Social court allows pensioner's claim for special work compensation by accepting alternative evidence over missing official forms.
Legislator summary
AI generatedThe social court granted the pensioner's appeal, awarding him compensation for special work conditions despite the Social Insurance Institution's refusal based on missing specific documentation. The court found that the applicant had worked as a violinist for 15 years in special conditions, verified through alternative evidence rather than the strict official forms required by the agency. Consequently, the court ruled that the applicant met all statutory prerequisites for the compensation and modified the contested decision accordingly.
Legislator headnote
AI generatedUstawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; Kodeks postępowania cywilnego: The social court may establish facts regarding special work conditions using all civil procedure means, even if the applicant cannot provide the specific official forms demanded by the social insurance institution.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
Sygn. akt VIII U 92/22
WYROK W IMIENIU
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Jolanta Łanowy - Klimek Protokolant Ewa Grychtoł po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. w Gliwicach sprawy F. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do rekompensaty na skutek odwołania F. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 16 grudnia 2021 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu F. L. prawo do rekompensaty do emerytury. (-) sędzia Jolanta Łanowy - Klimek Sygn. akt. VIII U 92/22
UZASADNIENIE
Decyzją z 16 grudnia 2022r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu F. L. prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu ZUS wskazał, że do okresów pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył odwołującemu żadnej pracy, bowiem mimo wezwania, nie przedłożył on dokumentu potwierdzającego okres pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, z wyszczególnieniem zajmowanego stanowiska, wykazu, działu pozycji i punktu ściśle według wykazu działu i pozycji stosownego zarządzenia resortowego.
Nadto ZUS podkreślił, że dokument doręczony przez ubezpieczonego 24 listopada 2022r., nie zawierał wymaganych danych. W odwołaniu od powyższej decyzji, ubezpieczony domagał się jej zmiany poprzez przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych i następnie jej uwzględnienia przy wyliczaniu wysokości przyznanej emerytury. Podniósł, że zgodnie z przedłożonymi przez niego świadectwami i zaświadczeniami, wykonywał pracę w warunkach szczególnych w całym okresie zatrudnienia w Filharmonii (...) w K. od 24 sierpnia 1978r. do 31 stycznia 2007r., Gdzie stale wykonywał pracę muzyka smyczkowego w orkiestrze, grając na altówce.
Tym samym spełnia warunki do przyznania mu prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony F. L., urodzony (...), od 1 października 2007r., uprawniony był do renty z tytułu niezdolności do pracy z ogólnego stanu zdrowia. Obecnie natomiast, tj. od 20 lipca 2021r. jest uprawniony do emerytury na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity:
Dz.U. z 2022r. poz. 504 ze zm.), przyznanej z urzędu decyzją z 21 lipca 2021r. Ubezpieczony 65 lat ukończył (...) Następnie 25 października 2021r. ubezpieczony wystąpił do ZUS o przyznanie do emerytury rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Rozpoznając ten wniosek, organ rentowy zobowiązał odwołującego do złożenia dokumentu potwierdzającego faktyczny okres pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, z wykazaniem zajmowanego przez niego stanowiska, zgodnie z wykazem, działem, pozycją i punktem ściśle według wykazu, działu i pozycji, stosownie do zarządzenia resortowego.
W odpowiedzi odwołujący przedłożył zaświadczenie z 18 listopada 2021r. wystawione przez Filharmonię (...) w K.. W treści tego zaświadczenia, ubezpieczonemu potwierdzono wykonywania w okresie od 24 sierpnia 1978r. do 31 stycznia 2007r., pracy w szczególnym charakterze jako muzyka grającego na instrumentach smyczkowych, tj. pracę muzyka orkiestry grającego na altówce. W załatwieniu tego wniosku, zaskarżoną decyzją z 16 grudnia 2022r. organ rentowy nie uwzględnił rekompensaty o której mowa w art. 21 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (t.j.
Dz.U. z 2022r., poz. 1340 ze zm.). Sąd ustalił, że ZUS do pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze nie zaliczył odwołującemu żadnego okresu zatrudnienia. W postępowaniu przed Sądem ubezpieczony, domagał się uznania z pracę w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia u powyższego pracodawcy, w spornym okresie. W toku procesu Sąd ustalił, iż odwołujący przedłożył oryginał świadectwa pracy z 30 stycznia 2007r., gdzie Filharmonia (...) w K. potwierdziła, że zatrudniała odwołującego w pełnym wymiarze, w okresie od 24 sierpnia 1978r. do 31 stycznia 2007r.
