajdował się wnioskodawca, resztę członków zgromadzenia otoczył drugi kordon policji, ⚫ w tym czasie do wnioskodawcy podeszli funkcjonariusze policji i polecili mu oddać mikrofon.

Po odmowie wydania sprzętu, wnioskodawca został chwycony przez funkcjonariuszy w ten sposób, że założono mu ręce do tyłu i w tej pozycji przez około 30-40 metrów prowadzono do radiowozu, w którym wraz z trzema innymi zatrzymanymi przebywał do godz. 18:00-19:00, ⚫ wnioskodawca prosił policjantów o dostarczenie wody i leków, które powinien zażyć około godz. 18:00 w związku z chorobą serca. Po godzinie od zatrzymania otrzymał butelkę wody, natomiast prośba o leki pozostała bez reakcji, ⚫ około godz. 18:00-19:00 w asyście 6 funkcjonariuszy został przetransportowany na komisariat na P..

W radiowozie policjanci dokonali przeszukania wnioskodawcy i zatrzymania rzeczy w postaci mikrofonu, telefonu i dowodu osobistego, ⚫ został osadzony w jednoosobowej celi. W pomieszczeniu znajdowała się drewniana ławka, okno było zakratowane i zasłonięte. Wnioskodawcy umożliwiono skorzystanie z toalety, przy czym odbyło się to w obstawie trzech policjantów i z otwartymi drzwiami. Ignorowano jego prośbę o leki, ⚫ następnie został wyprowadzony z celi, celem poddania się badaniu alkomatem. W związku z tym, że ustnik był używany wcześniej przez inne osoby, wnioskodawca zażądał jego wymiany.

Kolejna próba badania odbyła się po 40 minutach, ⚫ około godz. 22:00 funkcjonariusze przystąpili do spisania protokołu zatrzymania. Wnioskodawcę poinformowano o powodzie zatrzymania. Czynność z uwagi na problemy techniczne zakończyła się około godz. 23:00. Następnie wnioskodawca został zwolniony. Do samochodu dotarł około godz. 1:00, ⚫ podczas zatrzymań policja używała gazu i pałek policyjnych, łącznie zatrzymano kilkaset osób ⚫ skutkiem tego zdarzenia była utrata zaufania do policji, poczucie strachu i niesprawiedliwości, a samo zdarzenie przypominało wnioskodawcy stan wojenny.

Zeznania wnioskodawcy są jasne, spójne i logiczne, ponadto korespondują z pozostałym nieosobowym materiałem dowodowym. 0.1.4.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów 0.2.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu - - - 1.PODSTAWA PRAWNA Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki - - Zwięźle o powodach podstawy prawnej - Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki 5.000 zł. Od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Zwięźle o powodach podstawy prawnej W myśl art. 552 § 4 k.p.k. odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania. Dokonując oceny zasadności zarzutu przedawnienia, zgłoszonego przez organ reprezentujący Skarb Państwa zważyć należy, że jest on niezasadny. Pełnomocnik w żaden sposób nie wykazał z jakiego faktu wywodzi zaistnienie powyższej przesłanki. Sąd ustalił, że M. J. został zatrzymany i zwolniony w dniu 16 maja 2020 r., postanowienie stwierdzające niezasadność, nielegalność i nieprawidłowość zatrzymania zapadło w dniu 5 lutego 2021 r., zaś wniosek o zadośćuczynienie wnioskodawca złożył w dniu 16 marca 2021 r.

Z protokołu zatrzymania wynika, że czynność zatrzymania M. J. związana była z popełnieniem przestępstwa spowodowania bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia, a pouczenia dotyczące uprawnień osoby zatrzymanej odwołują się do przepisów kodeksu postępowania karnego, a nie kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Jednocześnie Komendant Stołeczny Policji nie wskazał aby w stosunku do wnioskodawcy toczyło się bądź toczy się postępowanie w sprawie o wykroczenie, a tylko w takiej sytuacji należałoby rozpoznać zasadność podniesionego zarzutu.

Takimi informacjami nie dysponował też oskarżyciel publiczny. Inne 3. - Zwięźle o powodach podstawy prawnej - 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia Odszkodowanie 1. Kwota główna Odsetki - - - Zadośćuczynienie 2. Kwota główna Odsetki Celem zadośćuczynienia jest rekompensata za doznaną, niewymierną materialnie krzywdę, którą stanowi ogół fizycznych i psychicznych dolegliwości oraz cierpienia i następstwa jakie pociągnęło za sobą niezasadne i nieprawidłowo przeprowadzone zatrzymanie.

