Appeal court dismissed appeal against security order protecting shareholder minority interest in Polish company.

POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2013 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jerzy Geisler (spr.) Sędziowie: SA Roman Stachowiak SA Bogusława Żuber po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Skarbu Państwa – Ministra Skarbu Państwa przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. o uchylenie uchwał na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 października 2012 roku, sygn. akt: IX Gc 865/12 postanawia: oddalić zażalenie. SSA R. Stachowiak SSA J. Geisler SSA B. Żuber

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie powoda o uchylenie uchwał podjętych w dniu 3 września 2012 roku przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników pozwanej spółki, poprzez:

a) wstrzymanie wykonania uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników pozwanej spółki z dnia 3 września 2012 roku – nr (...) i(...)– do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w niniejszej sprawie, b) zawieszenie postępowania rejestrowego w przedmiocie dokonania wpisu zmian, wynikających z uchwał nr (...), (...) i (...)Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników pozwanej spółki z dnia 3 września 2012 roku do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Sąd Okręgowy wyjaśnił na wstępie, iż zaskarżona uchwała nr (...) podjęta została w przedmiocie umorzenia udziałów nabytych od większościowego udziałowca – (...) Wyższej Szkoły (...) w P. w trybie art. 199 k.s.h., zaś uchwały nr (...) i (...) stanowiły jej konsekwencje i dotyczyły obniżenia kapitału zakładowego oraz zobowiązania zarządu spółki do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 264 § 1 k.s.h.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy wskazał, że powód uprawdopodobnił zarówno swoje roszczenie, jak też interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, czego wymaga art. 730 1 § 1 k.p.c. Podkreślił, iż zaoferowany przez powoda materiał dowodowy czyni prawdopodobnym twierdzenie, że zaskarżone uchwały godzą w interes spółki i zmierzają do jego pokrzywdzenia. Biorąc bowiem pod uwagę sytuację finansową pozwanej spółki, wyzbycie się przez nią na skutek zaskarżonych uchwał jedynego wartościowego składnika mienia bez uzyskania w zamian żadnych środków finansowych może prowadzić do zaprzestania działalności gospodarczej przez spółkę, szczególnie gdy generuje ona straty i niezbędne są jej środki finansowe na ewentualną restrukturyzację i dalszą działalność.

Zaskarżone uchwały nie mają zatem żadnego uzasadnienia ekonomicznego. Poza tym prawdopodobne jest, zdaniem Sądu Okręgowego, to, że zaskarżone uchwały zmierzają w istocie do pokrzywdzenia mniejszościowych wspólników pozwanej spółki. Sąd I instancji podkreślił także, że podjęcie zaskarżonych uchwał stanowi konsekwencję uchwał z 24 lipca 2012 roku w przedmiocie wyrażenia przez Spółkę zgody na nabycie udziałów większościowego udziałowca w celu ich umorzenia, których wykonanie zostało wstrzymane postanowieniem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 4 września 2012 roku (sygn. akt:

IX Gc 723/12). W zakresie uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia Sąd Okręgowy wskazał, że brak zabezpieczenia może spowodować jego niewykonalność, gdyż udziały większościowego wspólnika pozwanej zostaną umorzone poprzez obniżenie jej kapitału zakładowego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pozwany, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie w całości wniosku powoda o udzielenie zabezpieczenia oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie art. 730 1 § 1 k.p.c. poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie przez Sąd, że powód w pozwie uprawdopodobnił istnienie swojego roszczenia. Powód w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie i zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się nieuzasadnione. Zdaniem Sądu Apelacyjnego zgromadzony na obecnym etapie postępowania materiał dowodowy jest wystarczający do przyjęcia, iż roszczenie powoda zostało uprawdopodobnione. Podnieść należy, że stanowisko powoda w sprawie jest konsekwentne. Kwestionując zasadność uchwał z 24.07.2012 r. poprzez żądanie ich uchylenia w sprawie IX Gc 723/12 powód musiał zaskarżyć także uchwały z 3.09.2012 r., których podstawą były skutki wywołane uchwałami z 24.07.2012 r. Nie sposób czynić mu z tego powodu zarzutu.

Nie ulega wątpliwości, że poprzez zrealizowanie uchwał doszłoby do wyzbycia się przez spółkę jedynego wartościowego składnika majątku spółki, co mogłoby prowadzić do naruszenia interesu spółki oraz pokrzywdzenia wspólnika, w szczególności mogłoby utrudnić dalsze prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę. Wprawdzie w umowie sprzedaży udziałów z 11.08.2010 r. zawartej między Skarbem Państwa – Ministrem Skarbu Państwa a (...) Wyższą Szkołą (...) w P. przewidziano obowiązek nabycia przez (...) udziałów Skarbu Państwa na określonych warunkach, nienabytych przez uprawnionych pracowników, ale nie oznacza to, że Skarb Państwa musi z tej możliwości skorzystać.

Okoliczności w jakich doszło do podjęcia uchwał, motywy i skutki ich wejścia w życie będą przedmiotem merytorycznego badania w sprawie, a zatem nie sposób zasadniczo odnieść się do tej kwestii na etapie postępowania zabezpieczającego. Zgodzić się należy ze stwierdzeniem skarżącego, że sądy nie zajmują się polityką ekonomiczna spółek, tym niemniej z mocy art. 249 § 1 ksh do obowiązków sądu należy ocena, czy zaskarżone uchwały nie godzą w interesy spółki lub nie mają na celu pokrzywdzenie wspólnika, w tym także z punktu widzenia ekonomicznego.

Zauważyć należy także, że wprawdzie postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 22.10.2012 r. w sprawie I ACz 1792/12 doszło do zmiany postanowienia zabezpieczającego w sprawie IX Gc 723/12 o uchylenie uchwał z dnia 24.07.2012 r. ( w tym zezwalającej na zawarcie umowy zamiany ) poprzez oddalenie wniosku o zabezpieczenie, ale podstawą takiego rozstrzygnięcia była utrata interesu prawnego w zabezpieczeniu wobec zrealizowania umowy zamiany. Postępowanie o uchylenie uchwał w sprawie IX Gc 723/12 toczy się nadal. W świetle powyższych okoliczności zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie i dlatego zażalenie należało oddalić. - art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA R.

Stachowiak SSA J. Geisler SSA B. Żuber