Court grants pre-retirement benefit by finding employer's financial crisis caused job loss despite employee's refusal of reduced terms.

Sygn. akt VIII U 2510/13

WYROK W IMIENIU

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Szmajduch Protokolant: Katarzyna Stefańczyk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. w Gliwicach sprawy G. S. (S.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do świadczenia przedemerytalnego na skutek odwołania G. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 10 września 2013 r. nr (...)- (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu G. S. prawo do świadczenia przedemerytalnego poczynając od 9 lipca 2013r. (-) SSO Mariola Szmajduch Sygn. akt VIII U 2510/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 września 2013r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu G. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego, uzasadniając, iż wprawdzie ubezpieczony udowodnił wymaganą ustawą ilość okresów składkowych i nieskładkowych, jednak rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, a z powodu nieprzyjęcia przez ubezpieczonego zmienionych warunków pracy i płacy, wobec czego brak podstaw do przyznania świadczenia. W odwołaniu od tej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Na uzasadnienie, po wzbogaceniu swojego stanowiska na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013r., podał, że jego pracodawca zmuszony ciężką sytuacją finansową zwolnił w tym samym czasie kilku pracowników, kolejnym kilku nie przedłużył umów o pracę, a jemu zaproponował obniżenie wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia o połowę, zatem faktyczną przyczyną ustania jego stosunku pracy są przyczyny leżące po stronie pracodawcy. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach ustalił co następuje: Ubezpieczony G. S. urodził się (...) Ostatnim zatrudnieniem ubezpieczonego była praca w firmie (...) Sp. z o.o. w P. od 3 listopada 2011r. do 29 grudnia 2012r. W dniu 29 grudnia 2012r. doszło do ustania stosunku pracy. W świadectwie pracy z dnia 29 grudnia 2012r., które ubezpieczony przedłożył w ZUS, jako przyczynę ustania umowy o prace wskazano art. 30 § 1 pkt 2 k.p., w zw. z art. 42 § 1 i § 3 k.p. Ubezpieczony jest zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. od 31 grudnia 2012r.

W okresie od 8 stycznia 2013r. do 7 stycznia 2014r. był uprawniony do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Z dniem 7 stycznia 2014r. wyczerpał okres pobierania tego zasiłku. W okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych. W dniu 8 lipca 2013r. Powiatowy Urząd Pracy w G. wystawił mu zaświadczenie potwierdzające powyższe informacje.

W dniu 8 lipca 2013r. ubezpieczony złożył w organie rentowym wniosek o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 września 2013r., ZUS O/Z. odmówił ubezpieczonemu prawa do świadczenia przedemerytalnego, uzasadniając, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Do okresów składkowych i nieskładkowych ZUS zaliczył ubezpieczonemu 42 lata, 10 miesięcy i 3 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W toku postępowania ustalono, że pracodawca ubezpieczonego (...) Sp. z o.o. w P. jest firmą transportową świadczącą usługi w zakresie przewozu towarów na rzecz innych podmiotów.

W skład tej firmy wchodzi baza transportowa i warsztat samochodowy, w którym samochody firmy są serwisowane. (...) zatrudnia około 170 pracowników. W większości są to kierowcy samochodów ciężarowych, jak również pewna liczba mechaników w warsztacie samochodowym oraz kilku portierów i do grudnia 2012r. również pracownik gospodarczy, które to stanowisko zajmował odwołujący. Ustalono nadto, że pod koniec roku 2012r. w firmie (...) doszło do pewnego zastoju w świadczonych usługach, a tym samym do zachwiania płynności finansowej firmy.

W tym czasie, w związku z zaistniałą sytuacją finansową doszło do reorganizacji w spółce i redukcji zatrudnienia. Pracodawca nie zwalniał kierowców, a ograniczył się do redukcji stanu osobowego w warsztacie samochodowym, gdzie zwolniono 5 pracowników, 2 innym nie przedłużono umów okresowych, a dodatkowo jeden pracownik zmarł. Jako że ubezpieczony był dobrym pracownikiem, należycie wywiązującym się ze swoich obowiązków, jego pracodawca, mając nadzieję na poprawę sytuacji finansowej w niedługiej perspektywie, ograniczył mu jedynie wymiar czasu pracy i związane z tym wynagrodzenie obniżył również do połowy dotychczasowego, tj. do kwoty 750 zł brutto.

