Social security court dismissed pension appeal due to insufficient special conditions work duration proof.

Sygn. akt : VU 1245/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2014 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy w składzie: Przewodniczący: SSO Regina Stępień Protokolant: Ewelina Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. w Legnicy sprawy z wniosku J. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę na skutek odwołania J. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 21 sierpnia 2013 roku znak (...) oddala odwołanie. Sygn. akt VU 1245/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 sierpnia 2013r. 2012r. znak: (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił wnioskodawcy J. M. prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawca nie ma prawa do świadczenia, ponieważ wykazał jedynie 24 lata, 5 miesięcy i 17 dni okresów składkowych i nieskładkowych wobec wymaganych 25 lat oraz nie udowodnił żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych wobec wymaganych 15 lat. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uznał wnioskodawcy: - okresu zatrudnienia w Zakładzie (...) od 1 lipca 1968r. do 31 października 1969r. bowiem zeznania świadków o dołączone przez wnioskodawcę dokumenty nie były wystarczające do uznania tego zatrudnienia, - okresu pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia wnioskodawcy w (...) Spółdzielni (...) w Ł. od 15 lutego 1975r. do 31 grudnia 1998r. na stanowisku specjalisty mechanika, głównego mechanika, kierownika działu technicznego, specjalisty ds. technicznych bowiem praca na stanowisku kierownika działu technicznego (tj. pracownika dozoru inżynieryjno-technicznego) może być uznana jako praca w warunkach szczególnych tylko wówczas kiedy wykonuje on ja stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w takim samym środowisku pracy, w którym zatrudnieni są podlegli mu pracownicy wykonujący prace w szczególnych warunkach.

Od wskazanej decyzji odwołanie złożył wnioskodawca J. M., wnosząc o jej zmianę i przyznania mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu domagał się: - uwzględninia do stażu okresu zatrudnienia w Zakładzie (...) od 1 lipca 1968r. do 31 października 1969r - oraz do okresów pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia w (...) Spółdzielni (...) w Ł. od 15 lutego 1975r. do 31 grudnia 1998r. W odpowiedzi na odwołanie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił:

J. M. urodził się (...). Na dzień 01 stycznia 1999r. wykazał 24 lata, 5 miesięcy i 17 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nie przystąpił do OFE. (bezsporne) Był zatrudniony w (...) Spółdzielni (...)w Ł. w okresie od 15 lutego 1975r. do 30 listopada 2005r. na stanowiskach: - od 15 lutego 1975r. do 31 lipca 1978r. (3 lata, 5 miesięcy i 17 dni) na stanowisku specjalisty mechanika, - od 1 sierpnia 1978r. do 30 września 1980r. (2 lata i 2 miesiące) na stanowisku głównego mechanika, - od 1 października 1980r. do 31 grudnia 2001r. ( do 31 grudnia 1998r. jest to okres 18 lat i 3 miesięcy) na stanowisku kierownika działu technicznego, - od 1 stycznia 2001r. do 30 listopada 2005r. na stanowisku specjalisty ds. technicznych. (bezsporne) W okresie zatrudnienia na stanowisku kierownika działu technicznego wnioskodawcy podlegał:

1) warsztat mechaniczny – w tym zatrudnieni w nim kierownik-brygadzista warsztatu oraz konserwatorzy, 2) brygada budowlano-remontowa – w tym kierownik brygady oraz pracownicy brygady 3) kotłownia – w tym palacze. Do jego obowiązków wynikających z kierowania działem technicznym należało:

1) organizowanie pracy podległego działu wraz z komórkami wskazanymi w pkt. II (jw.) 2) sporządzanie i prowadzenie obowiązującej dokumentacji zgodnie z zakładową instrukcja obiegu dokumentacji 3) prowadzenie kontroli wewnętrznej 4) prowadzenie dokumentacji związanej ze zlecaniem robót, zawieraniem umów, rozliczaniu inwestycji i remontów 5) prowadzenie obowiązującej sprawozdawczości 6) prowadzenie całości zagadnień związanych z ochrona naturalnego środowiska w tym: organizowanie pracy urządzeń służących do zapewnienia prawidłowych parametrów, emitowanych zrzutów (ścieki, pyły dymnicowe, zanieczyszczenia), rzetelne, bieżące prowadzenie dokumentacji związanej z ochroną środowiska w oparciu o obowiązujące przepisy, kontrola wykonywania wszystkich zaleceń, poleceń, wykonywania zarówno czynników kontroli wewnętrznej i zewnętrznej. Zaś od 20 lipca 1978r. jego zakres obowiązków poszerzono o:

1) nadzór i obsługę kotłowni parowych wysokoprężnych, linie przesyłowe pary, pompy i wentylatory 2) obsługę i eksploatację hydroforni wraz z instalacjami wodnymi 3) nadzór i obsługę maszynowni chłodniczych amoniakalnych wraz z przesyłaniem zimna do magazynów chłodniczych o temperaturze od - 20°C do + 4°C oraz produkcje wody lodowej zgodnie z instrukcjami obsługi maszynowni chłodniczych 4) nadzór nad instalacjami elektrycznymi 5) nadzór i eksploatację sprężarek powietrznych wraz z instalacjami. Dowody: - akta osobowe: zakres czynności z 17 lutego 1978r. i aneks do zakresu czynności z 20 lipca 1978r., umowy o pracę, świadectwa pracy - akta ubezpieczeniowe: t.

I: świadectwo pracy k. 6 Pracami osób zatrudnionych w warsztacie mechanicznym tj. operatorami urządzeń i konserwatorami bezpośrednio kierował kierownik-brygadzista warsztatu. On podlegał kierownikowi działu technicznego. Zajmowali się oni naprawami i konserwacją urządzeń chłodniczych. Urządzenia znajdowały się w maszynowni, oddzielnym pomieszczeniu, poza produkcją. Były używane do produkcji mleczarskiej jak i przechowywania produktów. Brygada remontowo-budowlana zajmowała się wykonywaniem remontów budynków mleczarni, pracami ogólnobudowlanymi.

W pracującej na potrzeby produkcji kotłowni zatrudnieni był 3 palacze. Obsługiwali oni kotły parowe wysokoprężne wytwarzające energię na potrzeby produkcji. Związana z nimi była praca hydroforni i maszynowni chłodniczej. W hydroforni parowały dwie pompy pompujące wodę do zbiornika i do sprężarkowi. W maszynowni zatrudnieni pracownicy obsługiwali sprężarki amoniakalne, wytwarzające lód na potrzeby produkcji. W praktyce nie istniał ścisły podział na pracowników tych poszczególnych działów. W zależności od potrzeb byli oni kierowani do prac, które nie były ściśle związane z powierzonym stanowiskiem.

Były to jednak zawsze prace związane z zakresem zadań, które należały do wydziału technicznego – za działalność którego w całości odpowiadał wnioskodawca. Była to generalnie rzecz ujmując działalność związana z obsługą produkcji mleczarskiej. Dowody: - zeznania świadków: O. K. rozprawa w dn. 5.03.2014r. – 00:05:56-00:41:32 R. S. rozprawa w dn. 5.03.2014r. – 00:41:32-00:54:40 - wyjaśnienia wnioskodawcy rozprawa w dn. 5.03.2014r. – 00:54:40:01:15:0 Sąd zważył: Odwołanie wnioskodawcy J. M. jest nieuzasadnione. Zgodnie z treścią przepisu art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 wskazanej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 pkt 2 tj. 25 lat dla mężczyzn.

Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy- w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1.

Wiek emerytalny, o którym mowa we wskazanym artykule, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom zatrudnionym w szczególnych warunkach przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z § 4 tego rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

Przy czym, zgodnie z §. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa powyżej, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

Zgodnie z § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. z 1983 r., Nr. 10, poz.

49) okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy. Przewidziane w § 22 powołanego rozporządzenia ograniczenia dowodowe dotyczą wyłącznie postępowania przed organami rentowymi. W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych, wnioskodawca może udowadniać okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego (por. wyrok SN z dnia 02.02.1996 r., II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239).