W treści tego świadectwa, pracodawca potwierdził również odwołującemu, wykonywanie w trakcie całego tego zatrudnienia, pracy w szczególnym charakterze, jako muzyka grającego na instrumentach smyczkowych. Odwołujący przez cały okres zatrudnienia w Filharmonii, w pełnym wymiarze, zajmował się wyłącznie graniem na altówce. Okoliczność ta znajduje również potwierdzenie w jego aktach osobowych. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, oświadczenia odwołującego (k.29-30), a także akt osobowych odwołującego, dołączonych do akt niniejszej sprawy.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę wyjaśnieniom ubezpieczonego, gdyż są spójne, przekonywujące i znajdują potwierdzenie w dokumentacji osobowej odwołującego.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 21, ust. 1 ustawy z 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022r., poz. 1340 ze zm.) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Bezspornie F. L. jest uprawniony do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, w oparciu o przepisy ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity:
Dz.U. z 2022r. poz. 504 ze zm.), jednocześnie nie występował o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Kwestia sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła uprawnień ubezpieczonego do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych określa ogólne warunki nabycia prawa do rekompensaty, czyli – zgodnie z definicją legalną zamieszczoną w art. 2 pkt 5 ustawy – do odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze przez osoby, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
Prawo do rekompensaty przysługuje ubezpieczonemu, który legitymuje się co najmniej 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Chodzi w tym przypadku o pracę, o której mowa w art. 32, 33, 39, 40 i 50c ustawy (art. 21 ust. 1). Zatem przesłankami uprawniającymi do rekompensaty są: - utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008r. – w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., a przed dniem 1 stycznia 1969r.
– podstawy normatywnej przewidującej takie uprawnienie; - niespełnienie przez ubezpieczonego warunków uprawniających go do emerytury pomostowej; - legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS; - nieuzyskanie przez ubezpieczonego prawa do wcześniejszej emerytury według zasad przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła zatem ostatecznie posiadania przez ubezpieczonego wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w szczególnym charakterze, bowiem ZUS nie uznał za udowodnione żadnego okresu takiej pracy.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd przyjął, że ubezpieczony posiada wymagany 15 letni okres pracy wykonywanej w szczególnym charakterze. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace w szczególnym charakterze, w całym okresie zatrudnienia w Filharmonii (...) w K. od 24 sierpnia 1978r. do 31 stycznia 2007r., na stanowisku muzyka grającego na instrumentach smyczkowych. W okresie tym ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wyłącznie przy pracach związanych z graniem na altówce (§ 12, ust. 1, pkt 1, lit. e).
Tak więc odwołujący w całym spornym okresie wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wyłącznie prace w szczególnym charakterze, określone we wskazanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów. Bez znaczenia pozostaje, że ZUS zakwestionował zapisy wystawionego przez pracodawcę świadectwa pracy z wykazanymi okresami pracy w szczególnym charakterze. Fakt wykonywania takiej pracy został bowiem wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego ( por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r.
III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Jedynie na marginesie Sąd zwraca uwagę, że odwołujący nie mógł, jak tego domaga się ZUS, wykazać za pomocą dokumentów, wykonywania pracy określonej ściśle według wykazu, działu i pozycji zarządzenia resortowego, bowiem w wykazie A i B, stanowiących załączniki do rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, podobnie jak w wydanych na jego podstawie zarządzeniach resortowych, wyszczególnione zostały prace i stanowiska, na których pracę uważa się za wykonywaną w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony natomiast domagał się rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w szczególnym charakterze. Prace zaś takie, które uprawniały do wcześniejszego przejścia na emeryturę, a obecnie uprawniają do rekompensaty, z tytułu ich wykonywania, wprost wyszczególnione zostały w § 12 ww. rozporządzenia. Mając zatem na uwadze wszystkie powyższe rozważania, należało uznać, że F. L. legitymuje się 15 letnim okresem zatrudnienia w szczególnym charakterze. Wobec faktu, że ubezpieczony spełniła wszystkie przesłanki uprawniające go do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych, Sąd z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję jak w sentencji wyroku. (-) Sędzia Jolanta Łanowy – Klimek