Sąd ustalił również, że odwołujący przed zmianą warunków pracy i płacy otrzymywał, z tytułu zatrudnienia w (...), minimalne wynagrodzenie. W wypowiedzeniu zmieniającym pracodawca zaproponował ubezpieczonemu ½ etatu i wynagrodzenie w wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia. Odwołujący ma na utrzymaniu schorowaną żonę i wynagrodzenie w wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia, było dla niego kwotą niewystarczającą do życia. W związku z powyższym nie przyjął proponowanych mu przez pracodawcę nowych warunków pracy i płacy, a po zakończeniu zatrudnienia zarejestrował się jako bezrobotny i pobierał zasiłek dla bezrobotnych oraz poszukiwał pracy.

Ubezpieczony przedłożył świadectwo pracy z dnia 29 grudnia 2012r. za okres zatrudnienia w firmie (...) Sp. z o.o. w P. od 3 listopada 2011r. do 29 grudnia 2012r., w którym jako przyczynę rozwiązania umowy o prace wskazano art. 30 § 1 pkt 2 k.p., w zw. z art. 42 § 1 i § 3 k.p. tj. za wypowiedzeniem złożonym przez pracodawcę. Zdaniem organu rentowego powyższe świadectwo pracy budzi wątpliwości, co do podanej przez ubezpieczonego przyczyny zakończenia jego zatrudnienia – to jest z powodu reorganizacji pracodawcy- istotnej dla przyznania świadczenia przedemerytalnego.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt organu rentowego, zeznań świadka B. S. (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 12 lutego 2014r. minuty od 2:01 i nast.), wyjaśnień ubezpieczonego słuchanego w charakterze strony (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 10 grudnia 2013r. minuty od 3:11 i nast.), a także jego akt osobowych (koperta k.9). Sąd ocenił zgromadzony materiał dowodowy jako kompletny i wiarygodny, a przez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Jako wiarygodne w zakresie restrukturyzacji zatrudnienia w firmie, w której był zatrudniony odwołujący, Sąd uznał zeznania świadka B.

S., gdyż jest ona prokurentem tej firmy, a tym samym jedną z osób kierownictwa. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach zważył: Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.), prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn.

Z kolei w myśl ust 3 tego przepisu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1)nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2)w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3)złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.

Niewątpliwie, ubezpieczony był zatrudniony u tego pracodawcy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Ubezpieczony jest także zarejestrowany jako bezrobotny, posiada wymagany 6 miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Posiada także wymagany staż pracy. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy stosunek pracy jaki łączył ubezpieczonego z pracodawcą tj. (...) Sp. z o.o. w P. został rozwiązany z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Organ rentowy nie kwestionował, że ubezpieczony spełnia pozostałe wymagane przesłanki. W ocenie Sądu, wyniki postępowania dowodowego pozwalają uznać, że do rozwiązania umowy o pracę w dniu 29 grudnia 2012r. doszło z przyczyn dotyczących pracodawcy tj. w związku z trudnościami finansowymi i restrukturyzacją zatrudnienia w firmie, w której ubezpieczony był zatrudniony. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Niewątpliwie pracodawca ubezpieczonego w okresie jesienno zimowym miał zastój w świadczeniu usług transportowych, których charakter jest związany z sezonowością ich wykonywania.

Fakt ten doprowadził do pewnego zastoju finansowego, co z kolei spowodowało konieczność podjęcia przez pracodawcę ubezpieczonego zmian w strukturze załogi pracowniczej. W pierwszej kolejności doszło do ograniczenia zatrudnienia wśród pracowników, którzy nie zajmowali się głównym przedmiotem działalności firmy, a ich praca mogła być zastąpiona przez usługi z zewnątrz. W praktyce oznaczało to redukcję wśród pracowników warsztatu samochodowego, gdzie zwolniono 5 osób i dodatkowo 2 nie przedłużono umowy o pracę. Ubezpieczonego, jako jedynego pracownika gospodarczego, zajmującego się pracami porządkowymi i innymi prostymi pracami fizycznymi, pracodawca nie zamierzał zwalniać.