Jednocześnie kwota zadośćuczynienia, nie może być wygórowana i prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia się. Dla określenia wysokości zadośćuczynienia znaczenie ma długotrwałość doznanych cierpień i rodzaj wywołanych nim skutków. Wysokość żądania powinna być utrzymana w rozsądnych granicach odpowiadającym aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Zadośćuczynienie winno wyrównać doznane krzywdy ale też być „odpowiednie”, natomiast ustalenie jaka kwota w konkretnych okolicznościach jest „odpowiednia”, opiera się na uznaniu sędziowskim.

Oceniając zasadność żądania, Sąd uznał, że na skutek zastosowania środka przymusu w postaci zatrzymania w dniu 16 maja 2020 r. M. J. doznał krzywdy niemajątkowej. Natomiast orzekając o wysokości zadośćuczynienia, Sąd brał pod uwagę czas trwania zatrzymania, sposób jego wykonania oraz skutki jakie wywołało w życiu wnioskodawcy. Doznana przez M. J. krzywda wynika zarówno z samego faktu niesprawiedliwego pozbawienia wolności i przebywania w izolacji, jak i sposobu zatrzymania. Podnieść należy, że funkcjonariusz policji zastosował wobec wnioskodawcy chwyt transportowy, co nie było ani konieczne ani uzasadnione, albowiem wnioskodawca w trakcie zatrzymania był spokojny i nie podejmował prób ucieczki.

Ponadto zatrzymaniu wnioskodawcy towarzyszyło poczucie zagrożenia, albowiem wnioskodawca przez cały okres zatrzymania nie został poinformowany o jego powodach. Nie ulega wątpliwości, że M. J. doznał cierpień na skutek zatrzymania. Sąd wziął pod uwagę okoliczności związane z kilkugodzinnym okresem oczekiwania w radiowozie, a także dezorganizację funkcjonariuszy i wydłużające się przez to czynności. Przy ustalaniu kwoty zadośćuczynienia Sąd uwzględnił także negatywne skutki związane z osadzeniem w niekomfortowej celi z brakiem dostępu do łazienki.

Potrzebę skorzystania z toalety wnioskodawca musiał zgłaszać funkcjonariuszowi. Wizyta w toalecie odbywała się za otwartymi drzwiami i w obecności policjantów. M. J. miał także ograniczony dostęp do wody. Sąd kształtując wysokość zadośćuczynienia wziął także pod uwagę fakt, że wnioskodawca cierpi na choroby serca i mimo poinformowania funkcjonariuszy o konieczności zażycia lekarstw, przez cały okres zatrzymania nie miał dostępu do lekarstw, co niewątpliwie zagrażało jego zdrowiu. Podnieść również należy, że zatrzymanie było dla wnioskodawcy sytuacją stresującą.

Trauma związana z przebiegiem zdarzenia i działania funkcjonariuszy spowodowała u wnioskodawcy utratę zaufania do Policji. Jednocześnie Sąd zważył, że mimo, że fakt zatrzymania bezspornie wiązał się z traumatycznymi przeżyciami, to postawa funkcjonariuszy wobec M. J. była poprawna. Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia miał także na uwadze stosunkowo krótki okres pozbawienia wolności wnioskodawcy. Z tych względów Sąd uznał, że żądana przez wnioskodawcę kwota 1.000.000 zł byłaby zbyt wygórowana w stosunku do rozmiaru doznanej krzywdy.

Mając na względzie powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że zasądzona kwota 5.000 zł jest odpowiednim zadośćuczynieniem. Uwzględnia ona całokształt okoliczności dotyczących zatrzymania wnioskodawcy i rekompensuje doznaną przez niego krzywdę. Przyznana kwota została nadto powiększona o należne odsetki od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Natomiast w pozostałej części Sąd oddalił wniosek. Od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Inne 3. - 1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności - - 1.KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2.

Orzeczenie o kosztach postępowania w niniejszej sprawie zapadło na podstawie art. 554 § 4 k.p.k. 1.PODPIS Sędzia SO Beata Najjar