Social court allows early pension by recognizing special work conditions despite missing administrative evidence.

Sygn. akt VIII U 2307/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta Łanowy Protokolant: Małgorzata Skirło po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. w Gliwicach sprawy I. H. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania I. H. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 2 sierpnia 2013 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje odwołującemu prawo do emerytury od dnia 1 września 2013 r. (-) SSO Jolanta Łanowy Sygn. akt. VIII U 2307/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 sierpnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu I. H. (H.) prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu o art. 184 w związku z art. 39 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w związku z tym, iż nie osiągnął on wieku emerytalnego. W odwołaniu od powyższych decyzji ubezpieczony domagał się ich zmiany poprzez przyznanie mu prawa do wcześniejszej emerytury. Podniósł, że zgodnie z zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okrasach od 2 stycznia 1979r. do 31 marca 1982r., od 16 listopada 1982r. do 31 maja 1989r., od 1 czerwca 1989r. do 28 lutego 1990r. jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony i od 1 sierpnia 1990r. do 31 maja 1991r. jako wydawca stacji paliw i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że ubezpieczony nie przedłożył żadnych świadectw wykonywania pracy w szczególnych warunkach jako kierowca samochodu ciężarowego o ciężarze powyżej 3,5 tony. Sąd ustalił co następuje: Ubezpieczony I. H., urodzony (...) w dniu 23 lipca 2013r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ubezpieczony 60 lat ukończył 31 sierpnia 2013r.

Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat, z tym, że w ocenie ZUS udowodnił jedynie 5 lat, 4 miesiące i 28 dni okresów pracy w szczególnych warunkach – praca górnicza w KWK (...) od 4 sierpnia 1973r. do 30 grudnia 1978r. Ubezpieczony jest członkiem OFE i złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Po przeanalizowaniu sprawy ZUS wydał zaskarżoną decyzję.

Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych pracy wykonywanej w okrasach od 2 stycznia 1979r. do 31 marca 1982r. w Wojewódzkiej Spółdzielni (...) w T. Oddział G. i od 16 listopada 1982r. do 31 maja 1989r., od 1 czerwca 1989r. do 28 lutego 1990r. oraz od 1 sierpnia 1990r. do 31 maja 1991r. w Przedsiębiorstwie (...) w G., ponieważ ubezpieczony nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych w powyższych okresach. W toku procesu Sąd ustalił, iż w czasie zatrudnienia w Wojewódzkiej Spółdzielni (...) w T.

Oddział G., w okresie od 2 stycznia 1979r. do 31 marca 1982r. ubezpieczony pracował jako kierowca samochodu ciężarowego. Prawo jazdy kategorii C nabył w 1978 roku. W trakcie zatrudnienia kierował samochodami typu S. (...), o ładowności powyżej 3,5 tony. Spółdzielnia zajmował się transportem głównie owoców i artykułów spożywczych do sklepów. Ubezpieczony jeździł w dalekie trasy po towary spożywcze w celu przewiezienia ich do sklepów. W dniu 20 listopada 2013r. Wojewódzka Spółdzielnia (...) w T. wystawiła odwołującemu świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, w którym potwierdziła, ze ubezpieczony w okresie od 2 stycznia 1979r. do 31 marca 1982r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Dalej Sąd ustalił, iż w czasie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w G., w okresie od 16 listopada 1982r. do 31 maja 1989r., od 1 czerwca 1989r. do 28 lutego 1990r. ubezpieczony pracował jako kierowca samochodu ciężarowego. Jeździł samochodami ciężarowymi o ładowności powyżej 3,5 tony typu S. (...), S. (...) i S. (...) z naczepą 10 – tonową. Przedsiębiorstwo zajmowało się transportem artykułów spożywczych. Pracę kierowcy samochodu ciężarowego wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co najmniej 8 godzin dziennie.

Nadto ubezpieczony w dniu 15 lipca 1990r. zawarł umowę o odpowiedzialności materialnej i podjął czynności jako pracownik stacji paliw. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, zeznań świadków: M. G. i I. M. (rozprawa z dnia 18 lutego 2014r. 17 min. 35 sek. – 36 min. 36 sek.), wyjaśnień odwołującego (rozprawa z dnia 18 lutego 2014r. 36 min. 37 sek. – 51 min. 10 sek.), świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 20 listopada 2013r. (koperta - k. 13 a.s.), a także akt osobowych ubezpieczonego z Przedsiębiorstwa (...) w G. (koperta k. 23 a.s.).

Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków i wyjaśnieniom ubezpieczonego, gdyż są spójne i wzajemnie się potwierdzają. Należy również podkreślić, że zarówno świadkowie, jak i sam ubezpieczony precyzyjnie i w sposób nie budzący najmniejszej wątpliwości określili charakter pracy odwołującego. Dodatkowo Wojewódzka Spółdzielnia (...) w T. potwierdziła charakter pracy ubezpieczonego w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 20 listopada 2013r., a Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w toku postępowania nie zakwestionował tego świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego, I. H. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009r., nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

27. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowań Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.). W myśl § 3 i 4 rozporządzenia, pracownik który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w załączonym do rozporządzenia wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:

1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn 2. ma wymagany 25 letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

Zgodnie z wykazem A, dział VIII poz. 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, praca kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalistycznych (specjalnych) pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów jest pracą w szczególnych warunkach, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego.

Natomiast jak stanowi § 1, ust 1 i 2 rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłanki do nabycia emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w warunkach szczególnych po ukończeniu 60 roku życia. Warunkiem nabycia uprawnień emerytalnych według art. 184 jest spełnienie przesłanki stażu przed dniem 1 stycznia 1999r. Brak w treści art. 184 przesłanki końcowej daty spełnienia pozostałych warunków nabycia uprawnień emerytalnych (tj. na dzień 31 grudnia 2008r.) powoduje, że ubezpieczeni, którzy w chwili wejścia w życie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych posiadali wymagany okres ubezpieczenia (szczególny i zwykły), mogą realizować prawo do emerytury na starych zasadach po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w art. 32 również po dniu 31 grudnia 2008r. oraz nieprzystąpieniu do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Wszystkie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Według oceny Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej konkretnej sprawie wykazało, że ubezpieczony I. H. ukończył 60 rok życia i na dzień 31 grudnia 1998r. udowodnił łącznie ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym ponad 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że praca ubezpieczonego w Wojewódzkiej Spółdzielni (...) w T. Oddział G. od 2 stycznia 1979r. do 31 marca 1982r. i w Przedsiębiorstwie (...) w G. od 16 listopada 1982r. do 31 maja 1989r., od 1 czerwca 1989r. do 28 lutego 1990r. była faktycznie pracą w warunkach szczególnych określoną w wykazie A, dziale VIII: - poz. 2, tj. pracą kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.

Organ rentowy nie uwzględnił odwołującemu tego okresu pracy, argumentując że ubezpieczony nie przedłożył świadectw wykonywania pracy w warunkach szczególnych w spornych okresach. Trzeba jednak podkreślić, iż w myśl z ugruntowanego już stanowiskiem judykatury i doktryny „sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpoznając sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dokonują kontroli zgodności decyzji administracyjnych wydanych w tych sprawach z prawem w trybie odrębnym określonym w kodeksie postępowania cywilnego, w którym to trybie nie obowiązują ograniczenia dowodowe obowiązujące w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organami rentowymi ” (vide – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 1996r., sygn. akt III AUr 235/96, Orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1997r.., nr 1, poz. 2).

Z kolei w wyroku z dnia 25 lipca 1997r. sygn. akt II UKN 186/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że: „W postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia, co do środków dowodowych stwierdzających wysokość zarobków lub dochodów stanowiących podstawę wymiaru emerytury lub renty określone w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1984r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.) ”( OSNP z 1998r, Nr11, poz. 342 ). Tak więc w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych mogą być przeprowadzane wszelkie dowody zmierzające do prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym zeznania świadków.

Z powyższych przyczyn, Sąd stwierdził, że I. H. z momentem osiągnięcia wieku 60 lat spełnia łącznie wszystkie warunków niezbędne do przyznania emerytury z obniżonego wieku, wynikających z treści art. 184, ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zmianami), a tym samym jego odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji wyroku.

SSO Jolanta Łanowy