W sprawie bezspornym był fakt iż wnioskodawca osiągnął wiek emerytalny, tj. 60 lat, i na dzień złożenia wniosku o emeryturę nie był członkiem OFE. Sporną kwestią wymagają ustalenia było to, czy wnioskodawca posiadał 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz 25 – letni okres składkowy i nieskładkowy. Ustalając stan faktyczny w sprawie, Sąd oparł się przede wszystkim na dokumentach zawartych w aktach osobowych w postaci zakresów czynności, umów o prace wnioskodawcy. Okoliczności wskazane w tych dokumentach w zakresie obowiązków i odpowiedzialności potwierdzili świadkowie O.

K. i R. S. oraz sam wnioskodawca. Wyraźnie wynika z tych dowodów, iż wnioskodawca wykonywał nadzór w spornym okresie zatrudnienia będąc kierownikiem działu technicznego nad stanowiskami, na których nie wykonywano prac w szczególnych warunkach ani w szczególnym charakterze. Były to stanowisk pracy, na których wykonywano prace budowlane, konserwatorskie i naprawcze urządzeń chłodniczych, sprężarek, pomp itp. Część prac, które nadzorował wnioskodawca były pracami w szczególnych warunkach: były nimi prace palaczy kotłów wysokoprężnych. obsługa sprężarek czy niektóre prace w chłodniach ( miejscach, których panował ujemna temperatura.

Jednak nadzór jaki wnioskodawca wykonywał nad pracami w tych szczególnych warunkach nie był wykonywany stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Dodać należy, iż część obowiązków związanych z funkcja kierownika działu technicznego – polegającą na prowadzeniu dokumentacji, sprawozdawczości, rozliczaniu i odbiorze inwestycji i remontów – nie jest praca wykonywana w szczególnych warunkach. Stąd sąd podzielił stanowisko organu rentowego w tym zakresie, że wnioskodawca nie udowodnił 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Warunkiem zakwalifikowania określonych prac jako prac wymienionych w dziale XIV poz. 24 w wykazie A (kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie) jest to, aby ubezpieczony bezpośrednio wykonywał czynności dozoru, przy czym prace te muszą być wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (tj. prace w warunkach szczególnych).

Praca określona w dziale XIV poz. 24 wykazu A, nie musi polegać na stałym przebywaniu w szkodliwych warunkach. Istotne jest jednak, by dozór był wykonywany bezpośrednio, tj. by czynności te polegały na bezpośrednim strzeżeniu prawidłowego toku pracy i bezpieczeństwa podległych pracowników (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2009r., II UK 31/09, LEX nr 559949). Mając na uwadze, iż w okresie pracy na stanowisku kierownika działu technicznego w (...) Spółdzielni (...) w Ł. wnioskodawca nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach od 1 października 1980r. do 31 grudnia 1998r. jest to okres 18 lat i 3 miesięcy) – bezprzedmiotowe jest dokonywanie oceny charakteru jego pracy w tym zakładzie w pozostałym okresie tj. od 15 lutego 1975r. do 31 lipca 1978r. (3 lata, 5 miesięcy i 17 dni) na stanowisku specjalisty mechanika i od 1 sierpnia 1978r. do 30 września 1980r. (2 lata i 2 miesiące) na stanowisku głównego mechanika.

Okresy te bowiem są niewystarczające do przyznania wnioskodawcy emerytury. Podobnie sąd odstąpił od ustalanie zatrudnienia wnioskodawcy w Zakładzie (...), gdyż nawet gdyby uznać ten okres, to wnioskodawcy nie mogłoby zostać przyznane prawo do emerytury w powodów wskazanych wcześniej. Stąd oddalony został wniosek dowodowy w zakresie zeznań świadków D. i R. B.. W świetle przedstawionych okoliczności, uznając, że wnioskodawca nie ma 15 lat pracy w szczególnych warunkach i tym samym nie spełnił warunków wskazanych w treści przepisu art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Sąd, na podstawie art. 477 14 § 1 kodeksu postępowania cywilnego – oddalił odwołanie wnioskodawcy.