Civil suit dismissed due to lack of standing because the wrong defendant was sued instead of the correct entity.

Sygn. akt: I C 34/19

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lipca 2020 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Monika Muszko - Adamczak Protokolant: Elżbieta Leszczewska po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2020 roku w Gliwicach sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w upadłości z siedzibą w G. przeciwko (...) w G. o zapłatę 1. oddala powództwo;

2. odstępuje od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. SSO Monika Muszko - Adamczak Sygn. akt I C 34/19

UZASADNIENIE

W pozwie wzajemnym z dnia 20 kwietnia 2018 roku, który został wyłączony do odrębnego rozpoznania, powód (...) S.A., a następnie (...) S. A. w upadłości, z siedzibą w G., wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) w G. łącznie kwoty 8 966 407 zł, stanowiącą sumę następujących roszczeń: 1. 2 322 620,97 zł tytułem zwrotu wypłaconej pozwanemu przez gwaranta nienależnie naliczonej kary umownej z tytułu odstąpienia od umowy, 2. 1 604 440,39 zł tytułem wynagrodzenia należnego powodowi, a niezasadnie potrąconego przez pozwanego z naliczoną karą umowną z tytułu odstąpienia od umowy, 3. 133 379,90 zł tytułem kosztów utrzymania budowy w okresie inwentaryzacji oraz kosztów utrzymania komory południowej śluzy w okresie inwentaryzacji, poniesionych przez powoda, 4. 4 891 445,11 zł tytułem szkody poniesionej przez powoda na skutek działań pozwanego – utraconych korzyści, 5. skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie w łącznej kwocie 14 520,56 zł na skutek opóźnień w płatności faktur, wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu powód wskazał, że powyższe roszczenia wynikają z wyliczeń, których dokonał powód i które są mu należne z tytułu odstąpienia pozwanego od umowy. W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa, reprezentowany przez (...) (...), zastępowany przez Prokuratorię Generalną RP wniósł o oddalenie powództwa z uwagi na podnoszony zarzut braku legitymacji procesowej biernej oraz o przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że pozwany został Skarb Państwa, a nie (...) (...), podczas, gdy pozew został wytoczony po wejściu w życie ustawy Prawo Wodne.

Powód niezasadnie powołuje się zatem na zasadę sukcesji generalnej. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2019 roku Sąd oddalił wniosek o przekazanie sprawy do Sądu Okręgowego w Warszawie, gdyż – w ocenie Sądu, właściwość sądu w niniejszej sprawie wynika z umowy zawartej między (...)w G. a (...) S. A. Pismem z dnia 15 listopada 2019 roku powód wniósł o wydanie postanowienia oznaczającego (...) (...) jako pozwanego w niniejszej sprawie. Wskazał, że takie oznaczenie strony winno odbyć się w drodze sprostowania oznaczenia strony przez Sąd, bowiem – zgodnie z treścią art. 525 ust. 7 ustawy Prawo Wodne, należności, zobowiązania, prawa i obowiązki (...) będącego państwową jednostką budżetową oraz regionalnych zarządów gospodarki wodnej będących państwowymi jednostkami budżetowymi stają się odpowiednio należnościami, zobowiązaniami, prawami i obowiązkami (...), a (...) oraz regionalne zarządy gospodarki wodnej będące państwowymi jednostkami budżetowymi stają się jednostkami organizacyjnymi (...).

Ponieważ w pozwie, jako stronę pozwaną oznaczono w istocie jednostkę organizacyjną podmiotu, to błąd ten – zgodnie z orzecznictwem sądów i ugruntowanym poglądem doktryny podlega sprostowaniu. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2020 roku Sąd oddalił wniosek strony powodowej o oznaczenie jako pozwanego w sprawie: (...) (...).

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Pozew wzajemny został wytoczony (...) w G. w dniu 17 kwietnia 2018 roku. Natomiast z dniem 1 stycznia 2018 roku powstało (...) (...), które na mocy art. 527 Prawa Wodnego przejęło należności, zobowiązania, prawa i obowiązki regionalnych zarządów gospodarki wodnej. Strona pozwana podniosła zarzut braku legitymacji biernej, z uwagi na skierowanie pozwu przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Strona powodowa wniosła o sprostowanie oznaczenia strony pozwanej. Tak więc podstawowym zagadnieniem, które winno było zostać rozstrzygnięte, było określenie, czy prawidłowe oznaczenie strony pozwanej w niniejszym postępowaniu może być sprostowane w myśl art. 350 § 1 kpc, czy też strona powodowa powinna podmiotowo przekształcić proces, zgodnie z art. 194-198 kpc.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do niekwestionowanej wadliwości w oznaczeniu strony pozwanej. Pozew wniesiony do Sądu w dniu 17 kwietnia 2018 roku winien być skierowany przeciwko (...) (...). Strona powodowa skierowała powództwo przeciwko niewłaściwej stronie procesu. Nie jest to jedynie niewłaściwe oznaczenie strony, na co powołuje się w swoich pismach strona powodowa. W niniejszej sprawie nie można mówić o sprostowaniu oznaczenia strony. Z dniem 1 stycznia 2018 roku powstał bowiem nowy podmiot procesu, przeciwko któremu winno być skierowane powództwo.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, m. in. wyrokiem SN z 28 kwietnia 2004 roku, V CK 472/03, należy odróżnić niewłaściwe oznaczenie strony od niewłaściwego doboru stron procesu. W pierwszej sytuacji wystarczy jedynie sprostować oznaczenie strony, które polega na uzupełnieniu lub konkretyzacji, lecz nie na zmianie pierwotnego oznaczenia strony. W niniejszej sprawie nie można jednak mówić o sprostowaniu oznaczenia strony, gdyż strona powodowa wskazała inny podmiot procesu. W sprawie zachodzi zatem przypadek niewłaściwego doboru podmiotu procesu.

Strona powodowa mogła zmienić stronę procesu w sposób przewidziany obowiązującymi przepisami, tj. w drodze odwołania wadliwej czynności procesowej (art. 203 kpc) albo w drodze podmiotowego przekształcenia powództwa (art. 194-198 kpc), czego jednak nie uczyniła. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 2005 roku, sygn. akt V CK 758/04 wskazując, iż na podstawie art. 350 kpc można sprostować w wyroku niedokładność przez uściślenie oznaczenia strony, jednak jest to dopuszczalne tylko wtedy, gdy istnienie oczywistej omyłki wynika z oceny zakresu przedmiotowego i podmiotowego rozstrzygnięcia.

W trybie art. 350 kpc nie może natomiast dochodzić do podmiotowego przekształcenia procesu, z obejściem przepisów art. 194-198 kpc. Sprostowanie polega bowiem na uzupełnieniu lub konkretyzacji pierwotnego oznaczenia strony, lecz nie na jej zmianie. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu niedopuszczalne było sprostowanie oznaczenia strony pozwanej, bowiem prowadziłoby ono nie do konkretyzacji oznaczenia strony lecz do wyeliminowania z procesy osoby niewłaściwej i wezwaniu do udziału w sprawie zupełnie innej osoby prawnej, wbrew przepisom art. 194-198 kpc; tak też postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 11 maja 2016 roku, sygn. akt I ACa 1074/15).

Mając powyższe na uwadze, z uwagi na brak legitymacji biernej pozwanego do występowania w sprawie, Sąd oddalił powództwo. Sąd jednocześnie odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej po myśli art. 102 kpc z uwagi na trudną sytuację finansową powoda, wykazaną w toku sprawy. SSO Monika Muszko-Adamczak