Jednakże trudna sytuacja finansowa firmy wymusiła ograniczenie wymiaru jego zatrudnienia do połowy pełnego etatu i doprowadziła do związanego z tym obniżenia o połowę dotychczasowego wynagrodzenia. Wydane ubezpieczonemu świadectwo pracy z dnia 29 grudnia 2012r. jako podstawę rozwiązania stosunku pracy wskazuje art. 30 § 1 pkt 2 k.p., w zw. z art. 42 § 1 i § 3 k.p. tj. za wypowiedzeniem złożonym przez pracodawcę, wobec nie przyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy i płacy. Wskazana w świadectwie przyczyna mogłaby sugerować, że faktyczną przyczyną ustania stosunku pracy było „zwykłe” wypowiedzenie umowy o pracę, nie związane z sytuacją ekonomiczną pracodawcy, cz też jego restrukturyzacją.

Biorąc jednak pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy, w ocenie Sądu należało przyjąć, że rozwiązanie umowy niewątpliwie nastąpiło z przyczyn dotyczących pracodawcy. O powyższym świadczy między innymi to, że u pracodawcy odwołującego doszło pod koniec roku 2012 do znacznego zmniejszenia ilości zamówień na świadczone usługi, w związku z czym podjął on redukcję zatrudnienia, rozpoczynając od pracowników nie związanych bezpośrednio z głównym przedmiotem działalności firmy, tj. świadczeniem usług transportowych.

Pracownicy ci wykonywali pracę w warsztacie samochodowym i wykonywane przez nich naprawy pracodawca mógł zlecić firmom zewnętrznym. Z kolei, w związku ze zmniejszeniem liczby świadczonych usług transportowych, zmniejszyło się również zapotrzebowanie na prace porządkowe wykonywane przez odwołującego. Sytuacja ta oraz zastój finansowy spowodowały konieczność obniżenia odwołującemu o połowę wymiaru pracy i osiąganego z tego tytułu wynagrodzeni. Z kolei po zwolnieniu ubezpieczonego, jego obowiązki służbowe zostały rozdzielone pomiędzy portierów.

W ocenie Sądu niezależnie od formy rozwiązania stosunku pracy, dla celów ustawy o świadczeniach przedemerytalnych istotne jest badanie jakie faktycznie były przyczyny utraty zatrudnienia, ważne jest, aby pracownik utracił zatrudnienie oparte na umowie o pracę w wyniku okoliczności dotyczących pracodawcy, bądź z powodu likwidacji, bądź z powodu jego niewypłacalności, bądź też z powodu zmian organizacyjnych, wymuszonych aktualną sytuacją finansową. W sytuacji gdy pracodawca traci faktyczne możliwości zatrudnienia części pracownika z uwagi na sytuację finansową spowodowaną ograniczeniem świadczonych usług, to warunek wymagany przez ustawę zostaje spełniony.

W ocenie Sądu bez znaczenia pozostaje również fakt, iż w niniejszej sprawie doszło do rozwiązania stosunku pracy, na skutek nie przyjęcia przez pracownika zmienionych warunków pracy i płacy, kiedy sama ta zmiana była spowodowana właśnie reorganizacją pracodawcy, wymuszoną względami ekonomicznymi. Zaś zaproponowane warunki wynagrodzenia były niewystarczające na utrzymanie pracownika i jego rodziny, co faktycznie powodowało konieczność rozwiązania stosunku pracy i poszukiwania innego źródła utrzymania. Reasumując, postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie wykazało w sposób jednoznaczny, że odwołujący z momentem wyczerpania sześciomiesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego.

Z powyższych względów, Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji i zmienił zaskarżoną decyzję przyznając G. S. prawo do świadczenia przedemerytalnego poczynając od 9 lipca 2013r. tj. od następnego dnia po upływie sześciomiesięcznego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. SSO Mariola Szmajduch Zarządzenie:

1. uzasadnienie odnotować, 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu, 3. kalendarz 14 dni lub z wpływem. G., dnia HŁ SSO M. S.